Wynalazek dotyczy sposobu otrzymy¬ wania czynnego wegla z tlenku wegla i za¬ wierajacych tlenek ten gazów.Wiadomo, ze tlenek wegla mozna w temperaturze 300—500° rozlozyc zapomo- ca katalizatorów np. tlenku zelaza na we¬ giel i kwas weglowy. Przy zastosowaniu reakcji tej do wytwarzania wegla czynne¬ go otrzymuje sie jednak produkt mocno zanieczyszczony zelazem, wskutek czego nie nadaje sie on do wielu celów np. jako paliwo do silników, jako cialo odbarwia¬ jace rozmaite ciecze np. roztwory cukrowe, stopione tluszcze i oleje jadalne, glicery¬ ne, wino i t. d.Sposób wedlug wynalazku daje pro¬ dukt wolny od zelaza, co usuwa wskaza¬ ne powyzej niedogodnosci. Wynalazek zna¬ mionuje sie tern, ze w charakterze katali¬ zatora stosuje sie wegiel otrzymany przy rozkladzie tlenku wegla.Dla wszczecia reakcji mozna stosowac katalizator obcy, który nastepnie wycofu¬ je sie z ukladu, badzto usuwajac go z ga¬ zów, badz wyzyskujac w miejscu innem dzialanie samokatalityczne uzyskanego we¬ gla.Produkt otrzymany w mysl sposobu ni¬ niejszego nadaje sie do licznych celów miedzy innemi. 1. Jako czarny barwnik w przemysle gumowym, atramentowym, farbiarskim,95 lakierniczym, do wytwarzania czerni pie¬ cowej, smaru do skór, papieru weglowe- l£b i*t. d. * **, .*•..." 2. Jako cialo pochlaniajace i odbar¬ wiajace w przemysle cukrowniczym, ole¬ jarskim, tluszczowym i t. d. oraz 3. Jako paliwo do silników.Sposób niniejszy pozwala uzyskiwac wegiel w postaci najdrobniejszej i najszla¬ chetniejszej z jakiegokolwiek zawieraja¬ cego wegiel zespolu. W tym celu mate- rjaly weglonosne rozklada sie uprzednio w sposób znany zapomoca zgazowania, po- czem wegiel wydziela sie w postaci pier¬ wiastka. Jako glówne zródlo wegla stosu¬ je sie gaz czadnicowy, ogrzewajac go naj- wlasciwiej do 400°, ewentualnie pod wzmo- zonem cisnieniem, najkorzystniej jednak pod cisnieniem, zwyklem i wprowadza do komory katalityczej. Poniewaz powstaja¬ cy przy wytwarzaniu sie wegla dwutlenek wegla daje z obecnym w surowcu weglem ponownie tlenek wegla wedlug równania C02+ C ^ 2CO przeto tworzy sie obieg zamkniety, przy-, czem wywiazujacy sie dwutlenek wegla powraca do czadnicy gdzie w drodze re¬ dukcji przetwarza sie w tlenek wegla.Praktycznie mozna wiec wszystek wegiel, zawarty w dowolnym materjale, przepro¬ wadzic w stan pierwiastkowy bez innych strat, jak tylko utrzymywanie w czadnicy temperatury na stalym poziomie i wyrów¬ nywanie ciepla wypromieniowywanego przez aparaty.Opisany ponizej proces w mysl wyna¬ lazku mozna prowadzic w sposób naste¬ pujacy.Zawierajace wegiel paliwo (wegiel ka¬ mienny, wegiel brunatny, torf, drzewo i t. d.) odgazowuje sva w tym samym lub odreb¬ nym zabiegu. Pozostaly koks gazuje sie w czadnicy, przyczem mozna pracowac dowolnie stosujac okresowy lub nieokreso- wy bieg powietrza i gazu. Otrzymane gazy ochladza sie, najkorzystniej po uprzed- niem odsiarkowaniu i ewentualnem osa¬ dzeniu zanieczyszczen sposobem elektro¬ statycznym, do temperatury zadanej i przeprowadza w mysl wynalazku, w spo¬ sób opisany ponizej, w wegiel i zawiera¬ jace dwutlenek wegla gazy. Strumien gazu skladajacy sie obecnie z gazów zawieraja¬ cych kwas weglowy i ewentualnie gazów zawierajacych tlenek wegla, które nie ule¬ gly redukcji, zawraca sie do czadnicy, gdzie dwutlenek wegla przechodzi pod wply¬ wem zawartego w koksie wegla, wedlug po¬ danego powyzej równania, w tlenek wegla i zostaje doprowadzony z powrotem do pro¬ cesu kolowego.Wskutek tego obiegu kolowego tlenek wegla rozklada sie calkowicie, tak iz wszy¬ stek zawarty w materjalach wegiel zosta¬ je przeprowadzony w czysty wegiel pier¬ wiastkowy wolny od zelaza po uprzedniem wydzieleniu wody i produktów destylacji oraz suchego popiolu i to bez jakichkol¬ wiek strat dalszych (ciepla), oprócz tych jakie wywoluje koniecznosc utrzymania temperatury na poziomie stalym.W praktyce mozna w ten sposób z 1000 kg wegla otrzymac okragle 700 kg wegla pierwiastkowego. Przyj awszy najniekorzyst¬ niejsza wartosc srednia, do otrzymania 1000 kg wegla pierwiastkowego potrzeba 2000 kg wegla kamiennego.W zwiazku z powyzszem mozna w mysl wynalazku postepowac w sposób nastepu¬ jacy: Wegiel pierwiastkowy pochodzacy z poprzedniego przebiegu pracy wprowadza sie do komory reakcyjnej. Zawierajace tle¬ nek wegla gazy przepuszcza sie w tempe¬ raturze 300-^500°C przez wegiel powyz¬ szy, przyczem rozpoczyna sie reakcja. Ze wzgledu na samokatalityczne dzialanie wegla, zaleca sie, zwlaszcza na poczatku, prowadzic prace w temperaturze mozliwie niskiej, gdyz utworzony w niskiej tempe- — 2 -\ raturze wegiel posiada najwieksze dziala¬ nie katalityczne. W tern stadjum reakcji zaleca sie poswiecic przez czas krótki szybkosc reakcji korzysci nadzwyczaj czynnego katalizatora. W tej, jak i w opisa¬ nych ponizej postaciach wykonania nalezy przestrzegaj aby utworzony wegiel pozo¬ stawal w ruchu w postaci obloku i aby sty¬ kanie sie gazu z dzialajacym samokatali- tycznie weglem bylo mozliwie calkowite i dokladne.W mysl innej odmiany wykonania sposo¬ bu niniejszego reakcje zapoczatkowuje sie zapomoca nieznacznych ilosci katalizatora obcego np. tlenku zelaza rozmieszczonego w gazie. Wytwarzajacy sie nastepnie we¬ giel przejmuje zadanie tlenku zelaza. Ka¬ talizator obcy wraz z utworzonym weglem lub z gazem usuwa sie stopniowo, czego mozna latwo dopilnowac zapomoca analiz wegla. Skoro odprowadzany wegiel zawie¬ ra 100% C natenczas mozna przyjac, ze katalizator obcy zostal z ukladu usuniety.Mozna równiez stosowac do wszczyna¬ nia reakcji pozostajacy w spoczynku t. j. nie bedacy w ruchu katalizator obcy, któ¬ ry sie usuwa natychmiast po utworzeniu sie dostatecznej ilosci wegla.Odmiana tego sposobu polega na tern, ze pozostajacy w spoczynku katalizator nie usuwa sie, lecz komore znajdujaca sie po¬ za obcym tym katalizatorem utrzymuje sie w temperaturze, nadajacej sie najlepiej do samokatalitycznego dzialania wegla, w tym mianowicie celu aby w komorze tej mozna bylo stosowac sposób w mysl wyna¬ lazku. Podobny sposób pracy oznacza po¬ step w porównaniu z metodami znanemu pod dwoma wzgledami; przedewszystkiem dlatego, ze nieruchomy katalizator obcy posiada, o ile sie go nie rozpyla, powierzch¬ nie tak mala, iz gazy nalezy utrzymywac w zetknieciu z nim mozliwie dlugo, wobec czeigo w praktyce wegiel opada w samej komorze katalitycznej i otrzymuje sie mie¬ szanine tlenku zelaza, zwiazków zelazo- weglowych i wegla, której nie mozna ni¬ gdy pozbawic zupelnie zelaza. Gdy wegiel próbowano osadzac oddzielnie, gaz weglo- nosny stygl wskutek naglego ochladzania sie do temperatury ponizej temperatury, w jakiej mógl on dzialac samokatalityez- nie, a wówczas wydajnosc wegla byla niniejsza, niz przy pracy W mysl wynala- ku; gaz po przejsciu przez obcy katalizator utrzymuje sie w temperaturze, w jakiej dzialanie samokatalityczne przebiega po¬ myslnie.Doswiadczenia wykazaly, ize gaz za¬ wierajacy 100% C po przepuszczeniu przez katalizator w temperaturze 410—420p wy¬ kazal 83% dwutlenku wegla, przyczem o- kreslenie ilosci C02 bylo dokonane w pól godziny po usunieciu lódeczki z obcym ka¬ talizatorem, sluzacym do wszczecia reakcji.Wynalazek obejmuje wszelkie sposoby, stosujace jako katalizator do rozszczepia¬ nia tlenku wegla, wegiel pierwiastkowy aktywny otrzymany z tlenku wegla lub za¬ wierajacych go gazów, z wyjatkiem sposo¬ bów, stosujacych przez caly czas kataliza¬ tor obcy. Sposoby, ostatnio przytoczone wykazuja bez wyjatku te niedokladnosc, ze daja produkt zanieczyszczony i mniej¬ sza wydajnosc. Wynalazek obejmuje jed¬ nak stosowanie obcych katalizatorów wy¬ lacznie w celu zapoczatkowania reakcji, przyczem katalizatory te wycofuja sie na¬ stepnie z ukladu, badzto usuwajac je z ga¬ zów, badz wyzyskujac z umyslu w innem miejscu samokatalityczne dzialanie wegla utworzonego zapomoca katalizatora obcego. PL