Przy znanych dotad szlifierkach wat i lo¬ zysko sa tak zbudowane, ze os obrotowa nie moze w miare swego dazenia ustawic sie w srodku ciezkosci obiegajacych mas. Jezeli srodek ciezkosci nie lezy przypadkowo do¬ kladnie na osi, przechodzacej przez czopy lo¬ zyska, to przy szybkim obrocie powstaja sil¬ ne drgania, przenoszace sie na podstawe ma¬ szyny. Tarcza szlifierska zuzywa sie wskutek tych drgan nieokfaglo, a wada ta moze miec takie nastepstwa, ze tarcza peka i wyrzadza wskutek tego wielkie szkody.Sposób do umozliwienia samoczynnego na¬ stawiania sie osi obrotowej masy obiegajacej — na srodek ciezkosci masy — jest znany.Polega on na zastosowaniu dlugich, bardzo gietkich walów. Dzieki niniejszemu wynalaz¬ kowi osiaga sie ten cel w inny sposób. Wal szlifierki polaczony jest z walem napednym zapomoca przegubu kulistego, a pomiedzy tym przegubem i tarcza do szlifowania Wal ten jest wsparty na lozysku, sprezynujacem we wszystkich kierunkach. Kulki i panewka kulista przegubu przyciskane sa do siebie za¬ pomoca sprezyny, tak, ze przegub dziala jako sprzeglo cierne. Nacisk sprezyny mozna, za¬ pomoca urzadzenia do naprezania jej, uczynic odpowiednim ze wzgledu na pewien oznaczo¬ ny moment obrotu, jaki ma byc przeniesiony na tarcze do szlifowania.W porównaniu z maszyna, któraby posiada¬ la samoczynne nastawianie sie osi obrotowej z pomoca dlugiego i gietkiego walu, posiada szlifierka, wykonana w mysl wynalazku, te zalete, ze jej budowa jest krótsza, drgania przenosza sie z walu w mniejszym stopniu na. podstawe maszyny i zuzycie sily jest mniej¬ sze.Na rysunku, przedstawiajacym przyklad wykonania, / oznacza podstawe maszyny, 2zas wat napedny, osadzony w kozle [3 i poru¬ szany zapomoca kola pasowego 4. W srodku swobodnego konca 6 walu znajduje sie wy¬ ciecie 5, napelnione np. tluszczem stalym, a wy¬ lot tegoz wyciecia ma ksztalt miski kulistej, w która wchodzi pólkulisty koniec 8 walu 7 tarczy szlifierskiej i w której utrzymuje gó sprezyna 9, wsparta jednym koncem na nasa¬ dzie // walu, drugim zas koncem na dnie 10 oprawy 12, otacza^cei; wal. Oprawa ta na- srubowana jest na opatrzony w naciecia sru¬ bowe koniec swobodny walu napednego 2 i jest przytrzymywana na nim zapomoca na¬ kretki 13. Przez to, ze zapomoca oprawy sru¬ bowej 12 mozna regulowac nacisk sprezyny, czyli cisnienie pomiedzy kulistemi powierzch¬ niami tego sprzegla ciernego, mozna ozna¬ czyc najwiekszy nacisk, jaki moze byc jeszcze wywartym na tarcze szlifierska 14 na wale 7, zanim sie sprzeglo bedzie oslizgiwalo. Drugie lozysko 15 na wal 7 umieszczone jest ela¬ stycznie w oprawie lozyskowej, gdzie wsparte jest ono na czterech sworzniach 17, przecho¬ dzacych przez otwory w sciankach oprawy lozyska i znajdujacych sie pod dzialaniem sprezyn 18, które opieraja sie na oprawie lo¬ zyska i na nasrubkach 19.Puszka do smaru 20 doprowadza smar do fozyskia.Pomiedzy oprawa srubowa 12 i walem 7 jest wolna przestrzen, która w polaczeniu ze sprezynujacem lozyskiem, walu 7 pozwala na to, aby wal V usuwal sie pod naciskiem, wy¬ wieranym na krawedz tarczy szlifierskiej, a skorq nacisk ten zniknie, tarcza zajmuje sa¬ moczynnie polozenie srodkowe.Jak juz zaznaczono, praktyczne wykonanie moze byc takze inne. Sposób przenoszenia sily moze byc np. taki, ze przez zmiane tarcia bedzie sie sile przenosilo bezposrednio na wal tarczy do szlifowania. PL