PL149302B1 - Odbiornik stereofoniczny - Google Patents

Description

OPIS PATENTOWY 149 302

POLSKA

RZECZPOSPOLITA

LUDOWA

URZĄD

PATENTOWY

PRL

Patent dodatkowy do patentu nr--Zgłoszono: 85 10 01

Int. CL* H04H 5/00 (P. 255615) H04B 1/16

Pierwszeństwo--Zgłoszenie ogłoszono: 87 05 04

Opis patentowy opublikowano: 1990 06 30

Twórca wynalazku: Andrzej M. Ługowski

Uprawniony z patentu: Zakłady Radiowe „Diora“, Ośrodek Projektowania i Wdrożeń Radiofonii Odbiorczej,

Dzierżoniów (Polska)

Odbiornik stereofoniczny

Przedmiotem wynalazku jest odbiornik stereofoniczny do demodulacji sygnału kompatybilnej modulacji kwadraturowej (CQUAM) wykorzystujący konwersję sygnału CQUAM na sygnał prostej modulacji kwadraturowej (QUAM).

Sygnał kompatybilnej modulacji kwadraturowej CQUAM ma postać (1 + L + R)cos(wt + φ), gdzie: φ = arctg[(L - R)/( 1 + L + R)], przy czym L, R są to sygnały stereofoniczne lewego i prawego kanału, ωί — częstotliwość kątowa, φ — faza.

Sygnał prostej (niekompatybilnej) modulacji kwadraturowej QUAM ma postać f(l + L + R)cos(wt + φ), gdzie: czynnik ξ ma wartość l/cos$. W stanie techniki odbioru radiowego demodulatory sygnału QUAM są dobrze znane. Problem demodulacji sygnału CQUAM sprowadza się więc do zamiany (konwersji) sygnału CQUAM na sygnał QUAM.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej nr 4 371747 i z noty aplikacyjnej układu scalonego MC 13 020P znany jest odbiornik stereofoniczny do demodulacji sygnału CQUAM wykorzystujący konwersję sygnału CQUAM na sygnał QUAM i zawierający: obwody wejściowe dla selektywnego odbioru sygnału CQUAM, detektor amplitudy dołączony do wyjścia obwodów wejściowych dla detekcji obwiedni sygnału CQUAM oraz układ mnożący, którego pierwsze wejście dołączone jest do wyjścia obwodów wejściowych dla konwersji sygnału CQUAM na sygnał QUAM, także źródło regeneracji sygnału nośnego dla dostarczenia współfazowego sygnału nośnego, poza tym demodulator sygnału QUAM dołączony głównym wejściem do wyjścia układu mnożącego i dołączony pomocniczym wejściem do wyjścia źródła regeneracji sygnału nośnego, dla współfazowej i kwadraturowej detekcji synchroniczej sygnału QUAM, oraz matrycę sumacyjno-różnicową dołączoną pierwszym wejściem do wyjścia detektora amplitudy, a drugim wejściem dołączoną do kwadraturowego wyjścia demodulatora sygnału QUAM dla dostarczenia sygnałów stereofonicznych L, R lewego i prawego kanału, jak również zawierający wzmacniaczkomparator, który dołączony jest pierwszym wejściem do wyjścia detektora amplitudy i dołączony drugim wejściem do współfazowego wyjścia demodulatora sygnału QUAM, przy czym wyjście wzmacniacza-komparatora dołączone jest do drugiego wejścia układu mnożącego dla dostarczenia czynnika ξ konwersji sygnału CQUAM na sygnał QUAM.

149 302

W opisanym odbiorniku stereofonicznym czynnik konwersji ξ sygnału CQUAM na QUAM wytwarzany jest w pętli sprzężenia zwrotnego, zawierającej układ mnożący i detektor współfazowy umieszczony w demodulatorze sygnału QUAM, i nie należącej do wzmacniacza-komparatora. Wzmacniaczem-k omparatorem jest wzmacniacz operacyjny. Tym samym wzmacniacz operacyjny pozbawiony jest własnego zabezpieczenia dla stabilnej pracy i może łatwiej stawać się podatnym na zjawisko blokowania. Od pętli sprzężenia zwrotnego stosowanej w tym odbiorniku sterofonicznym wymaga się także, aby uodporniała demodulację sygnału CQUAM na warunki 100%' ujemnej modulacji amplitudy.

Celem wynalazku jest dostarczenie odbiornika stereofonicznego do demodulacji sygnału CQUAM wykorzystującego udoskonaloną konwersję sygnału CQUAM na sygnał QUAM. Także celem wynalazku jest dostarczenie odbiornika stereofonicznego, w którym pętla sprzężenia zwrontego wytwarzająca czynnik konwersji sygnału CQUAM na sygnał QUAM nie przynależałaby do (układu wzamcniającego) wzmacniacza-komparatora. Dalszym celem wynalazku jest dostarczenie odbiornika stereofonicznego, w którym uodpornienie sygnału CQAM na warunki 100% ujemnej modulacji amplitudy odbywało by się poza pętlą sprzężenia zwrotnego.

Odbiornik stereofoniczny do demodulacji sygnału kompatybilnej modulacji kwadraturowej (CQUAM) przy użyciu konwersji sygnału CQUAM na sygnał prostej modulacji kwadraturowej (QUAM) według wynalazku charakteryzuje się tym, że zawiera dwa układy sumacyjne. Pierwszy układ sumacyjny połączony jest z wyjściem obwodów wejściowych swoim pierwszym wejściem oraz z wyjściem źródła regeneracji sygnału nośnego swoim drugim wejściem. Wyjście natomiast pierwszego układu sumacyjnego dołączone jest do pierwszego wejścia układu mnożącego. Drugi układ sumacyjny połączony jest z wyjściem detektora amplitudy swoim pierwszym wejściem oraz z wyjściem synchornicznego detektora współfazowego swoim drugim wejściem, przy czym detektor współfazowy umieszczony jest w demodulatorze sygnału QUAM. Wyjście natomiast drugiego układu sumacyjnego dołączone jest do drugiego wejścia układu mnożącego.

Zasadniczą zaletą wynalazku wynikającą z zastosowania pierwszego układu sumacyjnego jest podniesienie poziomu sygnału nośnego w sygnale podawanym na główne wejście demodulatora sygnału QUAM, przez co chwilowa amplituda tego sygnału nie jest nigdy ujemna. Dodatkowo poprzez wprowadzony w pierwszym układzie sumacyjnym sygnał nośny, na wyjście detektora współfazowego umieszczonego w demodulatorze sygnału QUAM przedostaje się czynnik ξ konwersji sygnału CQUAM na sygnał QUAM, przez co pętla sprzężenia zwrotnego podpięta jest do drugiego układu sumacyjnego, a nie do układu wzmacniającego.

Przedmiot wynalazku jest odtworzony w przykładzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy odbiornika stereofonicznego.

Odbiornik stereofoniczny zgodny z wynalazkiem zawiera obwody wejściowe 1, których zadaniem jes selektywny wybór sygnału CQUAM i najczęściej — zamiana częstotliwości nośnej sygnału CQUAM na częstotliwość pośrednią. Do wyjścia obwodów wejściowych 1 dołączny jest detektor amplitudy 2, który demoduluje obwiednię sygnału CQUAM. Z wyjściem obwodów wejściowych 1 również połączone jest swoim wejściem źródło regeneracji sygnału nośnego 3, jako które zaleca się stosować pętlę synchronizacji fazy (PLL). Źródło to dostarcza niezmodulowany współfazowy sygnał nośny, który jest odtwarzany z sygnału CQUAM. Wyjście źródła regeneracji sygnału nośnego 3 połączone jest z wejściem pomocniczym demodulatora sygnału QUAM 4. Demodulator ten zawiera synchroniczny detektor współfazowy 5, synchorniczny detektor kwadraturowy 7 i przesuwnik fazy o kąt π/2 6. Wejście pomocnicze demodulatora syngału QUAM 4 dołączone jest bezpośrednio do pierwszego wejścia synchronicznego detektora współfazowego 5, a poprzez przesuwnik fazy 6 — do pierwszego wejścia synchroniczengo detektora kwadraturowego 7. Drugie wejście synchronicznego detektora współfazowego 5 i kwadraturowego 7 są razem zwarte i stanowią główne wejście demodulatora sygnału QUAM 4. Wyjście źródła regeneracji sygnału nośnego 3 dołączone jest także do jednego z wejść pierwszego układu sumacyjnego 8, którego drugie wejście dołączone jest do wyjścia obwodów wejściowych 1. W pierwszym układzie sumacyjnym 8 następuje uzupełnienie składowej współfazowej sygnału CQUAM o współfazowy sygnał nośny.

W tym przykładzie wykonania odbornika stereofoniczengo według wynalazku, pierwszy układ sumacyjny 8 jest najprostszym sumatorem z wejściami nie odwracającymi fazy sygnałów dodawanych. Natomiast do wyjścia detektora amplitudy 2 dołączone jest wejście odwracające fazę

149 302 należące do drugiego układu sumacyjnego 9. Wyjście drugiego układu sumacyjnego 9, poprzez układ mnożący 10 i synchroniczny detektor współfazowy 5 umieszczony w demodulatorze sygnału QUAM 4, dołączone jest do drugiego nie odwracającego fazę wejścia drugiego układu sumacyjnego 9, tworząc pętlę sprzężenia zwrotnego. Zapewnienie warunków stabilnej pracy dla tej pętli sprzężenia zwrotnego określa jaki układ pierwszego i drugiego układu sumacyjnego (z wejściami odwracającymi fazę lub nie odwracającymi) może być zastosowany.

Wynikiem działania pętli sprzężenia zwrotnego jest wytworzenie na wyjściu drugiego układu sumacyjnego 9 czynnika ξ = l/cos<0 konwersji sygnału CQUAM na sygnał QUAM. Drugie wejście układu mnożącego 10 dołączone jest do wyjścia pierwszego' układu sumacyjnego 8. Wyjście detektora amplitudy 2 dołączone jest do pierwszego wejścia matrycy sumacyjno różnicowej 11 a wyjście synchronicznego detektora kwadraturowego 7 umieszczonego w demodulatorze sygnału QUAM 4 dołączone jest do drugiego wejścia tej matrycy. Dzięki temu na wejścia matrycy 11 podawane są sygnały sumy i różnicy sygnałów stereofonicznych lewego i prawego kanału, a na wyjściach tej matrycy zostają wydzielone sygnały stereofoniczne lewego i prawego kanału. Wyjścia matrycy 11 poprzez wzmacniacze dołączone są do głośników.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Odbornik stereofoniczny, którego obwody wejściowe swoim wyjściem poprzez detektor amplitudy połączone są bezpośrednio z pierwszym wejściem matrycy sumacyjno różnicowej a ponadto przez detektor amplitudy, układ mnożący i synchroniczny detektor kwadraturowy umieszczony w demodulatorze sygnału QUAM z jednej strony, oraz poprzez źródło regeneracji sygnału nośnego a także przez przesuwnik fazy i synchroniczny detektor kwadraturowy umieszczone w demodulatorze syngału QUAM z drugiej strony, połączone są z drugim wejściem matrycy sumacyjnoróżnicowej, znamienny tym, że zawiera pierwszy układ sumacyjny (8) połączny z wyjściem obwodów wejściowych (1) swoim pierwszym wejściem i z wyjściem źródła regeneracji sygnału nośnego (3) swoim drugim wejściem, natomiast wyjściepierwszego układu sumacyjnego (8) dołączone jest do pierwszego wejścia układu mnożącego (10) oraz ma drugi układ sumacyjny (9) połączony z wyjściem detektora amplitudy (2) swoim pierwszym wejściem i z wyjściem synchronicznego detektora współfazowego (5) umieszczonego w demodulatorze sygnału QUAM (4) swoim drugim wejściem, przy czym wyjście drugiego układu sumacyjnego (9) dołączone jest do drugiego wejścia układu mnożącego (10).

   149392

   Pracownia Poligraficzna UP RP. Nakład 100 egz. Cena 1500 zł