KI. 5 e 4. 5C M/c Obudowe przekopów i chodników w gór¬ nictwie uskuteczniano przez czas dlugi przez wznoszeniu muru w postaci sklepienia, opiera¬ jacego sie na dwóch scianach pionowych, usta¬ wianych wprost na podlodze. Pózniej zamiast muru zastosowano beton, którym od pewnego czasu zaczeto usztywniac' armature zelazna.Pomimo nadzwyczaj wysokich kosztów o- budowa wykonana w ten sposób nie zapewnia trwalej wytrzymalosci, szczególnie w kopal¬ niach o wydatnem przesuwaniu sie pokladów.Sposób obudowy, stanowiacy przedmiot ni¬ niejszego wynalazku, nadaje sie tak do prze¬ kopów, jak równiez do chodników stalych, szybów lub innych objektów obudowy gór¬ niczej, wyróznia sie od znanych dotychczas sposobów obudowania przedewszystkiem nieznacznemi kosztami budowy, jak równiez znacznie zwiekszona wytrzymaloscia na naj¬ wieksze cisnienie pokladów i znacznie wiek¬ sza dlugotrwaloscia. W zwiazku z tern znaczne korzysci osiaga sie przez to, ze cze¬ ste kosztowne naprawy niezbedne przy stoso¬ wanych dotychczas sposobach, prawie ze zu¬ pelnie odpadaja.Istota niniejszego wynalazku polega w za¬ sadzie na tern, ze obudowie, stosowanej obec¬ nie w kopalniach przynajmniej przy jednako¬ wej wytrzymalosci na cisnienie warstw, zosta¬ je nadana pewna zdolnosc wyginania sie (po¬ datnosc) przy jednoczesnem powiekszeniu wisnosci, dzieki czemu obudowa zyskuje zdol¬ nosc ulegania w pewnych granicach przesu¬ nieciom warstw znajdujacych sie pod nad¬ miernie wysokiem cisnieniem, nie tracac spo¬ istosci wewnetrznej ani ksztaltu ogólnego.W tym celu obudowa wykonuje sie nie z beto¬ nu, chetnie obecnie stosowanego, ulegajacego jednak przy nadmiernem obciazeniu, pekaniu, lecz z cegly z zastosowaniem zelaznej kon¬ strukcji wmurowywanej tak wzdluz jak i wpoprzek. Najkorzystniej jest nadac obudowieksztalt1 gtyboscAcimci rury o przekroju owal¬ nym stosowanym przy budowie tuneli, lecz dotychczas nieznanym w górnictwie. Dla spo¬ tegowania zdolnosci wyginania sie — obudo¬ wa podzielona jest na podluzne odcinki poje¬ dyncze, które moga sie wzgledem siebie prze¬ suwac, opierajac sie jeden o drugi zapomoca przekladek ruchomych, posiadajacych zdol¬ nosc wyginania sie,\|W celu zapewnienia po¬ jedynczym odtóikonf obudowy zdolnosci pod¬ dawania sie cisnieniu wywieranemu przez po¬ klady tak jednak, aby poszczególne odcinki mogly mozliwie zachowac swój ksztalt, przy jednoczesnem zachowaniu w stopniu wysokim swej wytrzymaloscia a zarazem i pewna po¬ datnosc, wewnatrz muru obudowy kazdego poszczególnego odcinka umieszcza sie zelazne zebra, które jednak nie posiadaja polaczenia sztywnego z odcinkami sasiedniemi. Belki ze¬ lazne moga naturalnie biec w sposób ciagly nieprzerwany, podczas gdy uzbrojenie u- sztywnien poprzecznych, zbudowanych z szyn zelaznych, odpowiednio wygietych, znajdujace sie wewnatrz odcinków muru obu¬ dowy, sa przerwane na koncach muru tych odcinków.Polaczenie usztywnien poprzecznych po¬ szczególnych odcinków obudowy odbywa sie zapomoca poszczególnych urzadzen, zmie¬ rzajacych do zapewnienia wytrzymalosci nie- zmniejszónej tym usztywnieniom, w miej¬ scach polaczenia, na moment wyginajacy.Na rysunku uwidoczniono w charakterze przykladu postac urzeczywistnienia wyna¬ lazku w zastosowaniu do obudowy przekopu, a mianowicie: fig. 1 uwidocznia przekrój pio¬ nowy obudowy z przylegajaca czescia prze¬ kopu w perspektywie, fig. 2 wykonanie opar¬ cia odcinków muru obudowy wzgledem sie¬ bie, jako tez i polaczenie ruchome usztywnien poprzecznych w podzialce wiekszej, fig. 3 i 4 polaczenie ruchome i szczególy uzbrojenia ze¬ laznego.Wykonanie obudowy odbywa sie w sposób znany na zaprawie cementowej przy uzyciu szablonów — jednakowych dla calej dlugosci przekopu. Przekrojowi poprzecznemu ko¬ rzystnie jest nadac ksztalt owalny, splaszczo¬ ny u spodu, który to spód, w przeciwienstwie do sposobów wykonania znanych, muruje sie napelno, wskutek czego nietylko ze osiaga sie wieksza równowage stala, lecz jeszcze równo¬ mierny rozklad cisnienia i równomierne zmniejszenie przekroju poprzecznego przy przesuwaniu sie warstw górskich.W postaci uwidocznionej (fig. 1 i 2) obudo¬ wa sklada sie z czterech odcinków 1, 2, 3, 4, biegnacych wzdluz przekroju, oddzielonych od siebie szerokiemi przestrzeniami. Prze¬ strzenie te wypelnia sie zapomoca kawalków drzewa 5, o szerokosci 20 cm, ukladanych w pewnych odstepach w ten sposób, aby wlókna w drzewie byly skierowane wzdluz promieni przekopu. Kawalki te, najkorzystniej sosnowe, zamurowywa sie z uwzglednieniem uzbroje¬ nia zelaznego. Czesc dolna obudowy muruje sie do srodka wysokosci przekopu do 5 m dlugosci, górna odcinkami o dlugosci metro¬ wej.Uzbrojenie zelazne, które równiez zamuro¬ wywa sie podczas wznoszenia muru, sklada sie z usztywnien porzecznych 6 wygietych w ksztalcie pierscienia, które umieszcza sie w odstepach okolo 2,5 m. Usztywnienia po¬ przeczne laczy sie zapomoca pretów 7 z zela¬ za okraglego lub plaskiego, przeprowadzo¬ nych najwlasciwiej przez otwory usztywnien poprzecznych, których konce zgiete w postaci haka lacza sie miedzy soba zapomoca kotwy poprzecznej (fig. 3). Usztywnienia poprzeczne 6 nie obiegaja calego obwodu lecz posiadaja przerwy, przyczem konce ich wystaja z mu¬ ru na pewna dlugosc, mijajac sie z koncami lezacemi obok (fig. 2 i 4). Na konce tych u- sztywnien poprzecznych dwóch sasiednich odcinków obudowy mozna nalozyc piete 8 u- tworzona z odcinka rury i zamocowac ja za¬ pomoca kotwicy w murze odcinka sasiednie¬ go. Usztywnienia poprzeczne wykonac naj- praktyczniej ze starych szyn kolejowych lub kopalnianych, do polaczen zas podluznych mozna uzyc starego zelaza okraglego lub plaskiego, W ten sposób wykonanie uzbroje¬ nia zelaznego wypada stosunkowo tanio. Wodstepach 5 m wzdluz przekopu rozstawia sie filary 9. Rów odwadniajacy tworzy sie przez wzniesienie scianki pionowej rozdzielczej 10 i ulozenie plyt cementowych //. Szyny kolej¬ ki górniczej spoczywaja w sposób znany na podkladach, poczem utworzona przestrzen wolna wypelnia sie skala plonna (gruzem).W kopalniach o silnym doplywie wody prze¬ strzen wolina pod szynami kolejki mozna zu¬ zytkowac na sciek odwadniajacy.Swoistosc obudowy polega, jak to wzmian¬ kowano, na tern, ze obudowa w przekroju po¬ przecznym ma ksztalt pierscienia zamkniete¬ go. Ksztalt ten, dotychczas nie znany, tak przy budowie przekopów, jak równiez i wo- góle w budownictwie górniczem, wykazuje poza zdolnoscia wyginania sie obudowy cenne, w stosunku do celu, jakiemu ma sluzyc, zale¬ ty, polegajace na tern, ze przesuwanie, wywo¬ lane nadmiernem cisnieniem pokladów, za¬ chodzi symetrycznie wzgledem wszystkich osi poprzecznych, wskutek czego obudowa przekopu przez przesuwanie podobne zostaje prawiei nienaruszona. Jak juz podkreslono, obudowa opisana wraz z uzbrojeniem zelaz¬ nem wykazuje nawet bez rozdzielania war¬ stwami, posiadajacemi zdolnosc poddawania sie cisnieniu, znaczna korzysc w porównaniu ze znanemi, a mianowicie pod tym wzgledem, ze obudowa tego rodzaju, posiadajac wieksza wytrzymalosc, nigdy nie ulegnie zupelnemu zmiazdzeniu i nie traci swego ksztaltu ogólne¬ go, dzieki czemu mozna ja zawsze doprowa¬ dzic do stanu pierwotnego zapomoca nieko- sztownej i. prostej naprawy, w przeciwien¬ stwie do zelbetonu, którego wogóle naprawiac nie mozna.Nalezy jeszcze podkreslic, ze wynalazek nie ogranicza sie naturalnie do podzialu obudowy na czteru odcinki, lecz przeciwnie, zaleznie od okolicznosci, mozna ja podzielic na mniejsza lub wieksza ilosc odcinków. PL