Przedmiotem wynalazku jest generator malej czestotliwosci przestrajany jednyn elementem.Znany jest z opisu patentowego nr 107 144 generator drgan sinusoidalnych RC zbudo¬ wany na wzmacniaczu operacyjnym* Generator na w obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego filtr srodkowo-zaporowy typu T zbocznikowane zbudowany z dwóch rezystorów i kondensatorów, natomiast w obwodzie dodatniego sprzezenia zwrotnego wleczony jest rezystor sprzegajacy* Ponadto w obwo¬ dzie dodatniego sprzezenia zwrotnego miedzy wejsciem nieodwracajecym wzmacniacza operacyjnego a mase generatora jest wleczona dioda zbocznikowana dwójnikiem zawierajecym szeregowe polacze¬ nie drugiej diody o przeciwnej polaryzacji do pierwszej diody i kondensatora blokujacego* zas miedzy punkt wspólny leczecy druga diode i kondensator blokujacy a wyjscie generatora jest wlaczony uklad detekcji sygnalu wyjsciowego* W znanym generatorze, w celu uzyskania zmiany czestotliwosci, nalezy dokonac jedna¬ kowej zmiany wartosci dwóch elementów w obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego, to jest dwóch rezystorów albo dwóch kondensatorów* Znane rozwiazanie wymaga stosowania precyzyjnych elemen¬ tów oraz przekladni zebatych, za pomoca których wartosci elementów sa jednoczesnie zmieniane* Od precyzji wykonania tych elementów zalezy stalosc napiecia wyjsciowego generatora i wiel¬ kosc znieksztalcen nieliniowych* W generatorze malej czestotliwosci wedlug wynalazku w obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego pierwszego wzmacniacza operacyjnego zastosowano dwójnik zawierajacy równolegle polaczenie rezystora i kondensatora oraz uklad regulacyjny wlaczony miedzy wejscie odwracaja¬ ce pierwszego wzmacniacza operacyjnego a mase generatora i zbudowany z drugiego wzmacniacza operacyjnego, którego wyjscie jest polaczone z jego wejsciem odwracajacym oraz poprzez rezys¬ tor i kondensator, z wejsciem odwracajacym pierwszego wzmacniacza operacyjnego, zas punkt wspólny laczacy wspomniany rezystor i kondensator jest polaczony poprzez kolejny kondensator. 148 9402 148 940 z wejsciem nieodwracajacym drugiego wzmacniacza operacyjnego i dalej poprzez regulowany rezys¬ tor z masa generatora* , , W generatorze malej czestotliwosci wedlug wynalazku zmiana czestotliwosci dokony¬ wana jest przy pomocy zmiany wartosci jednego elementu rezystancyjnego w obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego.• Wynalazek w przykladzie wykonania jest przedstawiony na rysunku, który jest sche¬ matem ideowym generatora malej czestotliwosci* Generator zbudowany jest z pierwszego wzmacniacza operacyjnego W01 posiadajacego w obwodzie dodatniego sprzezenia zwrotnego pierwszy rezystor Rl oraz pierwsze diode Dl wlóczo¬ na, poprzez drugi rezystor R2, miedzy wejsciem nieodwracajacym pierwszego wzmacniacza operacyj¬ nego W01 a mase generatora i zbocznikowane dwójnikiem zawierajecym szeregowe polaczenie dru¬ giej diody D2 o przeciwnej polaryzacji do pierwszej diody Dl i pierwszego kondensatora Cl, przy czym miedzy punkt wspólny laczacy druga diode D2 i pierwszy kondensator Cl a wyjscie pierwszego wzmacniacza operacyjnego W01 jest wlaczony uklad detekcji sygnalu wyjsciowego* Uklad ten jest zbudowany z szeregowo polaczonych trzeciej diody D3, czwartej diody D4 i trzeciego rezystora R3* W obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego pierwszego wzmacniacza operacyjnego W01 zastosowano dwójnik zawierajacy równolegle polaczenie czwartego rezystora R4 i drugiego kondensatora C2 oraz uklad regulacji UR wlaczony miedzy wejscie odwracajace pierwszego wzmacniacza operacyjnego WOl a mase generatora* Uklad regulacji UR jest zbudowany z drugiego wzmacniacza operacyjnego W02, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem odwracajacym oraz poprzez piaty rezystor R5 i trzeci kondensator C3, z wejsciem odwracajacym pierwszego wzmacniacza operacyjnego WOl, zas punkt wspólny laczacy piaty rezystor R5 i trzeci kondensator C3 jest polaczony poprzez czwarty konden¬ sator C4, z wejsciem nieodwracajacym drugiego wzmacniacza operacyjnego W02 i dalej poprzez szós¬ ty regulowany rezystor R6 z masa generatora* Wartosc szóstego rezystora R6 jest regulowana* Wyjscie pierwszego wzmacniacza operacyjnego WOl jest jednoczesnie wyjsciem WY generatora malej czestotliwosci* W generatorze wedlug wynalazku zbudowanym ze wzmacniaczy operacyjnych i elementów RC zmiane jego czestotliwosci uzyskuje sie poprzez zmiane wartosci rezystancji szóstego rezys¬ tora R6, przy czym czestotliwosc generowanych drgan sinusoidalnych okreslona jest wartoscia elementów RC ukladu regulacji UR* Obciazenie widziane od strony wejscia odwracajacego pierwsze¬ go wzmacniacza operacyjnego WOl w kierunku ukladu regulacji UR nie ulega zmianie przy zmianach wartosci rezystancji szóstego rezystora R6 powyzej wartosci rezystancji piatego rezystora R5 i dlatego uzyskuje sie stala wartosc ujemnego sprzezenia zwrotnego w calym zakresie generowa¬ nych czestotliwosci i male znieksztalcenia nieliniowe drgan sinusoidalnych* Zastrzezenie patentowe Generator malej czestotliwosci przestrajany jednym elementem, zbudowany ze wzmac¬ niacza operacyjnego posiadajacego w obwodzie dodatniego sprzezenia zwrotnego rezystor oraz diode wlaczona miedzy wejscie nieodwracajace wzmacniacza operacyjnego a mase generatora i zbocznikowana dwójnikiem zawierajacym szeregowe polaczenie drugiej diody o przeciwnej polaryza¬ cji do pierwszej diody i kondensatora, przy czym miedzy punkt wspólny laczacy druga diode i kondensator a wyjscie wzmacniacza operacyjnego jest wlaczony uklad detekcji sygnalu wyjsciowego, znamienny tym, ze ma w obwodzie ujemnego sprzezenia zwrotnego pierwszego wzmacnia¬ cza operacyjnego /WOl/ dwójnik zawierajacy równolegle polaczenie czwartego rezystora /R4/ i drugiego kondensatora /C2/ oraz uklad regulacji /UR/ wlaczony miedzy wejscie odwracajace pierw¬ szego wzmacniacza operacyjnego /WOl/ a mase generatora i zbudowany z drugiego wzmacniacza operacyjnego /W02/, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem odwracajacym oraz poprzez piaty rezystor /R5/ i trzeci kondensator /C3/, z wejsciem odwracajacym pierwszego wzmacniacza opera¬ cyjnego /WOl/, zas punkt wspólny laczacy piaty rezystor /R5/ i trzeci kondensator /C3/ z wej¬ sciem nieodwracajacym drugiego wzmacniacza operacyjnego /W02/ 1 dalej poprzez szósty regulowa¬ ny rezystor /R6/, z masa generatora*148 940 D2 03 D4 «¦ ¦«-H m% ±ct PL