Wynalazek niniejszy dotyczy sposobów otrzymywania gazu z paliw stalych, przy jednoczesnem stapianiu pozostalosci z tych W patencie francuskim Nr 616169 opi¬ sany jest sposób gazowania paliw stalych wszelkich znanych rodzajów, polegajacy na tern, ze piec wytwarzajacy gaz dziala bez przerwy, a pozostalosc w stanie stopio¬ nym usuwa sie z tego pieca przy pomocy wdmuchiwania don powietrza ogrzanego do 500°C lub wyzej.Dzieki wysokiej temperaturze, wytwo¬ rzonej przez silne spalanie, mozna wów¬ czas usuwac pozostalosc zapomoca stapia¬ nia, przyczem jezeli pozostalosc nie jest z natury topliwa, dodaje sie odpowiednich topników.Przy gazowaniu jednak paliw wysokie¬ go gatunku strefa rozzarzona rozszerza sie ciagle ku szczytowi pieca pomimo zastoso¬ wania srodków zapobiegawczych, np. wpro¬ wadzania pary wodnej, wobec czego za¬ warte w paliwie ciala lotne rozgrzewaja sie natychmiast silnie wznoszacemi sie ga¬ zami i nie mozna ich uzyskac w stanie u- zytecznym, to jest w postaci rozmaitych weglowodorów ciezkich i lekkich. W razie bowiem podniesienia sie temperatury ga¬ zu, uchodzacego ze strefy górnej paliwa, powyzej 350°C rzeczone ciala lotne ulega¬ ja praktycznie biorac rozkladowi.(Doswiadczanie wykazuje, ze nawet w przypadku^ slos^w^niayydmuchu goracego, ograniczonego* w ^praktyce temperatura o- kolo 1000°Cf niepodobna zgazowac niate- rjalu, zawierajacego mniej niz 25% wegla stalego. Gdyby natomiast udalo sie tempe¬ rature dmuchu podniesc powyzej 1000°C, moznaby gazowac materjaly posledniejsze i powiekszyc wydajnosc pieca.Wynalazek niniejszy rozwiazuje wzmian¬ kowane zagadnienie.Wynalazek dotyczy zgazowywania pa¬ liw stalych dowolnego rodzaju, umozliwia¬ jacego stosowanie miedzy innemi sposobu opisanego w przytoczonym powyzej paten¬ cie francuskim Nr 616169, nawet do paliw zawierajacych ponad 50% (na wage) ma- terjalów obojetnych, ewentualnie w po¬ staci lub o zawartosci materjalów ognio¬ trwalych (np. stanowiacych czesc paleni¬ ska), zapewniajac moznosc odprowadzania pozostalosci w postaci plynnej.Nowy ten sposób nie wymaga podgrze¬ wania dmuchu powietrznego do tempera¬ tur niezbednych obecnie, dajac gaz o bar¬ dzo wysokiej wartosci cieplnej.Poniewaz wytwarzanie sie tlenku we¬ gla, zuzlowanie zawartych w paliwie oraz w topnikach cial biernych oraz stapianie i usuwanie zuzla odbywaja sie w bardzo cien¬ kiej i goracej warstwie tuz nad poziomem dyszy, na której spoczywa znaczny ciezar paliwa, przeto w strefie tej nie powstaja wzdecia, a klinkier nie przylega do wykla¬ dziny pieca.Proces odbywa sie zupelnie samoczyn¬ nie, nie wymagajac poruszania lub wy¬ równywania ladunku pieca. Zapewnia on doskonale przeksztalcanie w gazy palne paliwa stalego, które nie przedostaje sie w zupelnosci do zuzla, same zas gazy wol¬ ne sa od domieszki! zwiazków siarkowych.Sposób zapewnia równiez wielka szyb¬ kosc zgazowywania (na jednostke prze¬ kroju pieca) bez szkodliwego wplywu na jakosc gazów albo na plynosc zuzla.Uchodzace ze szczytu pieca gazy po¬ siadaja temperature nader niska, latwa do miarkowania, co czyni sposób niniejszy o- sobliwie wydajnym i skuteczniejszym od sposobów obecnych pod wzgledem zacho¬ wania w stanie pierwotnym produktów u- bocznych, wytwarzanych pod wplywem plynacych szybem gazów goracych.Sposób niniejszy daje moznosc zuzyt- kowywania ciepla, otrzymywanego ponad strefa spalania, do wzbudzania reakcyj wzbogacajacych wytwarzany gaz, stapia¬ nia cial dodatkowych, zmieszanych z la¬ dunkiem pieca, do ogrzewania wdmuchi¬ wanego powietrza i do celów podobnych.Otrzymywane w postepowaniu tern stopione pozostalosci mozna po usunieciu z pieca stosowac do rozmaitych celów, co zwieksza ilosc, gatunek lub uzytecznosc produktów ubocznych.Jak wzmiankowano ju£ powyzej, nowy sposób daje moznosc zuzycia paliw nisko- wartosciowych, a nawet odpadków. Przy zastosowaniu go do zgazowywania paliw stalych zmieszanych z rudami, odpadka¬ mi metalowemi, osadami lub materjalami podbbnemi nadaje sie on do wytapiania metalów, metaloidów lub ich zwiazków, zawartych w materjale surowym.Stosownie do wynalazku, piec gazuja¬ cy posiada naogól ksztalt i rozmiary ko- pulaka odlewniczego, lecz oczywiscie mo¬ ze on miec równiez okragly, kwadratowy, prostokatny lub inny przekrój poprzecz¬ ny. Piec ten zaopatrzony jest w dysze u- mieszczone w dolnej jego czesci podob¬ nie, jak to ma miejsce w piecu Philippona, a czesc dolna jego komory gazujacej chlo¬ dzona jest woda, podobnie jak w piecu Philippona. W kazdym razie jednak piec potrzebny do przeprowadzania sposobu o- pisanego ponizej moze byc dowolnej kon¬ strukcji i rozmiarów i moze byc zbudowa¬ ny z dowrilinego odpowiedniego tworzywa.Ciaglosc dzialania pieca gazujacego, zasilanego bez przerwy, otrzymuje sie dro- — 2 —ga dostosowanego odpowiednio stopniowa¬ nia tetaiperatur w kolumnie paliwa. Dla kazdego paliwa jest stosowany pewien po¬ rzadek temperatur, lecz bez wzgledu na stopien stosowania srodków podstawo¬ wych, wytwarzajacych poczatkowe tempe¬ ratury, przewyzszajace temperatury po¬ trzebne, nie trudno jest dostosowac je do wymaganych potrzeb zapomoca srodków dodatkowych, wymienionych nastepnie, z których pewne polepszaja gatunek i zwiek¬ szaja ilosc otrzymanego gazu.W sposobie niniejszym stosuje sie dwa rodzaje srodków: 1. Srodki podstawowe czyli pedzace sluza do wtryskiwania, wdmuchiwania (lub jednego i drugiego) do paliwa stalego przez dysze glówne pieca dowolnej mie¬ szaniny, wspóldzialajacej przy spalaniu, cieklej lub lotnej, ogrzanej hilb chlodnej, w zaleznosci od jej zawartosci tlenu, oraz od jej stanu i ilosci ciepla, potrzebnego do stopienia cial biernych zawartych w la¬ dunku, przyczem moze byc równiez stoso¬ wane wdmuchiwanie powietrza zwyklego lub utlenionego dodatkowo, ogrzanego lub chlodnego; srodki podstawowe, wspóldzia¬ lajace w wytwarzaniu ciepla, tworzacego w kolumnie paliwa mniej lub wiecej roz¬ legle strefy o rozmaitych temperaturach, powoduja powstawanie, naogól biorac, róz¬ norodnosc temperatur panujacych wzdluz kolumny paliwa. Otrzymany porzadek temperatur powinien byc odpowiednio u- trzymywany w strefach zasadniczych ko¬ lumny paliwa, co zkolei wymaga ustalenia ich miejsca, granic i dzialania w sposób nastepujacy: Strefa spalania i stapiania zaczyna sie na poziomie dysz glównych i wznosi sie bardzo malo ponad ten poziom tak, iz jest zwykle bardzo cienka, a grubosc jej wy¬ nosi najczesciej kilkadziesiat centymetrów i wogóle przewyzsza bardzo malo czwarta czesc wysokosci kolumny paliwa, przy¬ czem temperatura gazu i innych cial, wznoszacych sie w tej strefie, powinna do¬ chodzic, a nawet przewyzszac znacznie 1750°C, w zaleznosci od rodzaju przera¬ bianej mieszaniny paliwa i wymaganych wyników; strefa stapiania ciastowatego wznosi sie tuz ponad strefa poprzednia i jest równiez cienka jak strefa poprzednia, przyczem wysokosc tej strefy przewyzsza cokolwiek czwarta czesc wysokosci kolum¬ ny paliwa i jest obierana tak, aby mozna bylo w niej umiescic urzadzenia regulu¬ jace, stosownie do wymaganych wyników.Strefa ogrzewania destylujacego wznosi sie od strefy ciastowatej do szczytowej warstwy ladunku pieca, przyczem wyso¬ kosc tej strefy jest naogól nie mniejsza od polowy calkowitej wysokosci kolumny pa¬ liwa, a stopniowanie temperatury wzno¬ szacego sie gazu zmniejsza sie od 1500°C do 75°C, a nawet w warstwie szczytowej nizej i to w zaleznosci od wymaganych wyników. Warunki powyzsze wspóldzia¬ laja ze srodkami dodatkowemu 2. Srodki dodatkowe skladaja sie ze srodków przystosowujacych i miarkuja¬ cych. Srodki przystosowujace pozwalaja na usuwanie z pieca czesci bardzb gora¬ cych, wznoszacych sie gazów, posiadaja¬ cych na poziomie ich usuwania temperatu¬ re równa lub nizsza 1500°C i to w zalez¬ nosci od rozmieszczenia potrzebnych do tego wylotów gazowych, znajdujacych sie na innych poziomach. Jasnem jest, ze pod¬ czas usuwania z pieca, ograniczonego do¬ wolnie do pewnych poziomów, czesci o- irzymywanych gazów, usunieta zostaje równiez z niego odpowiednia ilosc ciepla, co oczywiscie zmniejsza mniej lub wiecej temperature kazdej z trzech stref powyz¬ szych i co wkoncu, droga odpowiedniego usuwania ciepla, moze sluzyc do utrzy¬ mywania w trzech rzeczonych strefach od¬ powiedniego porzadku temperatur. Srodki miarkujace sluza do utrzymywania rzeczo¬ nego porzadku lub do innych celów, wy¬ magajacych pochloniecia nastepnej czesci — 3 —ciepla zawartego w piecu. Takie ochla¬ dzanie wewnetrzne mozna w razie potrze¬ by przeprowadzac zapomoca wtrysku wo¬ dy, pary, dwutlenku wegla i tym podob¬ nych cial, które wtryskuje sie lub wdmu¬ chuje nad lub do czesci górnej strefy cia- stowatej. Mozna to samo do pewnego stopnia osiagnac, wprowadzajac do ladun¬ ku paliwa odpowiednie ciala dodatkowe.Podstawowe, przystosowujace i miar¬ kujace srodki, wytwarzajace potrzebny porzadek temperatur, sa ponadto tak do¬ brane lulb rozmieszczone w swych grani¬ cach, aby dwa srodki ostatnie, mniej lub wiecej polaczone ze soba, wraz z odpo- pozwalaly osiagnac cel glówny wynalazku, to jest wytwarzanie gazu palnego, stapia- wiednio wybranym srodkiem pierwszym, nie cial biernych i usuniecie ich w stanie cieklym, co mozna osiagnac, jesli tempe¬ ratura w strefie dysz wynosi lub przewyz¬ sza lTSO^C w zaleznosci od rodzaju prze¬ rabianej mieszaniny paliwa. Porzadek temperatur mozna ponadto tak doskonale miarkowac i równowazyc wzdluz calej ko¬ lumny paliwa, iiz reakcje zasadnicze prze¬ biegaja w miejscach i na poziomach wla¬ sciwych, dzieki czemu unika sie zwieksza¬ nia granic strefy jednej kosztem drugiej i spowodowanych przez to niedokladnosci, jak np. klinkieru, spietrzen i zalepiania sie pieca, wywolywanego zlepianiem sie lub wzdymaniem cial w nim zawartych. Zrów- nowazany dobrze porzadek temperatur po¬ woduje pomiedzy masa ciekla i stala po¬ zadana równowage reakcji, do zapewnia dobra stala wydajnosc pieca.Wskazany sposób prowadzenia pieca powoduje bezustanne i prawie wylaczne tworzenie sie tlenku wegla przy calkowi- tem stapianiu pozostalosci z paliwa w stre¬ fie ispalajacej i topiacej, przyczem nie tworzy sie klinkier i spietrzenia, tworza sie natomiast gazy palne, zwiekszajac ilosc i polepszajac gatunek gazu, co jest skut¬ kiem pewnych zjawisk endotermicztoych w strefie stapiania ciastowatego; jednocze¬ snie zachodzi ciagle wytwarzanie sie ga¬ zów destylacyjnych, zawierajacych nie¬ tkniete lotne produkty uboczne takie, jak smoly, oleje i weglowodory lzejsze, które mozna odbierac oddzielnie z pieca zapo¬ moca odpowiedniego stopniowania lub in¬ nych czynnosci, korzystajac z wylotów ga¬ zowych i kanalów, umieszczionych na po¬ ziomach, odpowiadajacych temperaturom wydzielania sie rzeczonych produktów u- booznych z paliwa; z wylotów uchodza one bezposrednio lub pod wplywem ciepla cze¬ sci wznoszacych sie gazów, przyczem te czesc gazów mozna miarkowac odpowied¬ nio do potrzeby. Poniewaz w tej samej strefie calosc masy nie zlepia sie, gdyz tylko czesc cieplych gazów wznoszacych sie przechodzi przez nia, aby ulotnic sie nasteptoie z warstwy szczytowej, wiec po drodze mozna odciagac dalsze czesci tego gazu z pieca. W celu dodatkowego chlo¬ dzenia, mozna w razie potrzeby zaopa¬ trzyc piec, w plaszcz wodny dowolnego ro¬ dzaju lulb spryskiwac go z zewnatrz woda, zwlaszcza spryskiwac szczyt kolumny pa¬ liwa, gdzie umieszczone isa wyloty gazo¬ we. Naogól biorac jednak ten wplyw ze¬ wnetrzny nie jest konieczny, a ponadto jest on drogi i malo wydajny. Sposób miarko¬ wania i ogrzewania opadajacej mieszani¬ ny paliwa przez gorace, wznoszace sie ga¬ zy polega na zwiekszaniu lub zmniejsza¬ niu ilosci mieszaniny paliwa ponad dysza¬ mi, a to w tym celu, aby objetosc tej ilo¬ sci mogla zmieniac sie odpowiednio do normalnej szybkosci wytwarzania gazu przez piec. Mozna to wykonac droga zwy¬ klego zwiekszania wysokosci kolumny pa¬ liwa, lecz lepiej jest, a zwlaszcza w przy¬ padku paliw spiekajacych sie lub tworza¬ cych wzdecia, nadac czesci szczytowej pieca ksztalt zwezajacy sie ku dolowi, a ponadto rozmieszczac warstwy mieszaniny paliwa w piecu tak, aby wznoszace sie ga¬ zy krazyly swobodnie i równomiernie wo- — 4 -kolo mas stalych bez wzgledu na ilosc i po¬ lozenia szczytowych wylotów gazowych, sluzacych do odciagania gazów destyla¬ cyjnych, zawierajacych nierozlozone pro¬ dukty uboczne.Regulaimtosc przdbiegu zjawiska gazo¬ wania, otrzymanego zapomoca omawiane¬ go sposobu, zalezy równiez w pewnym stopniu od odpowiedniego sortowania pa¬ liwa i cial dcm dodanych. Róznice tempe¬ ratur, istniejace pomiedzy opadajaca ko¬ lumna mieszaniny paliwa i wznoszaca sie kolumna gazów, sa bowiem wieksze w przypadku duzych kawalków paliwa, ani¬ zeli malych, jezeli przytem inne warunki sa jednakowe. Wobec powyzszego nalezy miarkowac odpowiednio wysokosci stref i temperatury gazów glównie w warstwach szczytowych.Bez wzgledu na cechy charaktery¬ styczne powietrza wdmuchiwanego chodzi tu o wytwbrzenie w strefie dyszowej tem¬ peratury bardzo wysokiej 1 która sluzy do bardzo szybkiego i prawie momentalnego przemienienia wegla w tlenek wegla wraz z jednoczesnem, szybkiem zuzlowaniem lub stopieniem cial biernych i dbdatków zawartych w paliwie. Intensywnosc spala¬ nia wegla na tlenek wegla, wplyw ciepla dominujacego w strefie dyszowej i ciepla wprowadzonego wraz z wdmuchiwanem powietrzem wyjasniaja przyczyne cienko- sci strefy, w której zachodza reakcje za¬ sadnicze. Goraco panujace w strefie dy¬ szowej zalezy od temperatury, do której rozgrzane jest przedwstepne powietrze wdmuchiwane i od ilosci zawartego w niem tlenu, który przyspiesza szybkosc reakcji.Goraco to jest miarkowane w zaleznosci od stopnia nietopliwosci cial biernych, za¬ wartych w ladunku pieca, przyczem moz¬ na dodac specjalnych topników, celem u- latwienia stapiania popiolów paliwa, lub osiagniecia innych celów, wyjasnionych nastepnie i otrzymywania zuzla bardzo cieklego, który mozna odprowadzac bez przerwy lub z przerwami. Jak wynika, temperatura w cienkiej strefie goracej pie¬ ca zmienia sie bardzio i jest naogól nie nizsza od 1750°, a to dlatego, aby pozwa¬ lala osiagnac maksymalna ilosc tlenku wegla i zuzla oraz osadów w stanie cie¬ klym. Nalezy stwierdzic, ze np. w przy¬ padku mieszaniny paliwa zawierajacej 45% popiolów i srednio 25% wegla stale¬ go, powietrze wdmuchiwane, zawierajace okolo 40% tlenu i ogrzane do 375°, wy¬ twarza w rzeczonej cienkiej strefie tempe¬ rature zblizajaca sie do 2250°.Jak sie przekonano zapomoca doswiad¬ czen, wdniuchiwanie powietrza wzbogaco¬ nego w tlen jest korzystniejsze, od wdmu¬ chiwania powietrza zwyklego z tego wzgle¬ du, iz po osiagnieciu danej temperatury w cienkiej strefie goracej, majac wszyst¬ kie inne warunki jednakowe, strefa dy¬ szowa jest ciensza, anizeli w przypadku wdmuchiwania powietrza zwyklego, co umozliwia bezpieczniejsze dzialanie pie¬ ca. Jest to przynajmniej czesciowo wytlu¬ maczone przez fakt, iz wdmuchiwa¬ ne powietrze wzbogacone w tlen zawiera mniej azotu. Wdniuchiwanie powietrza wzbogaconego jest ponadto korzystne z te¬ go wzgledu, iz otrzymywane gazy zawiera¬ ja mniej azotu, anizeli w przypadku wdmu¬ chiwania zwyklego powietrza, a wobec tego posiadaja wieksza wartosc kalorycz¬ na. Nalezy wiec stosowac powietrze mniej lub wiecej wzbogacane w tlen lub tylko sam tlen.Powietrze wdmuchiwane mozna ogrze¬ wac do temperatury zadanej w sposób do¬ wolny, np. zapomoca podgrzewaczy lub regeneratorów systemu Cowpera lub Sie¬ mensa, albo tez pieców opalanych gazem bez przerwy.Jak juz zaznaczono, bardzo cienka strefa geraca otrzymywana w piecu, a glównie cienka strefa zuzlowa, powstaje wskutek swobodnego opadania w powyz- szych warunkach kolumny paliwa w piecu- — 5 —Dzieki temu, niema potrzeby rozgarniania otworów, tworzacych sie w masie, gdyz rzeczona kolumna nie pozwala im sie two¬ rzyc. Unika sie jednoczesnie doprowadza¬ nia pary wodnej, stosowanego w sposo¬ bach dotychczasowych, w celu lamania klinkieru i wzdec, a to dzieki plaskosci strefy ciastowatej.Jak juz bylo powiedziane, wskutek temperatury, panujacej w cienkiej strefie goracej dysz, i temperatury wdmuchiwa¬ nego powietrza mniej lub wiecej wzboga¬ conego w tlen, wegiel paliwa przemienia sie w tlenek wegla prawie momentalnie, przyczem zasadniczo wszystkie czastki wegla, pomimo ze sa rozproszone w sto¬ sunkowo duzej ilosci cial biernych, prze¬ mieniaja sie w tlenek wegla. Wydajnosc omawianego sposobu jest wiec bardzo wy¬ soka, gdyz tworzy sie tylko minimalnej ilosci dwutlenku wegla, czyli ze niema prawie strat. Dzieki zas intensywnosci ga¬ zowania w warunkach powyzszych, szyb¬ kosc gazowania jest bardzo duza i wynosi podczas normalnego dzialania pieca od 2,000 do 5,000 kg na metr kwadratowy po¬ przecznego przekroju pieca i godzine w zaleznosci od zawartosci tlenu i tempera¬ tury powietrza wdmuchiwanego oraz od¬ powiedniego rozdrobnienia paliwa. Ponie¬ waz szybkosc gazowania, czyli objetosc otrzymanego gazu, mozna zmieniac w bar¬ dzo szerokich granicach w przeciagu sto¬ sunkowo krótkiego czasu bez szkodliwego wplywu na sklad wytworzoneg|o gazu, wiec sposób niniejszy nalezy uwazac za bardzo korzystny.Jak wykazalo doswiadczenie, szybkosc gazowania mozna zmniejszyc do malej czastki szybkosci normalnej lub podniesc ja powyzej tej szybkosci normalnej bez wyraznego wplywu na sklad otrzymywa¬ nego gazu.Jak juz bylo powiedziane, wdmuchujac powietrze wzbogacone w tlen, unika sie potrzeby utrzymywania powietrza wdmu¬ chiwanego w stanie zwyklym w wysokiej temperaturze. Ilosc tlenu wprowadzonego do powietrza wdmuchiwanego mozna na¬ wet doprowadzic do takiej wysokosci, aby nie trzeba bylo go rozgrzewac przed¬ wstepnie.Bardzo cenna wlasciwoscia sposobu ni¬ niejszego, pod wzgledem wytwarzania ga¬ zu o minimalnej zawartosci zwiazków siar¬ kowych, jest to, iz bardzo goracy zuzel zasadowy rozpuszcza doskonale siarke i zwiazki siarki, zawarte w popiele paliwa, do którego dodano topników takich, jak wapno, kamien wapienny, fluorit ziemisty lub podobne mineraly. Jak wykazala praktyka, tlenki metalów i metaloidów, a zwlaszcza tlenki zelaza, znajdujace sie w mniejszych lub wiekszych ilosciach w po¬ piolach paliwa w bardzo rozdrobnionym stanie, ulegaja przynajmniej czesciowej redukcji po przejsciu przez piec, dziala¬ jacy wedlug wynalazku. Tlenki zelaza u- legaja wówczas redukcji na zelazo, które stapia sie w goracej strefie pieca, pochla¬ niajac wegiel i krzem, powstaly wskutek takiej samej redukcji krzemionki w bar¬ dziej goracej strefie pieca. Otrzymane ze¬ lazo stopione gromadzi sie na dnie ogni¬ ska piecowego i, jak sie przekonano, jest ono wolne od siarki i zawiera naogóll duzo krzemu (5 do 8%). Ten wysoki gatunek zelaza mozna uzyc nastepnie do powiek¬ szania zawartosci krzemu w innych ma¬ sach zelaza roztopionego w odlewniach.Nalezy tu jednak zaznaczyc, ze szybkosc przechodzenia paliwa przez piec jest tak duza, iz, jak juz powiedziano, niema cza¬ su na bezposrednia redukcje tlenków me¬ tali, zawartych w ladunku pieca, pod wplywem tlenku wegla zawartego w gazie, co wyróznia dodatnio przebieg sposobu niniejszego od tego, co ma miejsce w wiel¬ kich piecach i piecach zaopatrzonych w plaszcz wodny, wytwarzajacych gazy, w CO których stosunek waha sie od 1,8 do — 6 —2,5, gdy tymczasem gaz otrzymywany z pieca, zuzlujacego, dzialajacego wedlug o- mawianego sposobu, wykazuje stosunek CO —— wzrastajacy od 10 do 30, a w pew- CO-2 nych przypadkach znacznie wyzej.Przekonano sie doswiadczalnie, ze ru¬ dy zelazne dodane umyslnie nawet w ma¬ lych ilosciach do paliwa przechodza przez caly piec i znajdywane sa nastepnie wsta¬ nie niezredukowanym w zuzlu, którego za¬ barwienie przemienia sie odrazu z bialo- szarego na ciemno-hrunatne.Jak juz wzmiankowano, piec niniejszy posiada ksztalt kopulaka odlewniczego, a stosowana w mysl wynalazku wzglednie znaczna wysokosc kolumny paliwa prze¬ kracza cienka strefe topienia i zuzlowa* nia, wskutek tego wznoszace sie gazy mu¬ sza przechodzic przez te stosunkowo dluga kolumne paliwa i oddawac mu znaczna czesc swego ciepla. Temperatura paliwa wzrasta wiec w miare je^o opadania, a jednoczesnie temperatura gazów maleje stopniowo w miare podnoszenia sie ich w paliwie tak, iz uchodza one z pieca, posia¬ dajac temperature stosunkowo niska, wy¬ noszaca okolo 75°C lub jeszcze mniej. Ten spadek temperatury gazów uchodzacych z pieca zapewnia rozmaite wyniki pomyslne, z posród których najdonioslejszy polega na zachowaniu produktów ubocznych w stanie prawie nie zmienionym przez ogien, przyczem produkty te unosza stopniowo ze swiezego paliwa gazy uchodzace ze szczy¬ tu kolumny paliwa, gdzie panujace tem¬ peratury mozna obnizac dowolnie. Innemi slowy, paliwo podlega destylacji, a niskie temperatury, w których uzyskane desty¬ lacja czasteczkowa produkty mozna zbie¬ rac w sposób odpowiedni z odprowadza¬ niem gazów destylacyjnych, pozwalaja od¬ zyskiwac w spbsób najwydatniejszy nie¬ uszkodzone produkty uboczne zazwyczaj niszczone lub zmieniane w innych sposo¬ bach gazowania lub destylacji znanych o- becnie a zwiazanych z wysoka temperatu¬ ra uchodzacych gazów, dochodzaca tam do 350°C, w której wszystkie nieledwie pro¬ dukty uboczne ulegaja zniszczeniu lub uszkodzeniu. Mozna wiec w mysl wyna¬ lazku niniejszego uzyskac z pewnych pa* liw oddzielnie od gazów destylacyjnych, njadler lekkie weglowodory plynne o gestosci okolo 0,59 a równiez i weglowodioiry ciezsze.Wogóle temperatura gazów, uchodza¬ cych ze szczytu pieca, utrzymuje sie sama przez sie na stosunkowo niskiem poziomie, to jest okolo 75°C i moze byc miarkowa¬ na tylko zapomoca srodków Wskazanych poprzednio lub zapomoca tych srodków w polaczeniu z utrzymywaniem odpowiedniej temperatury powietrza wdmuchiwanego, wysokoscia kolumny paliwa ponad dysza¬ mi, rodzajem paliwa i t. d. W kazdym ra¬ zie jednak nalezy starac sie miarkowac temperature gazów uchodzacych w szer¬ szych granicach, aby móc zuzytkowac pew¬ na czesc ich ciepla, która w przeciwnym razie zostanie utracona. W tym celu spo¬ sób niniejszy zmieniony zostal pod tym wzgledem tak, iz w jednym lub wielu punktach wzdluz kolumny paliwa, zbliza¬ jacego sie do strefy stapiania, odciaga sie troche gazu z pieca, niezaleznie od glów¬ nego wylotu gazowego, umieszczbnego po¬ nad warstwa szczytowa paliwa. Zapomoca rozmaitego rozmieszczenia punktów tegb odciagania gazów i zmieniania ilosci gazu odciaganego, mozna dokladnie miarkowac temperature gazów, uchodzacych ze szczy¬ tu pieca, i szybkosc jego dzialania. To od¬ ciaganie gazów wzdluz kolumny paliwa jest korzystne równiez z tego wzgledu, iz omawiany sposób gazowania staje sie wy¬ dajniejszy, poniewaz gazy odciagniete po drodze mozna wprowadzic do podgrzewa¬ czy, regeneratorów lub grzejników, gdzie droga zwyklego krazenia lub spalania sie, moga oddac zawarte w nich cieplo spala¬ nia do ogrzewania powietrza wdmuchi¬ wanego lub do innych celów. — 7 —Za przyklad urzadzenia umozliwiajace¬ go odciaganie czastkowe lub stopniowe ga¬ zów destylacji, w celu otrzymywania od¬ dzielnie nierozlozonych produktów ubocz¬ nych, sluzyc moga otwory rozmieszczone odpowiednio w strefie destylacyjnej pieca na róznych poziomach kolumny paliwa, których temperatury dominujace wywolu¬ ja uchodzenie na tych poszczególnych po¬ ziomach przez rzeczone otwory rozmai¬ tych produktów ubocznych w stanie nie¬ zmienionym, unoszbnych przez uchodzace gazy. Otwory powyzsze polaczone sa po¬ jedynczo lub odpowiedniemi szeregami i za posrednictwem odpowiednich rurocia¬ gów ze skraplaczami do produktów u- bocznych. Po wykonaniu obiegu w rzeczo¬ nych rurociagach gazy posiadaja nadal duza wartosc kaloryczna.Cieplo zawarte w gazach wznoszacych sie w piecach mozna równiez wyzyskac, dodajac do paliwa kawalki zelaza lub in¬ nych metalów, które pochlaniaja cieplo z rzeczonych gazów tak, iz w koncu stapia¬ ja sie zupelnie w cienkiej strefie stapiania, poczem mozna je z latwoscia odprowadzic z pieca. Metale, np. zelazo, stopione w ten sposób w piecu, nietylko zostaje uwolnio¬ ne w znacznym istopniu od siarki, lecz równiez powiekszaja swa zawartosc krze¬ mu i wegla; moze to wiec posluzyc do znacznego polepszenia zelaza niskiego ga¬ tunku.Sposób niniejszy opisany zostal powy¬ zej w zastosowaniu do otrzymywania gazu wzbogaconego w zaleznosci od zawartosci tlenu w powietrzu wdmuchiwanem, lecz zrozumiale jest, ze sposób ten mozna uzyc lacznie z innemi (sposobami do zmieniania skladu gazów, otrzymanych zapomoca in¬ nego sposobu, a to w celu zwiekszenia ich wartosci kalorycznej. Mozna, np., wtry¬ skiwac lub wdmuchiwac do pieca, zapo¬ moca odpowiedniego urzadzenia, wode lub kwas weglowy, baczac na to, aby ilosc tych cial nie obnizyla temperatury strefy zuzlowania i stapiania ponizej temperatu¬ ry, która wytwarza zuzel odpowiednio cie¬ kly, oraz ogrzewajac powietrze wdmuchi¬ wane odpowiednio do powyzszego celu.Potrzebna pare wodna przegrzewa sie mozliwie jaknajbardziej (do lub wpbblizu punktu rozpoczecia sie dysocjacji) i wpro¬ wadza zapomoca specjalnych dysz, umie¬ szczonych powyzej dysz pbwietrznych.Jednoczesnie lub oddzielnie przez te pierw¬ sze dytsze wprowadza sie czysty tlen w odpowiedniej proporcji do pary tak, aby otrzymac z nich gaz praktycznie biorac wolny od azotu, posiadajacy wysoka war¬ tosc kaloryczna, dzieki duzej zawartosci wolnego wodoru i tlenku wegla, z któremi moga byc skojarzone zmienne ilosci we¬ glowodorów etylowych i metylowych.Jak sie okazuje zapomoca sposobu we¬ dlug wynalazku mozna odpowiednio do rodzaju przerabianego paliwa, oraz rodza¬ ju i warunków powietrza wdmuchiwanego do pieca, wywiazywac i odciagac z pieca gazy o temperaturach, które mozna zmie¬ niac, praktycznie biorac, od temperatury srodowiska do 1500°C i wyzej, przyczem sklad chemiczny i wartosc kaloryczna tych gazów zmieniaja sie w szerokich granicach az do wartosci najwyzszej gazu wolnego prawie od azotu i innych skladników bier¬ nych. Jezeli, np., wdmuchiwac powietrze rozgrzane, to gazy spalania, wywiazane w glównej strefie dyszowej, moga skladac sie jedynie z tlenku wegla i azotu, których ilosci odpowiadaja scisle ilosci wegla w paliwie.Gaz destylacyjny wywiazywany w gór¬ nej strefie destylacji zalezy glównie od skladu i ilosci skladników lotnych paliwa i jego objetosci, jak równiez, naogól bio¬ rac, w pewnej mierze od gazów spalania.Gazy destylacyjne unosza ze soba produk¬ ty uboczne. Gazy, wywiazane ewentual¬ nie z pary wodnej, dwutlenku wegla i tym podobnych cial przez wtryskiwania ich w rozzarzona maise dolnych stref goracych, — 8 —ulegaja nawegleniu i polepszaja gatunek otrzymywanego gazu, poniewaz zwiekszaja ilosc gazów palnych podnoszacych sie ze stref dolnych wskutek zmieszania sie z ga¬ zami spalania.Wobec {Powyzszego mozna zapomoca polaczenia odpowiednich srodków do wy¬ twarzania gazów i odciagania ich na pew¬ nych poziomach kolumny paliwa odbierac gazy nastepujace: 1. wszystkie gazy zmieszane ze sbba i unoszace produkty uboczne, uchodzace z szybu piecowego u szczytu lub wpoblizu szczytu kolumny paliwa na jednym pozio¬ mie zapomoca jednego lub kilku wylotów gazowych; 2. gazy spalania i ewentualnie powsta¬ le gazy naweglone, wraz z gazami desty¬ lacji lub oddzielnie, przyczem dwa pierw¬ sze gazy odciagane sa z pieca w stanie bardzo goracym na poziomie znajduja¬ cym sie pod czescia dolna strefy destyla¬ cyjnej, a gazy destylacyjne, unoszace pro¬ dukty uboczne, odciaga sie z tej strefy na jednym lub wielu poziomach o malejacych niskich temperaturach. 3. gazy spalania i ewentualnie wywia¬ zane gazy naweglone, odciagane razem z pieca w stanie bardzo goracym na pozio¬ mie znajdujacym sie pod spodem strefy destylacyjnej, przyczem gazy destylacyj¬ ne, unoszace produkty uboczne zmieszane z gazami spalania, odciagane sa na jednym lub wielu poziomach strefy destylacyjnej; 4. wszystkie gazy wytworzone zmie¬ szane ze soba, lecz wolne od produktów u- bocznych, a to wskutek zniszczenia przez ogien tych produktów ubocznych w strefie goracej, przez która przechodza celem o- siagniecia poziomu odciagania gazu, znaj¬ dujacego sie o wiele nizej od czesci dolnej strefy destylacyjnej.Gazy odebranie w sposób powyzszy sa roizmaiiteigo inoidlzajiu i posiadaja rózne wla- scdiwosca zalezmje odl stinefy, w któnej po¬ wstaly lub z któmeij zostaly odiciaglniete^ przyczem wskutek duzych róznic chemicz¬ nych pomiedlzy temil igaizarni, ojbejanujaceimi pod wzgledem skladki mdleisiziaindteiy jgazjów spalaniai, az do czystych gpizów destylacyj¬ nych, nuoznia otkizymiac z latwoscia gaz o wysokiej wfajntosci kalorycznej.Sposób niilniejfsizy pozwala równiez sta- pliac stosunkowo dtóe ilosci metballu, nip. zeiaiza, cellem znetdlulkowanjia zawartosci siarki, co mozima wykomiac niemniej ekono¬ micznie jak w kopulaku odlewniczym, po- miewaz mozinia idb leg|o uizyc paliwo niskie- gp igaftumiku ii poniewaz proces tein moznja pmzepnowadiziajc beiz przerwy, gdyz odjpo- wieidinia wykladzina pieca nile itolegla ptrak- tyczniiie biorac uszkodhenaju.Sposiób obejmuje równiez: czynnosci, n- mozliwiajace bezposrednie uzycie roztopio¬ nych osadów, otrzymywanych w piecui $a- zaijacym, jiaiko lokrieslottiych produkitórw han¬ dlowych, np. db ladlumkiu paliwa moznja do¬ dac Qd{powiie(dbiiich aniaterjiailów izjawietraja- cych kmzieimSIoinikie, glinke, wlaipttio i podobne ciala tak, lalby sklad zuzla cdlekleigiO!, w chwi- M odipnoiwadzamia go< z pieca, posiadal ce¬ chy cemielntów, np. cemnetnitow tojpioinych, cementów glinkowych oraz cementów uzy- wajnych w budownictwie, albo tez, ia;by ziu- ziel otrzymany mójgl sluzyc za siurowiec dlo wyrtwajnzanffla cememtlów beiz wizgjedlu na stopien niefcopiliwosici ich skladników. Je¬ zeli zas sMiadhiki osadu ladunku pieca sa sMaidkiókami sizklai, pmoduktów cetoaniaz- nych liulb podahniyah materijailów, ito ido la- dumkiu piajliwa moizlna doimieir-izac cial ttakich jak krzemionka], w)apno\, sodla i 4. d. rbak, aby sklad zuzla podczas odprowadzania go z pieca odjpowiadal skladowi sizkllaj, produk- tów ceramicznych i podobnych materjalów kub siumowicóWi, potrzebnych rdb ich wyralbia- nia. W fcaizdlym z tych przypadków ilosc i rorfz&j materialów (dodawanych do ladlun- ku pieca- w cekfl ofazymianiia iuzlia o zada¬ nym iskladzia, nalezy zmieniac w izialiezno- sci od sikliadtu cheimiciziniefgo ofsadu otnzytmy- wamiego z sajme|g|o pailBlwa i od pozadamietgo — 9 —skfesuchi wytwarzanego produktu, ozyili w zaleznosci mAetytllcD od poszczególnych za¬ stosowan rzeczonego jpradfuikfaa, lecz rów¬ niez od irodzajoi uzytego pafliwa. Niemozli¬ wie wiec jes* okreslic w tym wzgledzie ja¬ kies specjalnie proporcje, lecz iniozma z la¬ twoscia je zmajjezc dnoga analizy osadu z paliwa i dodac do niego w tych propor¬ cjach sklaidhiki tafcie, aby otetzymyiwtany zuzel posiadal sklad zadany. (Nie jest jed- nak rzecza zasadnicza, aby osad zawieral wszystkie skladniki konieczne w koncowym prodkikóe* partiewaz jeden kub wiecej tych skladników imozma dlodac do osadu juz po wyjeciu jego z pieca; fw pirzypadfcui, mp, ce¬ mentów, nalezy osadtoiwi nadac taki sklad, aby* po zmieleniu go z wapnem, otrzymac za/damy cement Wynailazek ninflejszy umozliwia wytwa- rzannle gazju njetyflko z paliw niskiego ga¬ tunku, lecz równiez iz odpadków, z doda¬ niem lub bez dodania, innych paliw, co u- moztówSa ziuzyttfcowainiiie cial weglowych, zawartych w rzeczonych odpadkach, i) od- zyskanie w dbgokfciy sposób utraconego w rich metalu.Wymiailazek makmejiszy dlajje równiez moz¬ nosc przerabiania pewnych nul niskiego gatunku, osadów z rud, odpadków i szla¬ mów, zawierajacych mebale ii metaloddty takie jak cynik, miedz, cym, srebro, pOfbas, sód lub iich zwiazki, a to dnoga zmieszania tych cial w odjpowiedniiej proporcji z pali¬ wem, przyczem piec i jego dkmichawy sa od(pawiednio dostosowane tak, aby metale Mb metaloildy, zawarte w rzeczonych cia¬ lach, mozna bylo odzyskac w postaci plyn¬ nej na idlnse pieca (Lulb, w mazie destylacji, odjpanawania 1/ulb Sfuiblimacji rzeczonych me¬ tali IruJb metaloidów,—w postaci dymów, pylów lub par, unoszonych pmzez gazy od- aiagame z pieca ii gromadzonych w odjpo- wiedniich skraplaczach. Otrzymywanie to mozna oczywiscie w iwilelu przypadkach przeprowadzac jednoczesnie i w rozmaity sposób.Jak wynika z powyzszego, sposób ni¬ niejszy gazowania paJliw stalych pozwaila uzyc do tego paliwa o rozmaitej zawartosci wegla, umozliwiajac pomimo to odciaganie pozostalosci z tego gazowania w stanie plynnym. Sposób ten jest pnzytem bardizo wydajmy, poniewaz zasadniczo cala ilosc obecnego wegla przemieniona zostaje w tlenek wegla, dzieki czemu dotychczasowe straty wegja, spowodowane uslunieciem we¬ gla wraiz iz klinkierem i zuzlem oanazi two- nzjeniem isie izmiaczmych ilosci dw/utlenku we¬ gla, jak to ma miejsce rw .piecach izwyklych, zostaly usuniete. Jednoczesnie szybkosc wytwarzania gazu mozna zmieniac w isze- rofcich granicach, bez skodliwego wplywiu na sklad gazu. Piec dzialajacy wedlug wy¬ nalazku moze przytem wytwonzyc na jed- nositke powilerzichni iswego przeknojiu po¬ przecznego o wdele wieksza objetosc [gazu, anizeli piec prowadzony wedlug sposobów dotychczasowych, a to dteieki temiu, liz wy¬ soka 'temperatura, utrzymywana w cien¬ kiej strefie siasiiadujacej z dyszaimi, wywo¬ luje bajidteo szybkie topienie osadów, pola¬ czone iz prawie natychmiastowia przemiana weg|la w tlenek wiegla tak, iz paliwo opada w piecu znacznie szybciej, a mianowicie widie irazy szybciej, anizeli w piecach ga- zjujacych .stosowanych dotychczas.Z posród pieców gazwijacych rozmaitej budowy, nadajacych :ie do praktycznego stosowania wynalazku, moznai wybrac piec przedstawiony jako przyklad na rysun¬ kach, gdzie fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urzadzenia do wytwarzania gazu wedlug wynalazku; fig. 2 — przekrój pieca gazujacego wzdluz linji A—A; /ig. 3 — po¬ dobny przekrój wzdluz litaiji B—B; fi|g. 4 — przekrój podobny do pnzekroijtu na fig. 1, uwidaczniajacy pewtne zmiany w Minzajdze- niiu; f^g. 5 — przekrój pieca wzdluz linji C—C na fig. 4; fig. 6 — podobny przekrój wydluz Ifiniji D—D na fig. 4; fig. 7 — prze¬ krój podobny do przekroju na fig. 1 ,urza- dzenia odmiiennego; fig. 8 — przekrój, któ- - 10 —mego czesc prawa jest pólprzekrojeim wzdluz ldmjd £—£ na fig. 7, a czesc lewa— pólprzekrojem wzdluz linji F—F na fig. 7; fiilg. 9 — przekrój wzdluz linji G—G na f 7; fó|g. 10 — przekrój podobny do pnzeikiro- ju ma fig, 1 jeszcze imnegb urzadzenia; fig. 11 — pmziektrój,, którego czesc prawa jest pólprzekrojem wzidluz linji H—H na fig. 10, a czesc lerwra pólprzekrojem wzdliuz li- nji /—/ na fS|g. 10; fig. 12 — przekrój wzdluz litaji t/—J na fig. 10.Urzadzenie (fig. 1) do wytwarzania ga- ziu sklada sie iz pieca giazuijaoego / o szy¬ bie cylindrycznym i tygla cyllindrycznegk) 3, które to czesci polaczone sa z»e soba ka~ nialiem isttozkowytm 4. Tygiel 3 moze byc mniejszych illub wfflekistzych rozmiarów i mo¬ ze posiadac ksztalt wisjkaizainy flinjami prze- irywanemi oraz otwory spustowe 5 i 6. Po¬ wyzej tygla .umieszczone sa dysze dmucho- we 7 polaczone) z kolektoreim 8. Konce dysz 7 chlodzone sa woda cyrkulacyjna w spo¬ sób znany. Nad dlysizatmi znajduje sie isze- neig ruir 9, posiadajacych niaogól ksztalt rzeczonych idrytsz, chlodzonych równiez wo- da. Rury 9 lacza wnetrze iszylbu 1 z kolek¬ torem 10. W górniej ozesd! isizybu 1 znajdu¬ je .sie odlpowiednie urzadzenie ladownicze lub lej wsypowy 11, mogiacy zasilac piec beiz przerwy. Od szczytu plaszcza, otacza¬ jacego .lej 11, ibiieigna iruiry 12 zaopaitinzone w zawory 13. Kolektor 10 polaczony jest iiuwa 14 przewodzaca gaz iz odjpylaazem 15, przylozeni zawór 16 isluzy do miarkowania wflotu gazu db komory 17 przez urizadizenie palnikowe 18 miarkowane dowolnie, Komo¬ ra 17 zaopatrzona jest w rury 19 laczace komore 20 z komora 21, z których jedna znaj/duje sie nad, a dru|ga ponizej komory 17, od której biegnie rana 22, laczaca te komore z komora 17a, podobna pod kaz¬ dym wzgledem do komory 17 i ziawieraja- ca irównSez rury 19u, komore górna 20a i komore dolna 21a. Od komory 17a biegnie tura 22a, prowadzaca do iprzewiertirzniika ssacego 23, który sisie z komory 17a i tloczy do kanalu 24. W pewnych maziach prze- wJeltazsiuk 23 mozna pominac. Rury 19, ko¬ mora 21, rury 26, komora 20a, rury 19a, komora 21a ii mura 27 lacza sie z prze- wiertrznlilkiem 28, który ssfie ze zródla nieaa- widoozniotneigo na rysiunku mieszaninie spa¬ lajaca, istkladajaca sie, nip.,, z powietrza i tilemiu ii tloczy ja db pieca gaztujjaaego przez powyzszy obwód igrzejmy. W pnrypadku u- zyc&a mieszaoriny powijetaga z tlenem, rze¬ czone zródlo moze byc 'dowolnego rodzaju, a majlepiej gdy ma postac iznanego mnza- dfae&iia, utazymlujace|go zawartosc tleruu w rnieiszianiinie powietrza iz tlenem, wdmuchi¬ wanej pnzez przewiejtriznilk, na pewnym po¬ ziomie stalym iltuib w razie potrzeby zmien¬ nym.Powyzsze urzadzenie do wytwarzania gazu dziala w sposób nastepujacy: jezeli urzadzenie dlziiala nortmalnrie i piec gazuja¬ cy jest pelny pailHwa, a zawór 13 otwarty odlpowiednob, to przewietmznik 28 wdlmiu- chuje mieszaninie powiertmza i tlenu dysza¬ mi 7 ido podstawy koilumny paliwa. Wyso¬ ka temperatura wywolana spalaniem sie paliwa pod wplywem goracego powietrza i tlllem/u, wytwarza rwtyjaisin#ona poprzednio cienka strefe spalania o basidkzo wysokiej temperaturze), w której paliwo spala sie, a jego pozostalosci uJlegaja stopieniu. Paliwo znajdujace isie ponad ta strefa otgnzewane jest przez cieplo promieniujace i cieplo za¬ warte w igazach, iwiznoszacych sile i ucho¬ dzacych z wfarsbwy iszczyttowe j paliwa.Czesc górna strefy stapiania i ztuzilowa- nia zawiera jedynie wegiel staly i ciala bileme. Spalanie zwegla w strefie o wysokiej temperaturze odbywa isie prawie momen¬ talnie, wobec ozeigo palliwo opada bardzo szybko. Cieplo wywiazane w tej srtrefie zu¬ zyte zostaje czesciowo na wytwonzenk zuzla i innych osadów, czesciowo zas zo¬ staje unfflesione naiaetwnatrz przez zuzle i przez wytoty gazowe 9 i mutre 10 i jest tm- zytkowywane db ogrzewania 'wdmuchiwa¬ nej mieszaniny spalajacej, a poeocftala — 11 -czesc tego ciepla uniesiona zastaje przez czesc glazów, pjrzechodjzacych przeiz ko- rumbepaliwa i odprowadzonych nazewnatrz runa /2, prizyczem to cieplo jest wystar¬ czajace do swobodnego uloitnlileniia ze isfoe- fy destylacyjnej nieiljkniletjycih weglowodo¬ rów lekkich* tkttóre odbiera sie nastepnie 2 pieca gazujacego zapotmoca skraplania w postaci smoly baitdlzo cieklej,, izj której moz¬ na nastepnie odfcdagjnac produkty o niskich punktach wrzenia oraz oleje i smary i to bezpostredinio' limb diroga dalszej desttylacji czastkowej. Gaz uchodzacy rura 12 zawie¬ ra tem wiecej tlenku wegla, im wiecej jest tlenu w powietrzu wdkimilchiiwaoem idb pie¬ ca, i tlo w) pewnych granicach temperatur, okreslonych pinzeiz zawartosc tlienu w mie¬ szaninie wdmuchiwanej.Jezeli paliwo gazowane posiadla nor¬ malna ilosc popiolu, tlo wiówiozas moze byc korzystne uzycie czesci lniib calej ilosci cie¬ pla zawartegb w gazach spalania do ogrze¬ wania mieszaniny wdknuichiwateiej do pieca, np. powieltraa i tlen/u. Mozna db tlego uzyc urzadzenie podane na fig. 1 i opisane juz ogólnie.Bardzo gorace gazy mozna uisiuwac cze¬ sciowo z; pieca otworami wylotowetmi 9, u- miiietszczonemil pomad strefa stapiania di zu- zlowaniia, które to otwory sa, jiak widac na fig, 4 i 7, duzych rozmiarów. W razie po¬ trzeby, gaz uchodzacy pirzez te otwory, ssa¬ ny jest przewietirznikitem 23 poprzez komo¬ ry 17 i 17a tak, iz przechoidlzi wokolorur 19 i1 19a, przez które tloczona jeislt mieszanina powietrza i tlenu do dysz 7. W ten sposób cieplo izawarte w gazach, odciaganych z poleca, przechoidlzi dlo mieszaniny ispaiajacej i powraca z niewielka sitrata 'db pieca ga¬ zujacego. W pewnych przypladkach gazy odciagniete wylotami 9 mozna spalac w ko¬ morze 17 zlapamoca odjpowiedkiiego palni¬ ka 18, a gazy uchodlzace z górnej czesci pie¬ ca gaizuijiajcego mozna* po oczyszczeniu, do¬ prowadzac do rzeczonego palnika rura 41.Zuzel oidplywa., normalnie biorac, przez otwór spustowy 5; otwór spustowy 6 sluzy db opróznijasnia calkowitego tygla 3, lecz czesciej idb wytewanaia cieklych cial gestych, pochodzacych z paliwa Ifub dbdianego don, jak np.,, zelaiza lub medalowi tej 'grupy, wprowadzomyh djo laidlunkai pieca w celu u- wolinienia ich od siarki Itujb wzbogacenia w kirzem i podobne sklaidlniki.Na fig. 1, 4, 7 i 10 nieuwidbcznione /sa urza/dizenila dbdlatkowe, sltuzace djo wdmu¬ chiwania pary wodnej, dlwutlenku wegla i podobnych cial, ani tez nie sa wskazane u szczytu strefy dtetykcyjineij wyloty gazo¬ we, sluzace db czastkowego oddzielania uietrozlozonych produktów ubocznych, tern nie mniej jednak urzadzenie podatne na tych rysunkach moze byc zaopatrzone w powyzsze urzadzenia idiodlartkowe* Unzadizenie do otrizymywaniia gazu, przedstawione na fig. 4, skladia sile zasad¬ niczo z tych samych czesci, jak i urzadze¬ nie ma fig, 1 db 3, z ta jednak róznica, iz tygiel! 3 polaczony jest z szybem pieca 2 za posredinibtwem kamatlu (stozkowego 4, któ¬ rego srednica górna jest wieksza od sredni¬ cy szybu, w celu utworzenia wglebienia dla otworów 29, koimunifctuijacych sie z komora zbiorcza 30, polaczona rura gazowa 25 z odpylaczem 15, przez iktóry gaz przechodzi db podgrzewaczy ogrzewajacych mieszani¬ ne spailajiajoa, wdlmuchiwana do pieca gazu¬ jacego. Pod wiszysltkiemi innemu wzgledami urzadzenie to idlziala tak samo, jak urzadze¬ nie przedstawione na fig. 1 do 3.Urzadzenie dlo otrzymywania gazu, przedstawione na fig. 7 do 9, rózni sie oid poprzeidinich roidbajem tygla, który w da¬ nym przypadku jerit wiekszy i ima postac cylindra 31, na spodlzie którego umieszczo¬ ne sa dyisize 7, które lacza wnetrze tygla z kanalem zbiorczym 8a, utworzonym w ob¬ murowaniu! pieca i laczacym dysze z kama- laini piionowemi 32. Sposób usuwania ga¬ zów jest tu tiaJki sam, jak na fig. 4 lecz o- twory wylotowe 29 umieszczone isa ponizej kolektora lOa, sluzacego do odciagania ga- — 12 —zów i piolacizolne sa z indJm ikamialaimA 33.Wskutek mniejszej srednicy szybu piono¬ wego, szybkosc opadania padilwia jest wiek- siza, idlziiekfli azeniu piec moze byc wyzslzy, co ulatwila roizniieisizazienie otworów wylo¬ towych ma poszczególnych poziomach po- niizeij szczytu pieca, które to otwory sluza do odciagania kazdego z pmoiduktów ulboczr nych oddzieilinie, W urzadzeniiu do otrzymywania gaz przedstawianiem ma fig. 10 do fijg. 12, tygiel 3 jest .zupelnie oddzielony od sizybiu poleca 2, pnzyczem pirzedlujzenie jegio tworzy sciane 34 isitamowiaca plaisztaz* który lacznie .ze scianka sizybu pionoweigo tworzy komore cylindryczna 35 zawierajaca nury, sklada¬ jace sie iz nury wewnetrznej 36 i izewnetrz- nej 37; konce anujry 37 sa zamkniete, a sizcizy- ty mur 36 lacza sile z kolektoreni 8a, ido któ¬ rego praewietrznik 28a doprowadza smie- sizaminie powieltaza i tlenu, potrzebna do wdmuchiwania. Konce dlojmie iriUir 36 koimu- nikuija isie z zamknietym koncem nur 37, które ize isiweij strony komuniilktiija isie mora pierscieniowa 38, która za poisriednic- tweni komory pionowej 39 laazy sie z ko¬ lektorem posaneidlnim 8b, od którego biegna splaszczone dysize 7. Dno ikomoiry cyliin- dryeznej 35 zn/ajiduje sie pomad strefa to- pjienia, a szczyt jej laczy sie kanalami) 40 z kolektorem lOa, przez który gaz; uchodzi do glównej rary 25. W danym iraizrile mie- isizaninia spalajaca, wdmuchiwania do pieca przez pmzewietrzmik 28, podgrzewana jest w komorze 35 i inturach 36 i 37, otoczonych igoiracemi gazami, przechodlzacejmi przez komore 35 i odlciaganiemi nuira 25.Urzadzenie to izawiera wilec piec jgazuja- cy i zuzlujacy wraz iz ukladem,, sluzacym do podgrzewania wdmuchiwanej mieisizani- ny, wobec czego niadlaje sie ono zwlaszcza do przerabiania mieszanin paliwa, zawie¬ rajacych bardzo mala ilosc cial lotnych.Zamiast spalac odciagniete gazy w pal¬ niku, jezeli oczywiscie objetosc tych gazów jest wystarczajaca, a punkt ich odciagania dosc bliski dysiz, — mozna [go wprost prze¬ puszczac pnzezi grzejniki Rx i R2, spelnia¬ jace role podgrzewaczy, aby oddjac cieplo rzeczonych gazów mieszaninie wdmuchiwa¬ nej do pieca. Gazy ochlodzone w ten spo¬ sób mozna nastepnie gromadzic w celu ich zuzytkowania, Jiasnfó jest równiez, ze (urza¬ dzenia, sluzace do odciagania czesci wy¬ wiazanych gazów ze strefy posredniej pie¬ ca, moga byc pominiete, w przypadku, gdy dzialanie ich nie jest w pewtniycli warun¬ kach potrzebnie. Zamiast wymienionych grzejników mozna uzyc db ogrzewiania mie¬ szaniny spalajacej innych .urzadzen, zasila¬ nych cieplem niezaleznie od gazów otazy- manycih w piecu igazujacym. Grzejniki ta¬ kie mozna zreszta pominac calkowicie, w razie uizyciiJa w urzadzeniu gaziuijacem dmu¬ chu zawierajacego dostateczna ilosc tleniu- PL