Gleba pod warstwa orna pozostaje zwykle tak zwarta, ze korzonki roslin z trudnoscia zaledwie moga sie w niej roz¬ rastac, przyczem latwiej jest im rozwijac sie wbok, wskutek czego korzonki te po¬ zostaja w warstwie ornej i odbieraja so¬ bie wzajemnie wode i pokarmy, szczegól¬ nie w poczatkowych okresach swego roz¬ woju. Zwarta gleba podskibia przeszkadza równiez przesiakaniu nadmiernej wilgoci w' glab oraz nie przyczynia sie do podsia- kania jej zpowrotem do góry w razie nie¬ dostatku wilgoci. Z tych powodów po¬ prawna uprawa roli dazy do poglebiania warstwy spulchnianej jiuzto przez glebsza orke, juz to przez spulchnianie podskibia na pewna glebokosc niezaleznie od orki, chociaz dokonywane równoczesnie z orka.Gleboka orka moze byc uskuteczniona dopiero po uplywie pewnej liczby lat po odpowiediniem stopniowem przygotowaniu roli ze wzgledu ma niebezpieczenstwo wy¬ dobywania odrazu zbyt wielkiej ilosci martwicy, jest zas zawsze skojarzona z wielkiemi oporami i wymaga stale wydat¬ nego nawozenia. Równiez poruszanie czy¬ li .spulchnianie podskibia znanemi dotych¬ czas poglebieuczami jest skojiarzone ze znacznemi oporami tak, ze tylko silny sprzezaj lub ciagówka moga im podolac.W celu zmniejszenia oporów, które na¬ lezy przezwyciezac przy równoczesnej or¬ ce skiby i spulchnianiu podskibia zastoso¬ wano ponizej opisane nowe urzadzenie, wykonane w postaci zespolu kilku talerzy, który daje sie przymocowac do kazdegokolesnego lub podpartego wzglednie ra¬ mo wag w otwartej popoedlniJo skibie za kaniem, idacym w hrózdzie, oraz za brózdnem ko¬ lem, a przed przesypywaniem tej brózdly swiezo orana skiba. Luzno obracajace sie talerze spiulchnnacza kraja podskiboie pa¬ skami i pracuja na podobienstwo pluzków o odkladnicy cylindrycznej, odwracajac i mieszajac krajanie paski podskihia. Siega to wprawdzie niegleboko, bo tylko na pare centymetrów, ale dzieki odwracaniu gór¬ nej warstwy podiskibia wydobywa .sie po¬ nownie do góry koloidy,, splókiwame pod warstwe orna, i spulchnia sie podskibie najbardziej celowo, poniewaz wytwarza sie pomiedzy orna warstwa a zwartem podskibiem warstewke o posredniem przej- sciowetm ispudichnieniiu na calej szerokosci wolnej brozdy.Stosowanie spulchniacza talerzowego jest ponadto przez to bardzo korzystne, ze talerze te nie wygladzaja brylek ziemi, stykajacych sie z niemi, poniewaz talerze spulchniacza obracaja sie swobodnie, pod¬ czas gdy znane dotychczas poglebiacze wygladzaja i stlaczaja nawet stykajace sie z niemi warsitwy, co jest wielce szkodliwe.Wlasnie z powodu podobnego wygladza¬ nia podeszwy brozdy zapomoca lemieszy plugów, szczególnie lemieszy tepych, na calej szerokosci skiby, oraz zapomoca pie¬ tek plozów, jest nadter korzystne coroczne zdrapywanie tej przyklepanej warstew¬ ki, odgraniczajacej warstwe orna od pod- skibia. W talerzowym spulchniaczu pod- skibia pierwszy talerz spulchnia nawet wygladzona cala szerokoscia boku plozo- wegp boczna scianke brózdy, dzieki wci¬ naniu sie w te scianke od strony pola i kruszeniu brylek ziemi.Talerzowy spulchmiacz podskibia po¬ siada wedlug wynalazku kilka talerzy g umocowanych w pewnych odstepach na osi /, która obraca sie w 2 lozyskach kul* kowych e. Jedno z tych lozysk jest celowo umieszczone miedzy talerzami, a drugie nazewnatrz od strony zoranego pola. Lo¬ zyska e sa przymocowane do strzemienia d, osadzonego na koncu ciegla c, zagietego ku dolowi obrotowo tak, ze strzemie wraz z osia / i talerzami g daje sie nastawiac i .ustalac na koncu ciegla c zapomoca nakret¬ ki pod róznym katem do kierunku jazdy.Do talerzy g dotykaja w odpowiednich miejscach odgartywaicze h, przymocowane równiez do strzemienia d. Cieglo c jest nasadzone drugim koncem na drazek b i ustalane sruba dociskowa w dowolnem od¬ daleniu od ^rzadziela pluga. Do igrzadziela zas jest przymocowana pochwa a drazka b i to mozliwie najblizej osi przodka wzgled¬ nie podparcia pluga. Pochwa ta jest zao¬ patrzona w odgiety pionowo palak .uzebio¬ ny. Pierscien naatawczy p umieszczony na drazku b od strony talerzy, zapobiega przesuwaniu sie drazka 6 w pochwie a.Na przeciwleglym koncu drazka b, wy¬ stajacym z pochwy a, osadzona jest luzno dzwignia reczna / z uchwytem i sprezynu¬ jaca zapadka, wchodzaca we wreby pala- ka pochwy a. Tenze koniec drazka b jest ponadto poza piasta idzwigni recznej / wy¬ giety wstecz i tworzy krótkie ramie k. Do dzwigni recznej zas przymocowany jest wygiety lukowo pret m, który przechodzi luzno przez otwór w koncu ramienia k i jest ustalony zawleczka pod tym otworem.Na pret m jest nalozona sprezyna srubo¬ wa n, która zostaje scisnieta tern wiecej, im dalej wychyli sie dzwignie reczna / ku tylowi i ustali sie ja zapadka we wrebach palaka pochwy a. Przez to powoduje sie wciskanie sie talerzy g w podskibie, a opór tego wciskania sie powoduje nacisk zapad¬ ki dzwigni recznej na wreby, a wiec na pochwe i na caly grzadziel pluga tak, ze odciaza tyl pluga i zmniejsza tarcie posu¬ wiste lemiesza i pietki plozu, a obciaza przodek i kola biegowe, tarcie zas poto¬ czyste kól biegowych, zwykle bardzo ma¬ le, zmniejsza ten opór dodatkowy do nie-znacznej wartosci. Opór zatem talerzowe¬ go spulchmiacza podiskibia zostaje czescio¬ wo wyrównany przez zmniejszenie nor¬ malnego oporu pluga podczas orki i rów¬ noczesnie spulchniania podskihia. Tym sposobem nawet slabym sprzezajem moz¬ na stale równoczesnie z orka spulchniac podskibie, chociaz nieglehoko, ale sku¬ tecznie i celowo, zdrapujac wygladzona warstwe skiby, tem wiecej szkodliwa im plyciej znajduje sie ona pod powierzchnia roli t. zn. im plytsza stosuje sie orke.Skrajny wreb palaka pochwy a, naj¬ wiecej oddalony od ramienia k, sluzy do ustalania recznej dzwigni / po podniesie¬ niu talerzy g ku górze i wylaczeniu ich z pracy.W celu wyrównania oporu, wynikaja¬ cego z wciskania sie talerzy spulchniacza w podskibie, a usilujacego obrócic plug naokolo jego osi podluznej, zaczepia sie prawy lancuch pociagowy pluga Sacka na dodatkowym haku r, ustalanym na piono¬ wym katowniku zapomoca sruby; w innych plugach dodatkowe cieglo, zahaczone o pochwe a i ciagnione wspólnie z dystzli- kiem, musi byc wykonane podobnie, jak na rysunku w celu ustalania punkrbu za¬ czepienia ciegla wyzej i skierowania go ukosnie ku dolowi. PL