Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania barwnika ceramicznego zielen Wiktoria trwalego do temperatury 1260°C.Znany dotychczas z opisu patentowego PRL nr 31 179 sposób wytwarzania barwników zielen Wiktoria polega na wymieszaniu dwuchromianu potasowego z krzemionka, skaleniem i fluorkiem wapnia, wyzarzeniem 1 zmieleniu na mokro w obecnosci 0,01-5£ materialów dodatkowych typu weglanów, siarczanów, szczawianów baru, wapnia, olowiu i cynku* Z prac Singera, E.C.Hilla, A.S. Bystrikowa, J.F. Pietrowa W.A. Wizina, M.A. Martynowa wynika, ze w miejsce dwuchromianu potasowego mozna stosowac dwuchromian sodowy lub chro¬ mian barowy oraz trójtlenek chromowy. Jako surowce wapniowe mozna stosowac chlorek wapnio¬ wy, krede, marmur, a jako mineralizatory kwas borowy, chlorek sodowy, azotan potasowy i tlenek olowiowy. Mieszanie surowców odbywa sie na mokro lub na sucho z nawilzaniem roztwo¬ rami chromianów. Zestaw surowcowy przed procesem syntezy termicznej wymaga stosowania operacji suszenia. Synteza jest jedno lub dwu-etapowa. Po wstepnym przeprazeniu, spiek poddany jest mieleniu i suszeniu, po czym wypalany jest ponownie. Otrzymanie barwnika znanymi sposobami Jest pracochlonne i wysokoenergetyczne, z uwagi na skomplikowany i dlu¬ gotrwaly proces ujednorodnienia 1 wypalania zestawu, a sam barwnik jest stabilny maksymal¬ nie do 1200°C.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze wprowadzenie do zestawu mieszaniny fosforanów i polifos¬ foranów wapnia bedacych skladnikami jednorodnej mieszaniny z weglanem i fluorkiem wapnia pozwolilo uzyskac barwnik o parametrach charakterystycznych dla barwnika zielen Wiktoria.Ponadto barwnik ten charakteryzuje sie podwyzszona do 1260°C odpornoscia termiczna, gdy 146 1212 146 121 barwniki zielen Wiktoria otrzymywane znanymi sposobami maja trwalosc tylko do 1200°C.Nieoozekiwanie okazalo sie równiez, te istotnym parametrem wplywajacym na prooes syntezy barwnika zielen Wiktoria jest nie ilosc wprowadzonych jonów sodu i potasu lecz wzajemna proporcja* Okazalo sie. ze najlepsze parametry barwy przy najnizszej temperaturze syntezy barwnika uzyskuje sie, jezeli jony sodowe wprowadza sie w postaci halogenków! a potasowe w postaci weglanów.Istota wynalazku polega na tymf ze do zestawu surowcowego skladajacego sie z trójtlenku chromowego lub chromianu amonowego, krzemionki, weglanu wapniowego i fluorku wapniowego wprowadza sie jednoczesnie z fluorkiem i weglanem wapnia jednorodna drobnoziarnista miesza¬ nine fosforanów i polifosforanów wapnia w ilosci 5-25% masy surowców wapniowych oraz chlo¬ rek sodowy i weglan potasowy przy proporcji jonów potasowych do sodowych od 10:1 do 1:10.Korzystne jest wprowadzenie jonów potasowych w postaci weglanu potasowego. Tak przygoto¬ wany zestaw surowcowy ujednoradnia sie na sucho, wypala i miele znanym sposobem.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze zastosowanie jednorodnej, drobnoziarnistej mieszaniny weglanów fluorków i polifosforanów wapnia eliminuje on koniecznosc stosowania toksycznych zwiazków olowiu i baru. Ponadto sposób wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie barwnika o wysokiej intensywnosci L = 74.8 i nasyceniu 23,5 przy zwiekszonej do 1260°C trwalosci termicznej oraz umozliwia regulowanie odcienia barwy przez zmiane proporcji jonów potasowych do sodowych w zestawie surowcowym.Mieszanie na sucho zestawu wedlug wynalazku pozwala na wprowadzenie jednoetapowego wypalania i zapewnia znaczne oszczednosci energetyczne oraz zmniejszenie pracochlonnosci.Barwnik wytworzony sposobem wedlug wynalazku moze byc stosowany do barwienia szkliw cera¬ micznych zarówno na plytki scienne jak i na wyroby sanitarne oraz do przygotowania pod- szkliwnych i naszkliwnyoh farb ceramicznych.Sposób wedlug wynalazku jest objasniony w ponizszych przykladach* Przyklad 1, Do 30 kg weglanu wapniowego, dodaje sie 10 kg mieszaniny weglanów, fluorków fosforanów i polifosforanów wapnia, 14 kg weglanu potasowego i 1 kg chlorku so¬ dowego i ujednorodnia sie w mieszarce wstegowej na sucho. Jednorodny zestaw umieszcza sie w oslonach ogniotrwalych i wypala w temperaturze 1140°C. Uzyskany spiek miele sie na mokro do uziarnienia ponizej 60 yum, filtruje i suszy. Uzyskany jasno zielony proszek o parame¬ trach barwy: L»64,4, a-13,1, b»15,7, dodaje sie w ilosci 3-5* do szkliwa sanitarnego uzys¬ kujac po wypaleniu w temperaturze 1250°C - 1280°C jasno zielona blyszczaca powierzchnie wyrobów.Przyklad 2. Do 20 kg weglanu wapniowego, 30 kg chromianu amonowego i 20 kg krzemionki dodaje sie 30 kg mieszaniny weglanów, fluorków, fosforanów i polifosforanów wapnia oraz 15 kg weglanu sodowo-potasowego. Po obróbce mechaniczno-termicznej anologicz- nej jak w przykladzie 1 uzyskuje sie barwnik jasno zielony o strukturze uwarowitu stabilny w szkliwaoh do temperatury wypalania 1300°C charakteryzujacy sie nastepujacymi parametrami barwy: L * 74,8, a 16,0, b * 14,5.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania barwnika ceramicznego zielen Wiktoria z mieszaniny surowców wap¬ niowych, chromowych, krzemlanowyoh i mlneralizatorów przez wypalanie w atmosferze utle¬ niajacej, mielenie do uziarnienia ponizej 60 mikrometrów i suszenia, znamienny tym, ze jednoczesnie z fluorkiem i weglanem wapnia wprowadza sie fosforany i polifos¬ forany wapnia w ilosci 5-25% masy surowców oraz mineralizatory przy proporcji zwiazków potasowych do sodowych od 10:1 do 1:10 a zestaw miesza sie na sucho. 2. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze jako zwiazki potasowe stosuje sie weglan potasowy* Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL