Przedmiotem wynalazku jest sposób badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnieniowych silownikach hydraulicznych i stanowisko do badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnienio¬ wych silownikach hydraulicznych oraz do prowadzenia innych kompleksowych badan trwaloscio¬ wych.Znany jest sposób badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnieniowych silownikach hyd¬ raulicznych polegajacy na tym, ze badane uszczelnienie umieszcza sie w wysokocisnieniowych silownikach hydraulicznych, których tloki sa sprzegniete mechanicznie i wytwarza sie w calym ukladzie hydraulicznym stanowiska badawczego wysokie cisnienie robocze rzedu co najmniej kilkudziesieciu MPa za pomoca wysokowydajnej pompy zasilajacej, któremu poddawane sa badane uszczelnienia. Sposób taki pozwala na poprawne przeprowadzenie badan ale jest drogi w wykonaniu i eksploatacji ze wzgledu na duze zuzycie energii potrzebnej do zasilania stanowiska badawczego.Celem wynalazkujest opracowanie sposobu badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnie¬ niowych silownikach hydraulicznych pozbawionego wyzej wymienionych wad i niedogodnosci.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie sposobu badania, zwlaszcza uszczelnien w wyso¬ kocisnieniowych silownikach hydraulicznych polegajacego na tym, ze badane uszczelnienie umie¬ szcza sie na tlokach wysokocisnieniowych silowników hydraulicznych i poddaje sie dzialaniu czynnika roboczego w wysokim cisnieniu wytwarzanym przez multiplikatory cisnienia zasilane przez niskocisnieniowa pompe o odpowiedniej wydajnosci, z tym, ze tloczysko sprzegajace tloki z badanymi uszczelnieniami obciazanymi na przemian z przeciwnych stron w obu silownikach wysokim cisnieniem badawczym jest wprawiane w ruch posuwisto-zwrotny przez dodatkowy niskocisnieniowy silownik hydrauliczny zapewniajacy pokonanie oporów tarcia tloków w cylind¬ rach wysokocisnieniowych silowników badawczych.2 145 958 Czynnik roboczy w wysokim cisnieniu podaje sie na przemian równoczesnie badz do komór zewnetrznych, to znaczy od stron tloków o wiekszej powierzchni w cylindrach qbu silowników z wysokocisnieniowej komory jednego z multiplikatorów cisnienia, badz do komór wewnetrznych, to znaczy od strony tloczyska sztywno laczacego tloki w tychze silownikach z wysokocisnieniowej komory drugiego multiplikatora, przy czym gdy czynnik roboczy o wysokim cisnieniu jest poda¬ wany do czesci obciazonej ukladu zawierajacego komory zewnetrzne, w czesci nieobciazonej ukladu z komorami wewnetrznymi uzupelnia sie ubytki czynnika roboczego i dokonuje sie czes¬ ciowej jego wymiany poprzez zawór zwrotny polaczony z drugiej strony z zaworem dlawiacym regulowanym zasilanym przez zasilajaca pompe niskocisnieniowa, z tym, ze czesc czynnika robo¬ czego jest odprowadzana z nieobciazonej czesci ukladu poprzez drugi multiplikator cisnienia do zbiornika. Identycznie uzupelnia sie ubytek i wymienia czesc czynnika roboczego w drugiej czesci ukladu z komorami zewnetrznymi gdy nie sa one obciazone, to znaczy gdy jest obciazona pelnym cisnieniem czesc ukladu wysokocisnieniowego zawierajaca komory wewnetrzne cylindrów silow¬ ników z badanymi uszczelnieniami.Takierozwiazanie pozwala na wykorzystanie cyrkulacji mocy w ukladzie, zmniejszenie awa¬ ryjnosci, mniejsze zuzycie energii i obnizenie kosztów eksploatacji. Zastosowanie wysokiego cisnienia jedynie w czesci ukladu hydraulicznego, to znaczy w wysokocisnieniowych komorach multiplikatorów i w cylindrach silowników oraz w laczacych je przewodach pozwala na znaczne obnizenie takze kosztów instalacji stanowiska, poniewaz wieksza czesc ukladu hydraulicznego stanowiska badawczego pracuje przy niskim cisnieniu i moze byc wykonana z tanich dostepnych elementów.Do realizacji sposobu badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnieniowych silownikach hydraulicznych sluzy stanowisko zbudowane z dwóch wspólpracujacych ukladów hydraulicznych; niskocisnieniowego i wysokocisnieniowego. Uklad niskocisnieniowy zawiera wysokowydajna niskocisnieniowapompe trójstrumieniowa wraz ze znanymi elementami towarzyszacymi zasilajaca rozdzielacz kierujacy czynnik roboczy do niskocisnieniowych komór multiplikatorów wytwarzaja¬ cych wysokie cisnienie czynnika roboczego w ukladzie wysokocisnieniowym, a takze zawory dlawiace regulowane do uzupelniania ubytków i czesciowej wymiany czynnika roboczego w ukladzie wysokocisnieniowym, i rozdzielacz kierujacy czynnik roboczy do silownika niskocisnie¬ niowego, który przesuwa tloki z badanymi uszczelnieniami w cylindrach silowników wysokocis¬ nieniowego ukladu hydraulicznego, oraz inne znane towarzyszace elementy i zespoly hydrauliczne a takze znane elementy i zespoly sterownicze. Natomiast uklad wysokocisnieniowy zawiera dwa silowniki hydrauliczne, których tloki z zamontowanymi uszczelnieniami sa sztywno polaczone tloczyskiem przesuwanym ruchem posuwisto-zwrotnym z dowolna predkoscia przez silownik napedzajacy zasilany poprzez rozdzielacz w ukladzie niskocisnieniowym, oraz w znane wysokocis¬ nieniowe przewody laczace odpowiednie komory zewnetrzne i wewnetrzne cylindrów wspomnia¬ nych silowników z wysokocisnieniowymi komorami multiplikatorów cisnienia, których komory niskocisnieniowe sa zasilane poprzez rozdzielacz w ukladzie niskocisnieniowym, przy czym uklad wysokocisnieniowy w celu uzupelnienia ubytków i czesciowej wymiany czynnika roboczego jest polaczony z zaworami dlawiacymi regulowanymi poprzez zawory zwrotne, z tym, ze komora wysokocisnienia jednego z multiplikatorów jest polaczona z komorami zewnetrznymi silowników wysokocisnieniowych, a analogiczna komora drugiego multiplikatora jest polaczona z komorami wewnetrznymi tychze silowników.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku schematycznie.Stanowisko wedlug wynalazku jest zbudowane w postaci ukladu hydraulicznego majacego czesc wysokocisnieniowa 3 i czesc niskocisnieniowa 4 z niskocisnieniowa wysokowydajna trój¬ strumieniowa pompa 1 wraz z towarzyszacymi znanymi elementami hydraulicznymi takimi jak: zbiorniki, filtry, manometry i inne. Z pompa zasilajaca 1 wspólpracuja: rozdzielacz 2 kierujacy czynnik roboczy na przemian do niskocisnieniowych komór 8,11 multiplikatorów cisnienia 7,10, zawory dlawiace regulowane 26, 27 do uzupelniania czynnika roboczego w czesci wysokocisnie¬ niowej 3 ukladu hydraulicznego oraz rozdzielacz 29 kierujacy czynnik roboczy do niskocisnienio¬ wego silownika napedzajacego 28. Czesc wysokocisnieniowa 3 jest zbudowana: z dwóch wysoko¬ cisnieniowych silowników hydraulicznych 13,14, których tloki 15,18 z zamontowanymi badanymi uszczelnieniami 22,23 sa sztywno sprzegniete tloczyskiem 21 napedzanym przez silownik napedza-145 958 3 jacy 28, z wysokocisnieniowych komór 9,12 multiplikatorów 7,10 polaczonych z silownikami 13, 14 znanymi wysokocisnieniowymi przewodami oraz zdwóch zaworów zwrotnych 24,25 wspólpra¬ cujacych z zaworami dlawiacymi regulowanymi 26, 27, przy czym komora wysokocisnieniowa 9 silownika 7 polaczona z zewnetrznymi komorami 16,19 cylindrów silowników 13,14 tworzy czesc 5 ukladu wysokocisnieniowego 3 i jest obciazana czynnikiem roboczym o wysokim cisnieniu na przemian z druga czescia 6 tegoz ukladu 3 zawierajaca komory wewnetrzne 17,20 tychze silowni¬ ków polaczone z wysokocisnieniowa komora 12 drugiego multiplikatora cisnienia 10. Stanowisko badawcze jest wyposazone takze w niezbedne znane elementy i zespoly automatyki i sterowania praca rozdzielacza 2 w ukladzie zasilania i rozdzielacza 29 w ukladzie napedu oraz zespolu napedowego pompy zasilajacej 1.Stanowisko wedlug wynalazku jest proste w obsludze i dzialaniu, gdyz wysokosc cisnienia czynnika roboczego podawanego na przemian przez rozdzielacz 2 w ukladzie zasilania do komór niskocisnieniowych 8, 11 multiplikatorów 7, 10 jest zapewniona przez zastosowanie znanego zaworu przelewowego za pompa zasilajaca 1. Multiplikatory 7,10 podwyzszaja cisnienie czynnika roboczego do zadanej wartosci i tak, ze gdy w komorach zewnetrznych 16,19 wysokocisnieniowych silowników hydraulicznych 13,14 czesci 5 ukladu wysokocisnieniowego 3 panuje wysokie cisnienie i zespól tloczysko 21 z tlokami 15,18 i zamontowanymi na nich badanymi uszczelnieniami 22,23 jest przesuwany przez napedzajacy silownik niskocisnieniowy 28, to jedna z komór wewnetrznych silowników wysokocisnieniowych nieobciazonej czesci 6 ukladu wysokocisnieniowego 3jest opróz¬ niana poprzez wysokocisnieniowa komore 12 multiplikatora 10 polaczona ze zbiornikiem, a druga komora wewnetrznajest zasilana czynnikiem roboczym o niskim cisnieniu poprzez zawór dlawiacy regulowany 26 i zawór zwrotny 24, tak ze uklad wysokocisnieniowy 3 jest przeplukiwany i jednoczesnie sa w nim uzupelniane ubytki czynnika roboczego.Identycznie jest przeplukiwana i sa uzupelniane ubytki czynnika roboczego w czesci 5 nieob¬ ciazonej ukladu wysokocisnieniowego 3, gdy czynnik roboczy o wysokim cisnieniujest podawany z komory wysokocisnieniowej 12 multiplikatora 10 do komór wewnetrznych 17,20 silowników 13, 14 z badanymi uszczelnieniami 22, 23. Cisnienie obciazenia i predkosc ruchu tloków 15, 18 z zamontowanymi uszczelnieniami moze byc regulowana od zera do zalozonych wartosci maksymalnych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnieniowych silownikach hydrauli¬ cznych polegajacy na umieszczaniu uszczelnien na sprzegnietych tlokach w dwóch jednakowych wysokocisnieniowych silownikach i przemieszczaniu ich ruchem posuwisto-zwrotnym z zadana predkoscia, przy dzialaniu na nie czynnika roboczego o wysokim cisnieniu, wytwarzanym przez multiplikatory cisnienia zasilane czynnikiem roboczym przez niskocisnieniowa pompe o odpo¬ wiedniej wydajnosci, znamienny tym, ze czynnik roboczy o wysokim cisnieniu podaje sie na przemian równoczesnie badz do komór zewnetrznych (16,19), to znaczy od stron tloków (15,18) o wiekszej powierzchni w cylindrach obu silowników wysokocisnieniowych (13,14) z wysokocisnie¬ niowej komoryjednego z multiplikatorów cisnienia (7,10), badz do komór wewnetrznych (17,20), to znaczy od strony tloczyska (21) sztywno laczacego tloki (15,18) w tychze silownikach (13,14), z wysokocisnieniowej komory drugiego z tychze multiplikatorów cisnienia. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zasila sie czynnikiem roboczym o niskim cisnieniu silownik hydrauliczny napedzajacy (28), który wprowadza w ruch posuwisto-zwrotny z zadana predkoscia tloczysko (21) sprzegajace tloki (15,18) z badanymi uszczelnieniami (22,23). 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze ubytki czynnika roboczego w czesci wysokocisnieniowej (3) ukladu hydraulicznego uzupelnia sie na przemian i równoczesnie z odcia¬ zaniem komór wysokocisnieniowych, poprzez zawory zwrotne (24,25) zasilane przez niskocisnie¬ niowa pompe (1) w czesci niskocisnieniowej (4) ukladu hydraulicznego stanowiska badawczego. 4. Stanowisko do badania, zwlaszcza uszczelnien w wysokocisnieniowych silownikach hyd¬ raulicznych wyposazone w pompe zasilajaca z osprzetem, multiplikator cisnienia, rozdzielacze i silowniki hydrauliczne, na których tlokach sa zamontowane uszczelnienia, oraz w inne znane4 145 958 elementy hydrauliczne i zespoly sterownicze, znamienne tym, ze posiada dwa multiplikatory (7,10), w których wysokocisnieniowa komora (9) multiplikatora (7) jest polaczona hydraulicznie z zewnetrznymi komorami (16,19) cylindrów silowników (13,14) z badanymi uszczelnieniami (22, 23), a analogiczna komora (12) drugiego multiplikatora (10)jest polaczona z komorami wewnetrz¬ nymi (17, 20) tychze cylindrów. 5.. Stanowisko wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze tloki (15,18) z badanymi uszczelnieniami (22, 23) sa sztywno polaczone poprzez tloczysko (21) z napedzajacym je niskocisnieniowym silownikiem (28) zasilanym przez pompe (1). 6. Stanowisko wedlug zastrz. 4 albo 5, znamienne tym, ze uklad hydrauliczny wysokocisnie¬ niowy (3) miedzy silownikami (13,14) i wysokocisnieniowymi komorami (9,12) multiplikatorów (7,10) posiada zawory zwrotne (24,25) do uzupelniania i czesciowej wymiany czynnika roboczego w tymze ukladzie. 21 14 20 23 28 18 19 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL