Przedmiotem wynalazku jest sposób biologicznego oczyszczania scieków, zwlaszcza scieków mleczarskich, oraz biologiczna oczyszczalnia scieków. Scieki mleczarskie charakteryzuja sie duzymi ladunkami zanieczyszczen /stezenie BZTs rzedu 3000 g C^/m3/ i ich oczyszczenie do stezenia rzedu 20 g 02/m3, wymaganego przez wladze wodne, zwiazane jest z intensywnym oddzialywaniem na scieki mikroorganizmów osadu czynnego przy doprowadzaniu do scieków odpowiedniej ilosci powietrza.Znany jest sposób oczyszczania scieków w zbiornikach o wysokosci 3-4 m z umieszczonym 0,5 m pod powierzchnia cieczy w czesci zbiornika rusztem napowietrzajacym. W poblizu rusztu znajduje sie sie pionowa przegroda zanurzona pod powierzchnie cieczy.Doprowadzone powietrze wymusza ruch cieczypowodujacjej wymieszanie w objetosci zbiornika. Do scieków oczyszczanych przechodzi 2-3% tlenu z powietrza, mieszanie nie jest intensywne, a czasy oczyszczania sa dlugie.Inny znany sposób oczyszczania polega na natlenianiu scieków powietrzem ze skrzynek dystrybu¬ cyjnych, umieszczonych w dnie zbiornika o wysokosci 4-5 m. Dla zintensyfikowania ruchu cieczy w zbiorniku czesto instalowane jest poziome lub pionowe mieszadlo. Do scieków przechodzi 4-6% tlenu z dostarczanego powietrza.W znanych sposobach biologicznego oczyszczania scieków utrzymuje sie staly poziom cieczy w zbiorniku, a regulacja pracy oczyszczalni polega na zmianie ilosci doprowadzanego osadu czynnego, przy ustaleniu okreslonego dla rodzaju oczyszczanych scieków obciazenia osadu. Ten rodzaj regulacji jest malo precyzyjny, zwlaszcza w przypadku oczyszczania scieków o bardzo duzym stezeniu, w warunkach jego naglych zmian o wartosci rzedu 1000 g 02/m3, przy zmiennej temperaturze otoczenia.Istota sposobu biologicznego oczyszczania scieków wedlug wynalazku, w którym scieki mieszane sa w komorze oczyszczajacej z osadem czynnym o regulowanej masie i napowietrzane, polega na tym, ze oczyszczanie prowadzi sie w slupie cieczy o wysokosci od 6 do 12 m, bedacym2 145 877 mieszanina scieków z osadem czynnym. Obciazenie komory reguluje sie dodatkowo zmiana wysokosci slupa cieczy. Slup cieczy w fazach oczyszczania scieków, stabilizacji i denitryfikacji rozdziela sie tworzac strumien wznoszacy, do którego, w dolnej czesci komory, w fazach oczy¬ szczania i stabilizacji wprowadza sie powietrze oraz strumien opadajacy, ewentualnie o ruchu przyspieszanym mechanicznie. Korzystnie jest, gdy strumienie wznoszacy i opadajacy maja równe pola przekroju.Sposobem wedlug wynalazku mozna oczyszczac scieki o wysokim stezeniu, rzedu 3000 g 02/m do poziomu 20 g 02/m3 w czasie 24-72 godzin z wykorzystaniem do 30% tlenu zawartego w rozprowadzanym powietrzu.Istota biologicznej oczyszczalni scieków wedlug wynalazku, zlozonej z komory oczyszczaja¬ cej, przewodu doprowadzajacego scieki surowe, przewodu odprowadzajacego scieki oczyszczone, przewodu odprowadzajacego nadmiar osadu czynnego oraz instalacji napowietrzajacej polega na tym, ze wewnatrz komory oczyszczajacej umieszczona jest wspólsrodkowo kierownica o ksztalcie odpowiadajacym ksztaltowi komory.Dolna krawedz kierownicy znajduje sie w odleglosci od 0,05 do 0,2 srednicy komory od dna komory, a wysokosc kierownicy wynosi od 0,5 do 3,0 srednicy komory. W poblizu dolnej krawedzi kierownicy, wewnatrz lub na zewnatrz kierownicy, umie¬ szczony jest ruszt napowietrzajacy. Stosunek wysokosci komory do jej srednicy wynosi od 1,25 do 3,5, przy czym wysokosc komory wynosi od 6 do 12 m. Komora i kierownica sa walcowe lub ich podstawy sa podobnymi wielokatami foremnymi. W poblizu dna komory znajduje sie mieszadlo.Przy scianie komory umieszczonyjest teleskopowy przewód regulacji poziomu scieków polaczony z przewodem odprowadzajacym scieki oczyszczone.Biologiczna oczyszczalnia scieków wedlug wynalazku moze pracowac okresowo lub w sposób ciagly, w ukladzie kaskadowym. Odznacza sie prostota konstrukcji i niewielkim zapotrzebowa¬ niem miejsca pod zabudowe. Stosowanie wynalazku umozliwia glebokie, dochodzace do 30%, wykorzystanie tlenu z powietrza. Regulacja pracy oczyszczalni polega dodatkowo na zmianie wysokosci slupa oczyszczanej mieszaniny, przez co w nieskomplikowany sposób uzyskano dosto¬ sowywanie predkosci oczyszczania do stanu osadu czynnego, okresowego obciazenia oczyszczalni oraz temperatury otoczenia.Przedmiot wynalazku jest blizej przedstawiony na rysunku, bedacym przekrojem przez biolo¬ giczna oczyszczalnie scieków.Oczyszczalnia zlozona jest z komory 1 z dnem 2. Komora 1 ma ksztalt walca lub graniasto- slupa o podstawie bedacej wielokatem foremnym o srednicy kola wpisanego D i wysokosci H.Stosunek H do D wynosi od 1,25 do 3,5, przy czym wysokoscH wynosi od 6 do 12 m. W odleglosci a od dna 2 komory 1 znajduje sie kierownica 3 o ksztalcie odpowiadajacym ksztaltowi komory 1, przy czym odleglosc a wynosi od 0,05 do 0,2 srednicy D komory 1. Wysokosc h kierownicy wynosi od 0,5 do 3,0 srednicy D komory 1. Korzystne jest, gdy pola przekroju kierownicy 3 i pierscienia utworzonego przez komore 1 i kierownice 3 sa równe. W poblizu dolnej krawedzi kierownicy 3 znajduje sie ruszt napowietrzajacy 4, zasilany w fazie oczyszczania i stabilizacji nie uwidoczniona na rysunku instalacja sprezonego powietrza. W poblizu dna 2 umieszczone jest mieszadlo 5 intensyfikujace ruch cieczy w oczyszczalni w fazach oczyszczania, stabilizacji i denitryfikacji. Do odprowadzania scieków oczyszczonych, a takze do ustalania poziomu slupa cieczy sluzy telesko¬ powy przewód 6, polaczony z odprowadzajacym przewodem 7. Komora 1 zasilana jest surowymi sciekami przewodem doprowadzajacym 8, a nadmiar osadu czynnego odprowadzany jest przewo¬ dem nie uwidocznionym na rysunku.W biologicznej oczyszczalni scieków wedlug wynalazku oczyszczanie prowadzi sie w slupie cieczy o wysokosci od 6 do 12 m. Osad czynny, wykorzystujac powietrze doprowadzane w dolnej czesci slupa cieczy, rozklada zawarte w cieczy substancje organiczne, przy czym z uwagi na stosunkowo dluga droge przemieszczania powietrza wykorzystanie tlenu w oczyszczalni dochodzi do 30%. Strumien wznoszacy cieczy napowietrzanej oddzielony jest kierownica 3 od strumienia opadajacego. Ruch cieczy intensyfikowany jest mechanicznym mieszadlem 5. Regulacje pracy oczyszczalni mozna prowadzic zmiana wysokosci slupa cieczy przez obnizanie lub podwyzszanie poziomu wyplywania cieczy przez teleskopowy przewód 6. Mozna w ten sposób, niezaleznie od ilosci osadu czynnego, dostosowywac warunki pracy do zmiennych parametrów scieków surowych. Sposób wedlug wynalazku szczególnie przydatnyjest do oczyszczania scieków o bardzo145 877 3 duzym stezeniu, rzedu 3000 g (Wm3, na przyklad scieków mleczarskich. W oczyszczalni o wymiarach komory I-D = 5 m, H = 10 m, dla scieków surowych o stezeniach od 2000 g O2/1113 do 3000 g 02/m3 uzyskano stezenie scieków oczyszczonych 20 g 02/m3 stosujac czasy: oczyszczania 12 h stabilizacji 10 h denitryfikacji 1-2 h sedymentacji 0,5 h dekantacji 1 h przy czym wysokosc slupa cieczy w komorze w zaleznosci od wielkosci stezenia scieków surowych wynosila od 6 do 9 m. Powyzsze wyniki uzyskano przy temperaturach otoczenia od -5 do + 15°C, zas udzial zaabsorbowanego tlenu z powietrza wynosil od 25 do 33%.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób biologicznego oczyszczania scieków, w którym scieki mieszane sa w komorze oczyszczajacej z osadem czynnym o regulowanej masie i napowietrzane, znamienny tym, ze oczy¬ szczanie prowadzi sie w slupie cieczy, bedacej mieszanina scieków z osadem czynnym, o wysokosci od 6 do 12 m, obciazenie komory reguluje sie dodatkowo zmiana wysokosci slupa cieczy, przy czym slup cieczy w fazach oczyszczania scieków, stabilizacji i denitryfikacji rozdziela sie tworzac stru¬ mien wznoszacy, do którego w fazach oczyszczania i stabilizacji wprowadza sie powietrze oraz strumien opadajacy, ewentualnie o ruchu przyspieszonym mechanicznie, zas powietrze doprowa¬ dza sie w dolnej czesci komory. 2. Sposób wedlug zastrz, 1, znamienny tym, ze tworzy sie strumienie wznoszacy i opadajacy o równych polach przekrojów. 3. Biologiczna oczyszczalnia scieków zlozona z komory oczyszczajacej, przewodu doprowa¬ dzajacego surowe scieki, przewodu odprowadzajacego scieki oczyszczone, przewodu odprowadza¬ jacego nadmiar osadu czynnego oraz instalacji napowietrzajacej, znamienna tym, ze wewnatrz komory (1) umieszczona jest wspólsrodkowo z nia kierownica (3) o ksztalcie odpowiadajacym ksztaltowi komory (1), przy czym dolna krawedz kierownicy (3) znajduje sie w odleglosci od 0,05 do 0,2 srednicy komory (D) od dna (2) komory (1), wysokosc (h) kierownicy (3) wynosi od 0,5 do 3,0 (D), a w poblizu dolnej krawedzi kierownicy (3), wewnatrz lub na zewnatrz kierownicy (3) umieszczony jest ruszt napowietrzajacy (4), zas stosunek wysokosci (H) do srednicy (D) komory wynosi od 1,25 do 3,5, przy czym wysokosc (H) komory (1) wynosi od 6 do 12 m. 4. Biologiczna oczyszczalnia scieków wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze komora (1) i kierownica (3) sa walcowe. 5. Biologiczna oczyszczalnia scieków wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze podstawy komory (1) i kierownicy (3) sa wielokatami foremnymi podobnymi. 6. Biologiczna oczyszczalnia scieków wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze w poblizu dna (2) komory (1) znajduje sie mieszadlo (5). 7. Biologiczna oczyszczalnia scieków wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze przy scianie komory (1) znajduje sie teleskopowy przewód (6) regulacji poziomu scieków polaczony z przewodem (7) odprowadzajacym scieki oczyszczone.145877 D Wsy/Ay/Ay/xy/w/A H Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 eg?.Cena 400 zl PL