Przedmiotem wynalazku jest prasa dwusrubowa majaca zastosowanie w obróbce plastycznej metali.Znana jest prasa dwusrubowa opisana w ksiazce T. Golatowski i zespól pt: "Prasy mechani¬ czne, konstrukcja, eksploatacja, modernizacja". Zaopatrzona jest ona w dwie sruby z gwintem kilkuzwojnym, prostokatnym. Jedna ze srub ma gwint prawy, a druga lewy. Sruby sa ulozysko- wane w korpusie prasy i sa polaczone gwintem z nakretkami zabudowanymi w ruchomym suwaku, polaczonym silownikiem z plyta górna korpusu. Na koncach srub sa zamocowane zazebione ze soba kola zebate, spelniajace funkcje kól zamachowych.Wada znanych pras dwusrubowych sa nadmierne luzy poosiowe miedzy srubami a nakret¬ kami powiekszajace sie w czasie eksploatacji prasy. Luzy te powoduja nierównomierny ruch suwaka prasy w punktach zwrotnych jego drogi. W momencie zetkniecia narzedzia z wyrobem wystepuje zjawisko tak zwanego " podwójnego uderzenia" polegajace na odbiciu suwaka i nastep¬ nie jego opadnieciu na wyrób zanim nastapi ruch powrotny suwaka. Obniza to jakosc wykonywa¬ nych na prasie wyrobów i powoduje przyspieszone zuzywanie nakretek oraz "przekoszenie" suwaka w wyniku róznych wartosci luzów poosiowych w obydwu ukladach polaczenia sruba nakretka. Stosowane technologie obróbki sruby i nakretki nie pozwalaja bez znacznego podwyz¬ szenia kosztów ich obróbki na utrzymanie wymaganego luzu poosiowego, który powinien wynosic nie wiecej jak 0,1 mm. Ponadto technologie te nie pozwalaja uzyskac przylegania na calej powierzchni roboczej gwintu sruby, szczególnie przy powszechnie stosowanych trzy lub czteroz- wojnych gwintach. Wystepujace przyleganie liniowe lub punktowe tych powierzchni znacznie zwieksza naciski powierzchniowe powodujace ich przyspieszone wycieranie sie, a tym samym zwiekszenie luzów poosiowych.Celem wynalazku jest opracowanie prasy dwusrubowej z regulacja luzu poosiowego miedzy srubami a nakretkami.Zostalo to rozwiazane w ten sposób, ze obie zabudowane w suwaku nakretki sa osadzone na wpustach i podzielone osiowo na dwie czesci oddzielone od siebie wkladkami dystansowymi. Jedna POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL2 145 123 wieksza czesc podzielonej nakretki objeta katem zewnetrznym zawartym miedzy wkladkami dystansowymi, docisnietajest wkretka do krawedzi otworu suwaka, a druga mniejsza czesc, objeta katem wewnetrznym równiez zawartym miedzy wkladkami dystansowymi majaca mozliwosc przesuwania osiowego, ograniczona jest od góry podkladka w ksztalcie wycinka pierscienia, a od dolu graniczy z luzem. Korzystniejest, gdy kat zewnetrzny podzielonej nakretki wynosi 200° - 240°.Wypelniajace przestrzen powstala w wyniku podzielenia nakretki dwie wkladki dystansowe ulatwiaja ich montaz i demontaz. Prasa dwusrubowa wedlug wynalazku ma zapewniona regulacje luzu poosiowego powstajacego podczas docierania nakretki do odpowiadajacej jej sruby w odpo¬ wiednim przyrzadzie przed wmontowaniem ich do prasyjak i regulacje luzu poosiowego powstaja¬ cego podczas eksploatacji prasy, co wielokrotnie przedluza zywotnosc ukladu sruba-nakretka.Ponadto osiowy podzial nakretki pozwala na wizualna ocene prawidlowego dotarcia nakretki do sruby przed wmontowaniem do prasy, a tym samym daje gwarancje nie przekraczania dopuszczal¬ nych nacisków na powierzchniach roboczych gwintu jak i znacznie wolniejszego zuzywania sie tych powierzchni i powstawania luzów. Mozliwosc dotarcia nakretki do sruby przed ich wmontowa¬ niem do prasy i wtórna regulacja luzów, pozwala na stosowanie mniej dokladnej, a tym samym tanszej technologii wykonania gwintów.Przedmiot wynalazku zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad napedowy prasy dwusrubowej, fig. 2 - przekrój poprzeczny suwaka prasy dwusrubowej, a fig. 3 - przekrój podluzny suwaka w osi nakretki.W stole 1 i plycie górnej 3 korpusu prasy sa ulozyskowane dwie sruby 6 polaczone gwintem z nakretkami 8 zabudowanymi w suwaku 4 polaczonym silownikiem 5 z plyta górna 3. Na koncach srub 6, które maja gwint wielozwojny niesamohamowny o zarysie prostokatnym, przy czymjedna z nich ma gwint prawoskretny, a druga lewoskretny, zamocowane sa kola zebate 7, spelniajace funkcje kól zamachowych. Dwie nakretki 8 wspóldzialajace ze srubami 6 sa podzielone osiowo na dwie czesci 15 i 16. Kazda z czesci 15 i 16 nakretki 8 osadzona jest na wpustach 9, a miedzy nimi znajduja sie wkladki dystansowe 10. Wieksza czesc 15 nakretki 8, objeta katem zewnetrznym 17 zawartym miedzy wkladkami dystansowymi 10, docisnietajest wkretka 11 do krawedzi otworu 12 suwaka 4, natomiast mniejsza czesc 16 nakretki 8 objeta katem wewnetrznym 18, zawartym miedzy wkladkami dystansowymi 10, ograniczonajest od góry podkladka 13 w ksztalcie wycinka pierscie¬ nia, a od dolu graniczy z luzem 14. Kat zewnetrzny 17 wynosi 220°.Dzialanie prasy dwusrubowej i regulacja luzu ukladu sruba-nakretka przebiega w sposób nastepujacy.Silownik 5 wywierajac nacisk na suwak 4 w ruchu do dolu poprzez nakretki 8 napedza sruby 6 i uzebione kola zamachowe w postaci kól zebatych 7, akumulujac w nich energie kinety¬ czna. W momencie zetkniecia sie górnej czesci narzedzia, mocowanej do suwaka 4 z dolna czescia narzedzia mocowana do stolu 1 i wyrobem, energia kinetyczna kól zamachowych zostaje zamie¬ niona na prace ksztaltowania wyrobu. Silownik 5 ciagnac suwak 4 sprowadza go w polozeniu górne, w którym utrzymuja go hamulce oddzialywujace na tarcze nabudowane na kola zebate 7.Dzieki podzialowi nakretek 8 wzdluz ich osi, przesuniecie osiowe jednej czesci nakretki wzgledem drugiej powoduje zmiane luzu poosiowego miedzy powierzchniami roboczymi gwintu sruby 6 i gwintu nakretki 8. Optymalna wartosc luzu poosiowego w ukladzie napedowym sruba-nakretka ustalana jest odpowiednia gruboscia podkladki 13.Zastrzezenia patentowe 1. Prasa dwusrubowa zaopatrzona w dwie ulozyskowane w korpusie sruby z gwintem kilku- zwojnym, prostokatnym, z których to srub jedna ma gwint prawy, a druga lewy i obie sruby sa polaczone gwintem z nakretkami zabudowanymi w suwaku, polaczonym silownikiem z plyta górna korpusu i ponadto jest wyposazona w zamocowane na koncach srub zazebione ze soba kola zebate spelniajace fukcje kól zamachowych, znamienna tym, ze obie nakretki (8) zabudowane w suwaku sa osadzone na wpustach (9) i podzielone osiowo na dwie czesci (15, 16), oddzielone od siebie wkladkami dystansowymi (10), z których to dwóch czesci jedna wieksza czesc (15) podzielo-145 123 3 nej nakretki (8), objeta katem zewnetrznym (17) zawartym miedzy wkladkami dystansowymi (10), docisnieta jest wkretka (11) do krawedzi otworu (12) suwaka (4), a druga mniejsza czesc (16) podzielonej nakretki (8) objeta katem wewnetrznym (18) równiez zawartym miedzy wkladkami dystansowymi (10), majaca mozliwosc przesuwania osiowego, ograniczonajest od góry podkladka (13) w ksztalcie wycinka pierscienia, a od dolu graniczy z luzem (14). 2. Prasa dwusrubowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze kat zewnetrzny (17) wynosi od 200° do 240°.145123 Figd Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL