Chlodzenie zapomoca parowania daje dobry skutek, zwlaszcza w silnikach spali¬ nowych, a nie przyjelo sie powszechnie tyl¬ ko dlatego, ze w wielu przypadkach uzu¬ pelnianie wyparowanej wody pomimo wie¬ lu usilowan w tym kierunku nastrecza du¬ ze trudnosci. Dotychczas bowiem nie udalo sie zbudowac odpowiedniego skraplacza, najlepiej chlodzonego powietrzem, nadaja¬ cego sie do wiekszosci celów, któryby mógl pare odprowadzac calkowicie zpowrotem do obiegu kolowego.Znane sa skraplacze chlodzone powie¬ trzem, zwlaszcza w silnikach spalinowych pojazdów mechanicznych. Jednakze wyka¬ zuja one niska wydajnosc, poniewaz w skraplaczach tych skierowywano pare po nakrótszej drodze i z mala szybkoscia odrazu na cala powierzchnie chlodzaca, poniewaz istniala daznosc, iby oddzialywa¬ nie pary bylo mozliwie male.Wynalazek niniejszy opiera sie na spo¬ strzezeniu, ze intensywnosc oddzialywania pary przy chlodzeniu zapomoca parowania nie ma znaczenia oraz ze przy zwiekszonej szybkosci przeplywu pary mozna korzyst¬ nie wyzyskac zalety zasady przeciwpradu dzieki znacznie intensywniejszej wymianie ciepla. Na tej zasadzie, zgodnie z wyna¬ lazkiem, zastosowano odwrotny rozklad drogi dla przeplywajacej pary, a mianowi¬ cie prowadzenie pary obok powierzchni chlodzacych, wzdluz których przeplywa prowadzony w przeciwpradzie wzgledemglównego przeplywu pary srodek chlodza¬ cy, przewaznie strumien powietrza, dbpro- wadzany pa drocfsfe)' najkrótszej do calej powierzchni chlodzonej.Poniewaz w danym przypadku para ma do przebycia droge dluzsza i wiekszy opór do przezwyciezenia, wiec istnieje nie¬ bezpieczenstwo, ze powstana niedogodno¬ sci, uwarunkowane wspóinem prowadze¬ niem skroplin oraz samej pary na wiekszo¬ sci drogi chlodzenia.Niedogodnosci te wynikaja wskutek po¬ krywania sie blonka cieczy powierzchni, przenoszacych cieplo, co utrudnia przewo¬ dzenie ciepla. Wedlug wynalazku niedo¬ godnosci te zostaja czesciowo usuniete dzieki temu, ze skropliny odprowadza stopniowo na drodze przeplywu pary. Po¬ dobne niedogodnosci moglyby równiez miec miejsce przy powstawaniu przestrzeni po¬ wietrznych na drodze przeplywu pary. Dla¬ tego tez zgodnie z wynalazkiem przekroje przewodów prowadzacych pare dobrane sa tak, ze dzieki równomiernym dostatecznie wysokim szybkosciom przeplywu pary za¬ pobiega sie tworzeniu sie gwiazd powietrz¬ nych w tych przewodach.Skraplacze opisanego typu mozna z po¬ wodzeniem stosowac w silnikach pojazdów mechanicznych, lokomotywach, lokomobi- lach, urzadzeniach chlodniczych, ogrzewa¬ czach parowych i t. d.Na rysunku przedstawiono dwa przy¬ klady wykonania chlodnic powietrznych wedlug wynalazku w zastosowaniu do sil¬ ników pojazdów mechanicznych.Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój poprzeczny, zas fig. 2 — pionowy przekrój podluzny pierwszej postaci wykonania u- rzadzenia wedlug wynalazku; fig. 3 przed¬ lawia pionowy przekrój poprzeczny dru¬ giej postaci wykonania przedmiotu wyna¬ lazku, zas fig. 4 — poziomy, a fig. 5 — pio¬ nowy przekrój podluzny urzadzenia we¬ dlug fig. 3.Mieszanine pary z woda, doplywajaca z silnika spalinowego, doprowadza sie przez rure / do komory 2, która zapomoca ukladu pionowych rur 3 polaczona jest z komofa 4. Szybkosc przeplywu pary dobie¬ ra sie tak wysoka, zeby tworzace sie skro¬ pliny, które osiadaja w postaci kropel na wewnetrznej sciance rur 3, zostaly wdmuchniete do komory 4 skraplacza, gdzie para i skropliny oddzielaja sie. Jed¬ noczesnie dzieki duzej szybkosci przeply¬ wu pary zapobiega sie tworzeniu gniazd powietrznych w ukladzie rur 3. Komora 4 stanowi pierwszy szczebel usuwania skro¬ plin.Nieskroplona para przeplywa rura 5 ku górze do komory 6, zas skropliny komory 4 pozostaja w dolnym zbiorniku 7 wspól¬ nym dla skroplin kilku sekcyj rur. Poszcze¬ gólne czesci wspólnego zbiornika 7 do cie¬ czy oddzielone sa od siebie odpowiednio do ilosci sekcyj rur przegrodami 8, niesie- gajacemi do dna zbiornika 7, tak ze w ten sposób wytworzone jest wodne zamkniecie, zapobiegajace przedostawaniu sie pary w tern miejscu z jednej sekcji rur do drugiej, zmuszajac pare do wznoszenia sie rura 5 do górnej komory 6 nastepnej sekcji rur 9 chlodnicy.Komora 6 z ukladem rur 9, odpowiada¬ jacym ukladowi rur 3, polaczona jest w dolnej czesci rur 9 z odpowiednia komora 10. Równiez i tutaj para dostaje sie z ko¬ mory 6 przez uklad rur 9 do komory 10, gdzie nastepuje dalsze wydzielenie skro¬ plin. Komora 10 stanowi drugi stopien u- suwania skroplin, zastosowany zgodnie z wynalazkiem w celu zwiekszenia intensyw¬ nosci przenoszenia ciepla w nastepnym u- kladzie rur chlodnicy. Poziom cieczy w ko¬ morze 10 odpowiednio do spadku cisnienia miedzy komora 4 a komora 10 jest w tej ostatniej nieco wyzszy.Z komory 10 nieskroplona jeszcze para plynie przez rure 11 do nastepnej komory 12, polaczonej zapomoca ukladu rur 13 z dolna komora 14. Uklad rur 13 odpowiadaukladom ttfcr 3 i P. W ukladzie tut 13 skrapla sie pozostala jeszcze re¬ szta pary, co ma miejsce zwlaszcza przy zastosowaniu zasady przeciwpra- du, t. j. gdy powietrze chlodzace przeplywa miedzy rurkami chlodnicy w kierunku strzalek A. A zatem w komorze 14 nie zbiera sie para, lecz tylko skropliny z ukladu rur 13. Skropliny przez przewód rurowy 15 doprowadza sie do komór pla¬ szcza wodnego silnika spalinowego, a po¬ niewaz w obiegu znajduje sie niewielka stosunkowo ilosc wody, wiec ulega ona szybkiemu wyparowaniu. Poniewaz woda, chlodzaca cylindry silnika, znajduje sie w plaszczu wodnym stale w stanie wrzenia, wiec temperatura scianek cylindrów silni¬ ka jest stale jednakowa.Aby usunac powietrze, zawarte w pa¬ rze, znajdujacej sie w komorze 14, np. za- pomoca przewodu 16, mozna przylaczyc pompe powietrzna albo tez mozna zastoso¬ wac w tern miejscu lub w sciance komory 12 otwór wylotowy do powietrza.W przytoczonym przykladzie wykona¬ nia przedstawiono tylko trzy kolejne ukla¬ dy rur. Oczywiscie jednak mozna ich za¬ stosowac wiecej, przyczem rury dalszych ukladów, liczac w kierunku przeplywu pa¬ ry, moga miec mniejszy przekrój, co nie zo¬ stalo uwzglednione na rysunku, poniewaz objetosc pary stale sie obniza w kierunku przeplywu pary.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3—5 zastosowano kolejno za soba kilka u- kladów rur, np. 17, 18, 19, 20. Chlodnica Jest przytem tak zbudowana, iz mieszanina pary z woda, doplywajaca z silnika spali¬ nowego przewodem 21, wplywa do komory 22 i przez uklad rur 17 zostaje przeprowa¬ dzona do nastepnej komory 23, gdzie wy¬ dzielane skropliny opadaja na dno chlodni¬ cy. Nieskroplona pare przez uklad rur 18 prowadzi sie do komory 24, gdzie równiez czesc skroplin sie wydziela, zas nieskro¬ plona pare przez uklad rur 19 prowadzi sie do komory 25, gdzie znowu Wydziela sie czesc skroplin.Reszte jeszcze nieskroplonej pary prze¬ prowadza sie przez uklad rur 20 do komory 26. Komory 22, 24 i 26 maja wspólny dol¬ ny zbiornik 27 do skroplin, jednakze prze¬ dostawaniu sie pary z jednej komory do drugiej zapobiegaja przegrody 28 i 29, nie¬ zupelnie siegajace do dna zbiornika 27, tak iz pomiedzy poszczególnemi komorami ist¬ nieje zamkniecie wodne. Wiec i w tern wy¬ konaniu równiez stosuje sie stopniowe wy¬ dzielanie skroplin. W górnych szeregach rur nie moze sie tworzyc blonka cieczy, przeszkadzajaca przewodzeniu ciepla, po¬ niewaz w danym przypadku w rurach prze¬ plywa wylacznie para, a tylko w najniz¬ szej rurze kazdego ukladu przeplywa ciecz.Taki uklad chlodnicy ma te zalete, ze zamkniecie wodne pewnie zapobiega po¬ rywaniu wody do rur parowych. W tym przypadku, aby zapobiec przebiciu za¬ mkniecia wodnego, mozna przegrody 28 i 29 przeprowadzic az do dna zbiornika 27; skropliny plyna wtedy w najnizej polozo¬ nych szeregach rur osobno od pary do ko¬ mory 26, do której mozna ograniczyc zbior¬ nik 27.Na figurach tych strzalkami B oznaczo¬ no kierunek przeplywu powietrza. Liczba 30 oznaczono króciee rurowy, przez który odprowadza sie skropliny z chlodnicy zpo- wrotem do komór plaszcza wodnego silni¬ ka spalinowego. Liczba 31 oznaczono kró¬ ciec, przez który moze byc usuwane powie¬ trze, wydzielone z pary, albo sluzacy do przylaczania pompy powietrznej. PL