Przedmiot niniejszego wynalazku od¬ nosi sie do dowolnego rodzaju kalandrów, w których nalezy czesto wymieniac walce, zwlaszcza celem uszlachetniania materja- lów wlókienniczych. Do tego celu stosuje sie obecnie tak zwane kalandry rewolwe¬ rowe i magazynowe, to jest kalandry za¬ opatrzone w pewna ilosc stalowych wal¬ ców, które mozna uzywac w dowolnej ko¬ lejnosci jeden po drugim. We wlasciwych kalandrach rewolwerowych stalowe walce ulozone sa w obrotowych tarczach, zapo- moca których mozna je przeniesc bezpo¬ srednio w robocze polozenie wzgledem e- lastycznych walców. Zamiast kalandrów rewolwerowych uzywa sie kalandry maga¬ zynowe, w których zapasowe stalowe wal¬ ce umieszczone sa w magazynie, znajdu¬ jacym sie powyzej stojaków kalandra, przyczem wymienia sie je przy pomocy od¬ powiednich urzadzen dzwigniowych. Ten rodzaj budowy nadaje kalandrom o poje- dynczem lub podwójnem dzialaniu zalety kalandra rewolwerowego. Magazyn tych kalandrów sklada sie z dwóch gwiazdzisto wycietych rewolwerowych glówek, ulozo¬ nych w kolowej i otwartej z jednej strony ramie, powyzej stojaków kalandra, w któ¬ rej wycieciach spoczywaja czopy lozysko¬ we zapasowych walców. Zasada budowy kalandrów rewolwerowych, konieczna w tego rodzaju kalandrach, powoduje w ka-landraeh magazynowych pewne niedogod- POScij^^i^^w|ci^ JW"^ obrocie magazynu ,/afce lezace ^dmn lodza sie czopami po ramie magazynu, powodujac swym znacz¬ nym ciezarem tak silne tarcie, iz do wywo¬ lania tego obrotu niezbedny jest znaczny naklad sily. Prócz tego urzadzenie rewol¬ werowe jest bardzo drogie, gdyz wymaga do obracania go specjalnego mechanizmu roboczego.Wynalazek rozwiazuje powyzsze za¬ gadnienie w znacznie prostszy i tanszy spo¬ sób, mianowicie, na stojakach kalandra u- mieszcza sie kilka par otwartych lozysk, w których spoczywaja zapasowe walce.Szyny podnosnika stropowego, sluzacego do nakladania walców, przechodza po obu stronach nieco nazewtnatrz, dzieki czemu uchwyty do walców mozna zakladac z ze¬ wnatrz lozyskowych czopów; a zatem wal¬ ce moga byc swobodnie unoszone pomiedzy umieszczotnemi na ramie wspornikami szyn do podnosnika stropowego. Naturafoiie jest to zupelnie obojetne, czy wszystkie lozy¬ ska zapasowych walców umieszczone sa w jednej plaszczyznie, czy tez maprzytklad tworza stopnie.Znane kalandry magazynowe posiada¬ ja prócz tego jeszcze inna niedogodnosc, mianowicie, magazyn jest w nich urzadzo¬ ny powyzej walców w ten sposób, ze wy¬ mieniany walec musi byc bezposrednio z magazynu ustawiany w polozenie robocze, wobec czego nalezy go wpierw polozyc na ziemi, co jest oczywiscie zwiazane ze znaczna strata czasu. Wedlug wynalazku pomiedzy lozyskami zapasowych walców, a lozyskami roboczemi umieszczone sa lo¬ zyska pomocnicze, sluzace jako posrednie miejsce polozenia wymienianych walców, dzieki czemu walec przeklada sie z lozysk roboczych bezposrednio do opróznionych lozysk zapasowych.Na rysuriku uwidoczniony jest przy¬ klad wykonania przedmiotu niniejszego wy¬ nalazku, fig. 1 przedstawia widok boczny, a fig. 2 widok zprzodu kalandra magazy¬ nowego.Za przyklad sluzy dwustronny wielo- walcowy kalander z paroma niezaleznie od siebie dociskanemi parami walców. W sto¬ jakach a umieszczone sa po dwie pary wal¬ ców z kazdej strony. Walce papierowe oznaczone sa przez 6, zas stalowe walce rytowane przez c. Na obu stojakach a znajduja sie odlane wystepy d; w kazdym z nich znajduje sie cylinder prasy hydrau¬ licznej e, której tlok / dziala na przesu¬ wajace sie pionowo lozyska g walców pa¬ pierowych 6. Prócz tego wystepy d tworza górne polowy lozysk rytowanych walców c. Materjal odwija sie z walków h, a na¬ wija na walki i. Tego rodzaju urzadzenie umozliwia ustawienie wielu par walców jedna nad druga oraz wzajemnie niezalez¬ ne ich napedzanie i dociskanie. Dzieki te¬ mu uzyskuje sie znaczna oszczednosc miej¬ sca, a skutkiem usuniecia zwyklych pod¬ nosników budowa staje sie znacznie prost¬ sza.Na stojakach a kalandra znajduje sie kilka otwartych par lozysk k oraz z kaz¬ dej strony jedna para pomocniczych lo¬ zysk /. W lozyskach k spoczywaja zapaso¬ we walce c1 i c2, podczas gdy pomocnicze lozyska / sluza jako miejsce posredniego polozenia wymienianych walców. Na stoja¬ kach kalandra a umieszczone sa nastepnie wsporniki m, których górne czesci n two¬ rza szyny dla kól o dwóch stropowych pod¬ nosników. Lancuch p i kolo lancuchowe q sluza do podnoszenia i opuszczania uchwy¬ tów r do walców, które mozna przesuwac wzdluz przy pomocy lancucha s i lancu¬ chowego kola /, za posrednictwem zeba¬ tych kól v, zazebiajacych sie z uzebionemi drazkami u, umieszczonemi po obu stro¬ nach.Skoro jeden z walców c ma byc wymie¬ niony, wówczas przy pomocy uchwytów r, które mozna zalozyc na przedluzenia czo¬ pów walcowych, wystajacych z lozysk k, — 2 —przenosi sie najpierw jeden z zapasowych walców c1, c2 z lozysk magazynowych k do lozysk pomocniczych /. Aby zaoszcze¬ dzic mozliwie duzo czasu dokonywa sie to jeszcze w czasie biegu wymienianego wal¬ ca c. Skoro walec c ukonczyl swa prace, wówczas przy pomocy tego samego pod¬ nosnika przeklada sie go w uwolmione lo¬ zysko k magazynu; jednoczesnie z tern za¬ pasowy walec, spoczywajacy w lozyskach /, przenosi sie w polozenie robocze.Dzieki wygietej postaci wsporników m walce c, c1, c2 moga sie swobodnie przesu¬ wac pomiedzy niemi. Owe wsporniki m zo¬ staja przy przemianie dotychczasowych ka¬ landrów na magazynowe zamocowane na stojakach a, tak, jak w przedstawionym przykladzie; w nowych kalandrach wspor¬ niki m zostaja odlane jako calosc wraz ze stojakami a. PL