Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wyrobu betonu oraz urzadzenia do przepro¬ wadzenia tego sposobu.Przy ogólnie przyjetym sposobie mie¬ szania skladników betonu do masy dostaje sie stosunkowo duza ilosc powietrza i w rezultacie beton, po zastygnieciu, posiada otwory i pory, które ujemnie wplywaja na wytrzymalosc wykonanego przedmiotu lub budowli, przy najlepszym nawet doborze odpowiednich skladników.Celem wynalazku niniejszego jest usu¬ niecie nastepstw takiego przesycania po¬ wietrzem betonu i podanie takiego sposo¬ bu mieszania, aby jego masa byla jak naj¬ bardziej zwarta, a przez to i bardziej wy¬ trzymala, przyczem tez i sklonnosc betonu do ,,pocenia sie" zostaje skutecznie usu¬ nieta.Wynalazek polega na usunieciu wchlo¬ nietego powietrza podczas mieszania skladników w stanie mokrym.Wynalazek polega poza tern na miesza¬ niu skladników betonu w komorze, w któ¬ rej istnieje lub podtrzymywany jest odpo¬ wiedni stopien cisnienia nizszego, niz ci¬ snienie atmosfery.Na rysunkach przedstawione sa jako przyklady dwie postacie maszyny do mie¬ szania betonu oraz szczególy z niemi zwia¬ zane, a do których wynalazek jest dosto¬ sowany.Fig. 1 i 2 przedstawiaja boczny i kon¬ cowy widok lopatkowej maszyny do mie-szania, w której pudlo do mieszania nie jest obretowe. Fig. 3vi 4 przedstawiaja po¬ dobne widoki maszyny o ptldle typu obro¬ towego. Fig. 5 przedstawia widok zboku zmienionej nieco maszyny. Fig. 6 i 7 przed¬ stawiaja czesciowy przekrój szczelnej po¬ krywy, stosowanej przy maszynie o obro¬ towym bebnie. Pudlo do mieszania a usta¬ wione jest normalnie na plycie podstawo¬ wej 6 i zaopatrzone jest w pokrywe c, przyczem pomiedzy pokrywa a pudlem znajduje sie gumowa lub inna podkladka uszczelniajaca d. Aby umozliwic herme¬ tyczne zamkniecie pudla, do lekkiej obu¬ dowy ramowej e maszyny umocowany jest jeden koniec f1 urzadzenia przegubowego /, drugi zas koniec tego urzadzenia f2 u- mocowany jest do pokrywy c. Idaca wpo- przek sruba g, obracana zapomoca reczne¬ go kólka g1, rozwiera lub zsuwa ramiona urzadzenia przegubowego i albo podnosi i otwiera, albo opuszcza i zamyka plyte po¬ krywy c. Wal h maszyny do mieszania przechodzi przez uszczelnione lozyska k do wewnatrz pudla, gdzie zaopatrzony jest w zwykle lopatki do mieszania (nieuwi- docznione).Wal h maszyny do mieszania porusza sie zapomoca pary kól pednych /, osadzo¬ nych na wale m, lezacym na lozyskach znajdujacych sie w stojakach n.Na wale m osadzone jest kolo lancu¬ chowe o, które zapomoca lancucha p poru¬ sza drugie kólko lancuchowe q, obracaja¬ ce sie na nasadzie r1, osadzonej na wale r, lezacym w lozyskach, znajdujacych sie w tych samych stojakach n. Na nasadzie r1 znajduje sie kolo zebate S, zazebiajace sie z kolem /, osadzonem na jednym koncu glównego walu h.Zapomoca tego systemu kól zebatych otrzymuje sie zwolniony obrót walu mie¬ szajacego, a pudlo moze byc przechylane wokolo osi, przechodzacej przez srodek walu r, dla oprózniania wymieszanego be¬ tonu, przyczem kolo zebate l obraca sie, zazebiajac sie z kolem S. Przechylanie pu¬ dla umozliwia kólko reczne X, które przez obracanie zapomoca kól zebatych y, y i walu u wprawia w ruch kola zebate V i W i powoduje przechylanie bebna wokolo osi r.W celu usuwania powietrza z pudla u- stawiona jest na tej samej plycie podsta¬ wowej b pompa powietrzna 6 odpowiedniej budowy, poruszana kolem pasowem' 1 i ko¬ lami zebatemi 7. Powietrze odsysane jest z pudla rura 8, separatorem 9, rura 10 i gietkim odgalezieniem rurowem 11, które¬ go koniec wchodzi do pudla a przez pokry¬ we c. Odgalezienie U zaopatrzone jest w manometr 12 i zawór 13 do doprowadza¬ nia powietrza zewnetrznego przy otwiera¬ niu pudla.Dzialanie maszyny jest nastepujace.Po przemieszaniu betonu w zwykly spo¬ sób, plyta pokrywy c jest opuszczana na górna krawedz pudla przez obracanie kól¬ ka g1, dzieki czemu urzadzenie przegubo¬ we / wyprostowuje sie i hermetycznie za¬ myka pudlo. Wówczas zamyka sie zawór 13, a staly bieg maszyny wytwarza we¬ wnatrz pudla cisnienie mniejsze od cisnie¬ nia atmosfery, na co wskazuje manometr 12, dzieki czemu masa wewnatrz pudla na¬ bierze wiekszej zwartosci, zmniejszajac jednoczesnie otwory i pory w betonie. Po zakonczeniu tej czynnosci otwiera sie za¬ wór 13, podnosi zapomoca urzadzenia prze¬ gubowego / pokrywe ponad pudlo i wpra¬ wia w ruch kólko X, w celu przechylenia pudla i wysypania jego zawartosci.W razie zyczenia, na wale napedowym mozna zastosowac urzadzenie sprzeglowe, oznaczone liczba 27 tak, aby maszyna mo¬ gla dzialac niezaleznie od pompy powietrz¬ nej lub tez z nia równoczesnie. Sprzeglo takie wprowadza sie w ruch zapomoca dzwigni 28, pokazanej na rysunku.Maszyna do mieszania 14 o pudle ob- rotowem (fig. 3 i 4) jest obracana zapomo¬ ca jakiegokolwiek zródla sily, kólka zas 15 — 2 —podtrzymuja pudlo na odpowiedniej pod¬ stawie 16, na której wzniesiona jest lekka rama 17 do podtrzymywania czesci maszy¬ ny. Po obu bokach maszyny znajduja sie otwory do napelniania i oprózniania pudla, przyczem otwory sa zamykane okraglemi pokrywami 18, które sa tak samo szczelne jak i poprzednie. Kazda z pokryw jest w srodku zaopatrzona w trzpien 19 z otwo¬ rem w srodku, a do podtrzymywania po¬ kryw .urzadzone sa promieniowo idace ra¬ miona 20. Jeden koniec kazdego z ramion obejmuje odpowiedni trzpien 19 zapomoca odpowiedniego lozyska kulkowego, nieuwi- docznionego, drugi zas koniec jest zawia¬ sowo umocowany do pionowego trzpienia 21 malym skobelkiem, przytwierdzonym do ramy 17. Górny koniec pionowego trzpienia posiada kolo slimakowe, ozna¬ czone licziba 22, zazebiajace sie z kolem slimakowem 23a. Oba kola 23a osadzone sa na wale 23, idacym od jednego "konca pu¬ dla do drugiego, i poruszane sa recznym kólkiem 24. Jedno kólko slimakowe jest prawe, drugie — lewe i tak urzadzone, ze przy pokrecaniu kólka recznego obie plyty drzwiczkowe 18 jednoczesnie zamykaja lub otwieraja otwory w bokach pudla.Gietkie rury 25 i 26 polaczone sa z ze- wnetrznemi koncami trzpieniów 19; jedna z tych rur jest rura powietrzna, a druga polaczona jest ze zbiornikiem wody, do zasilania nia zawartosci pudla. Urzadze¬ nie separatora, pompy powietrznej i innych szczególów moze byc takie same, jak w o* pisie pierwszej postaci maszyny.Z .powyzszego widac, ze obie plyty przykrywy moga byc hermetycznie przyci¬ skane do otworów w pudle zapomoca kól slimakowych i jednoczesnie obracac sie ra¬ zem z pudlem w swych lozyskach kulko¬ wych wewnatrz konców promieniowych ra¬ mion. Po zakonczeniu odciagania powie¬ trza z betonu mozna pokrywy te odchylic od otworów zasilania i oprózniania. W ce¬ lu- umozliwienia szybkiego otwierania drzwiczek, mozna polaczyc odpowiednie urzadzenie sprzeglowe, oznaczone liczba 29 i wprowadzane w ruch dzwignia 30, z trzpieniami 21 tak, aby drzwiczki mogly byc otwierane recznie i usuwane z drogi mechanizmu do zasilania i oprózniania.Oczywiscie w razie potrzeby beton mo¬ ze byc uwalniany od powietrza w komo¬ rze oddzielnej od komory mieszania; na fig. 5 pokazany jest przyklad takiego urza¬ dzenia.Stosownie do tego urzadzenia, obroto¬ we pudlo mieszadlowe 31, poruszane jest silnikiem elektrycznym 32, zapomoca od¬ powiedniego napedu 33, przyczem zmie¬ szany beton usuwany jest po pochylej ryn¬ nie 34. Dalsza rynna 35, podtrzymywana przez podpórke 36, osadzona na sworzniu 37, doprowadza materjal z rynny 34 do oddzielnej komory 38, przyczem rynna 35 moze byc odchylona wokolo sworznia 37 poza komore 38. Pokrywa 39 jest podno¬ szona i opuszczana zapomoca urzadzenia przegubowego 41, juz opisanego (fig. 3 i 4).Do poruszania urzadzenia do usuwania po¬ wietrza sluzy elektryczny silnik 42, który zapomoca skrzynki trybowej 43 i kól zeba¬ tych 44 i 45, porusza wal 46, przechodzacy do wewnatrz komory 38. Wal ten zaopa¬ trzony jest w odpowiednie mieszadla (nieu- widocznione na rysunku) do mieszania be¬ tonu. Silnik elektryczny 42 porusza rów¬ niez przy pomocy sprzegla 47 powietrzna pompe 48.Po przesypaniu mieszaniny z maszyny do mieszania 31 do komory 38 rynna 35 zostaje odchylona, a pokrywa 39 opuszczo¬ na i szczelnie przycisnieta zapomoca urza¬ dzenia przegubowego 41. Wówczas wlacza sie sprzeglo do poruszania pompy po¬ wietrznej 48, która rura 49, pokazana linja kropkowana, odciaga powietrze z komory 38. Do nachylania komory i wysypywania betonu sluza odpowiednie urzadzenia.Liczba 80 oznacza reczny hamulec do re¬ gulowania szybkosci mieszadel. — 3 —W wiekszych zakladach jedno urza¬ dzenie do wytwarzania nicdopreznosci mo¬ ze obslugiwac kilka maszyn do mieszania.Przy urzadzeniu wedlug fig. 3 i 4 przewi¬ dziane sa odpowiednie urzadzenia do u- trzymywania srodków pokryw na jednej li- nji z osia pudla.Przy wykonywaniu wynalazku wedlug fig. 3 i 4, gdzie odejmowane pokrywy umo¬ cowane sa do oddzielnych czesci i gdzie zastosowany jest prózny wewnatrz trzpien lub trzpienie, zuzycie tych czesci, jakie po¬ wstaje naskutek wzglednego ruchu pudla i pokryw, moze przeszkadzac w osiagnie¬ ciu zadanej niedopreznosci.Aby temu zapobiec pokrywy i polaczo¬ ne z niemi czesci moga byc zbudowane, jak nastepuje.Jak wskazano na fig. 6 i 7, obydwie strony obrotowego pudla do mieszania 14 zaopatrzone sa w odejmowane pokrywy 18. Pokrywa 18 (ifig. 6) zamyka otwór, przez który beton wysypywany jest z pu¬ dla, przykrywa zas wedlug fig. 7 posiada w srodku kanal, przez nia przechodzacy, przez który powietrze moze byc usuniete z pudla w oelu stworzenia w nim niedo¬ preznosci.Pierwsza zwykla pokrywa 18 (fig. 6), zaopatrzona na zewnetrznej czesci jej po¬ wierzchni w gumowa lub inna uszczelnia¬ jaca podkladke d, zachodzaca w odpowied¬ ni wrab otworu pudla, posiada w srodku wystajacy nazewnatrz trzpien 19, na któ¬ rym osadzona jest tarcza 50, zaopatrzona w odpowiedni wewnetrzny krazek uszczel¬ niajacy 51, szczelnie przylegajacy do sworznia. Omawiana tarcza 50 stanowi jedna strone wydrazonego lozyska, skla¬ dajacego sie z pierscienia 52 i kolpaka 53, stanowiacego zamkniecie. Przez czesc 50, 52 i 53 przechodza sruby 54 i utrzymuja te czesci wewnatrz zewnetrznej okraglej o- prawiki 55, posiadajacej wystep 56, zamy¬ kajacy przestrzen pomiedzy czlonami 50 i 53. Wewnetrzna srednica zewnetrznej o- prawki jest odpowiednio wieksza niz cze¬ sci 50, 52 i 53, w oelu nadania luzu i u- mozliwienia przesuwania tych czesci wraz z pokrywa 18 w stosunku do pudla 14 w kierunku prostopadlym do jego osi. Umoz¬ liwia to utrzymywanie pokrywy 18 wspól¬ osiowo z pudlem 14 nawet po pewnem o- puszczeniu sie tego pudla, wskutek zuzy¬ cia sie podtrzymujacych je kólek 15, i za¬ chowanie w ten sposób szczelnosci za¬ mkniecia pudla.Zewnetrzna oprawka stanowi czesc promieniowego ramienia 20, które, bedac umocowane do jednego stalego punktu ra¬ mowej obudowy maszyny, podtrzymuje ca- te to urzadzenie i plyty pokrywy.Pomiedzy wewnetrzna scianka pierscie-* nia 52 i srodkowym trzpieniem 19 znajdu¬ je sie samoregulujace lozysko kulkowe 57, utrzymywane w miejscu zapomoca nakret¬ ki 58, nakrecanej na koniec sworznia.Dzieki lozysku 57 pokrywa 18 moze obracac sie razem z pudlem 14; w razie zuzycia sie czesci wewnatrz okraglej o- prawki 56, czesci te wobec luzu, pozosta¬ wionego pomiedzy niemi a znajdujaca sie na koncu ramienia 20 oprawka 56, moga poruszac sie odsrodkowo, wszelkie zas nie¬ dokladnosci ruchu w stosunku do tego ra¬ mienia usuwa samoregulujace lozysko.Pokrywa 18 wedlug fig. 7 na drugiej stronie pudla 14, -przez która przechodzi rura ssaca, zaopatrzona jest wokolo jej ze¬ wnetrznego obwodu w zwykla podkladke uszczelniajaca i posiada w srodku otwór 60, w którym osadzona jest wystajaca na¬ zewnatrz rura powietrzna 61. Wewnetrzny koniec tej rury umocowany jest do ze¬ wnetrznej strony pokrywy zapomoca srub 62 lub w inny sposób. Na wewnetrznej stronie pokrywy znajduje sie odpowiednie urzadzenie zabezpieczajace przed zapcha¬ niem sie srodkowego otworu. Urzadzenie to moze stanowic otwarty wewnatrz okra¬ gly czlon, skladajacy sie z wewnetrznego rurowego przedluzenia 64 rury powietrznej — 4 —61 i z zewnetrznej lejkowatej scianki 65, tworzacych miedzy soba okragla prze¬ strzen 63. Wewnetrzne przedluzenie ruro¬ we 64 nakryte jest kolpakiem 66 na podo¬ bienstwo grzyba, którego krawedz opuszcza sie i wchodzi w okragla przestrzen 63 tak, iz powietrze moze zawsze swobodnie wcho¬ dzic i wychodzic z pudla.Na zewnetrznym koncu rury powietrz¬ nej 61 znajduje sie urzadzenie, podobne do urzadzenia na drugiej pokrywie, skladaja¬ ce sie z czaszy 67, zawierajacej lozysko kulkowe 57, przyczem w tym przypadku czasza ta zawarta jest odpowiednio luzno w oprawie 68, utworzonej przez jeden ko¬ niec ramienia 69.Rura powietrzna przechodzi poza lozy¬ sko kulkowe i zawarta jest w dlawicy 70 i oparciu 71, w których moze sie swobodnie obracac. Dlawica i oparcie zawarte sa w skrzynce 72, do i z której prowadzi prze¬ wód 73 do przegubu 74 ramienia 69; prze¬ gub ten w tym przypadku jest prózny we¬ wnatrz, aby imógl sluzyc za przewód do u- suwania powietrza z konca srodkowej ru¬ ry powietrznej 61, laczacej sie ze skrzynka 73, Aby uniknac uciekania powietrza do tej skrzynki przez lozysko kulkowe, dla¬ wica i oparcie zawarte sa w gumowym pla¬ szczu 75 wewnatrz skrzynki.Z powyzszego wynika, ze budowa ta da¬ je moznosc szczelnego dopasowania pokryw do pudla i ze uwzglednione jest zuzycie czesci i ich dopasowywanie do siebie; wreszcie, ze w razie zyczenia mozna uzy¬ wac jedna tylko pokrywe.Przy usuwaniu powietrza z betonu w stanie mokrym, nalezy zauwazyc, ze po¬ niewaz z masy betonu nie mozna usunac wszystkiego powietrza, przeto, aby zrobic to jak najdokladniej, trzeba wszystkie czastki betonu doprowadzic stopniowo do powierzchni, aby z mieszaniny usunac po¬ wietrza jak najwiecej.W tym delu, w mysl wynalazku niniej¬ szego, wszystkie lopatki, ostrza i noze do mieszania, powinny byc urzadzone w ten sposób, aby wszystkie materjaly byly stopniowo doprowadzane cfo powierzchni podczas ruchu mieszadel, dzieki czemu wszystkie czesci mieszaniny wydziela z sie¬ bie wszystko powietrze, jakie zostalo przez nie pochlloniete. U maszyn do mieszania systemu lopatkowego ten sam wynik moz¬ na osiagnac przez puszczenie w ruch tych mieszadel z taka szybkoscia, aby miesza¬ nina przed dojsciem do powierzchni byla rozbita i mogla przez to dac ujscie pochlo¬ nietemu powietrzu.Przy maszynach dio mieszania systemu obrotowego, pudla sa tak urzadzone, ze beton ispada wdól po pochylej stronie pu¬ dla, co znacznie zwieksza wynik odciaga¬ nia powietrza. Beton w ten sposób przygo¬ towany jest zwarty i nie pochlania powie¬ trza powtórnie.Powyzsze uwagi dotycza betonu lub mieszanin zawierajacych dostateczna ilosc wody, aby masa byla plastyczna; przy mieszaniu betonu w postaci t. zw. „suchej mieszaniny", potrzebna jest inna procedu¬ ra. ,,Sucha mieszanina" znaczy, ze chociaz beton zostal zwilzony, to jednak nie jest mokry; jest on w postaci nawpól suchej masy, bardziej kleistej niz mieszanina mo¬ kra.Sucha mieszanina, nie bedaca w stanie plynnym, posiada tendencje do pozosta¬ wania w stanie porowatym, tembar dziej, ze, jak wiadomo, mieszaniny takie maja wiekszy procent porów.Wobec tego wedlug wynalazku niniej¬ szego wada ta zostaje usunieta przez gwaltowne dopuszczenie powietrza do ko¬ mory mieszania podczas lub po odciagnie¬ ciu powietrza.Zapomoca odpowiedmich, i o ile mozna, duzych zaworów otwiera sie powietrzu do¬ step do komory mieszania; powietrze to konsoliduje beton wstrzasem lub naporem.Dlatego tez komora mieszania 14 moze byc polaczona z atmosfera duzym zaworem; — 5 —pozadane jest by zawór ten byl podwójny, jak wskazuja kropkowane linje w punkcie 76 w przewodzie powietrza 73.Z powyzszego jasne jest, ze beton mie¬ szany w opisany sposób nie bedzie posia¬ dal porów i otworów i posiadac bedzie wielka zwartosc przy budowie i wlasciwosc nieprzepuszczania wody. Bedzie on rów¬ niez posiadal wieksza wytrzymalosc, co jest niezmiernie wazne, gdy beton jest wysta¬ wiony na wplywy niepogody lub tarcie, jak naprzyklad betonowe drogi, gdzie i jedino i drugie ma miejsce. Inna jeszcze charak¬ terystyczna cecha betonu, uwolnionego od powietrza, jest to, ze dzieki jego nieporo- watosci, sklonnosc do „pocenia sie" jest sprowadzona do minimum. PL