Przedmiotem wynalazku sa uklady elektroniczne pojemnosciowych przelaczników bezsty- kowych, zasilanych ze zródel stalopradowych i przemiennopradowych, o zwiekszonej odpornosci na zaklócenia pochodzace od zródel zasilania, dzialajace w odpowiedzi na zblizanie i odda¬ lanie dowolnego przedmiotu do ukladu sterujacego przelaczników, stosowane zwlaszcza w automa¬ tyce przemyslowej np. jako czujniki polozenia, wskazniki poziomu itp.W znanych pojemnosciowych przelacznikach bezstykowych pradu stalego (przemiennego), uklad sterujacy polaczony jest bezposrednio z ukladem progowym, a ten ze stopniem wykonawczym przelacznika, który stanowi elektroniczny klucz tranzystorowy (tyrystorowy). Eliminacja sygna¬ lów zaklócajacych pochodzacych od zródel zasilania, powodujacych powstawanie falszywych sygna¬ lów na wyjsciu przelaczników, odbywa sie poprzez zastosowanie elementów pojemnosciowych o znacznych wartosciach, wewnatrz, jak równiez na wyjsciach ukladów progowych, co powoduje duze opóznienia tych ukladów, a tyra samym obniza czestotliwosc zmian stanów wyjsciowych przelacz¬ ników.Celem wynalazku bylo opracowanie ukladu elektronicznego, który eliminujac zaklócenia pochodzace od zródel zasilajacych, powodujace powstawanie falszywych sygnalów na wyjsciu prze¬ laczników, nie wprowadzalby duzych opóznien ukladów progowych.Cel ten zostal osiagniety w ukladach wedlug wynalazku, które obejmuja dwa rozwiazania.Istota pierwszego rozwiazania jest to, ze dodatnie napiecie z ukladu wykonawczego zasila uklady^ progowy i sterujacy. Ujemny potencjal tego napiecia, dolaczony jest do wspólnego ujemnego potencjalu ukladów progowego i sterujacego. Wyjscie ukladu sterujacego polaczone jest poprzez pierwszy kondensator z potencjalem ujemnym napiecia zasilania i poprzez pierwszy re¬ zystor polaczony szeregowo z drugim rezystorem, z wejsciem ukladu progowego« Wyjscie ukladu2 142 995 progowego polaczone jest z wejsciem sterujacym ukladu wykonawczego. Miejsce polaczenia pier¬ wszego rezystora z drugim rezystorem, dolaczone jest poprzez drugi kondensator do dodatniego potencjalu napiecia zasilajacego.Istota drugiego rozwiazania jest to, ze dodatnie napiecie z ukladu wykonawczego zasila uklady progowy i sterujacy. Ujemny potencjal tego napiecia, dolaczony jest do wspólnego ujemne¬ go potencjalu ukladów progowego i sterujacego. Wyjscie ukladu sterujacego polaczone jest poprzez pierwszy kondensator z potencjalem ujemnym napiecia zasilania i poprzez pierwszy re¬ zystor polaczony szeregowo z drugim rezystorem, z wejsciem ukladu progowego. Wyjscie ukladu progowego polaczone jest z wejsciem sterujacym ukladu wykonawczego. Miejsce polaczenia pier¬ wszego rezystora z drugim rezystorem, dolaczone jest poprzez drugi kondensator do wspólnego ujemnego potencjalu napiecia zasilajacego.Zaleta ukladów wedlug wynalazku jest mozliwa do uzyskania wystarczajaco duza czesto¬ tliwosc zmian stanu wyjsciowego przelaczników, przy zwiekszonej odpornosci calego ukladu na zaklócenia pochodzace ze zródel zasilajacych. Rmadto, rozwiazania te zapobiegaja powstawaniu falszywych sygnalów na wyjsciu przelaczników w momencie wlaczenia napiecia zasilajacego. Poza tym, w przypadku przelaczników przemiennopradowyeh, uklady te umozliwiaja poprawna prace przelaczników w zakresie dolnej granicy napiec zasilajacych, wynikajacej z norm dla tego typu przelaczników.Uklady przelaczników pojemnosciowych wedlug wynalazku, przedstawione sa w przyklado¬ wych wykonaniach na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia schemat ideowo-blokowy przelacz¬ ników stalopradowego i przemiennopradowego w wersji zwiernej, natomiast fig. 2 schemat ideowo- blokowy przelaczników stalopradowego i przemiennopradowego w wersji rozwiernej (odwrócona funkcja wyjscia).W rozwiazaniu przedstawionym na fig. 1, napiecie dodatnie z ukladu wykonawczego C (po wyprostowaniu i wygladzeniu - dla przelaczników przemiennopradowych), o odpowiedniej war¬ tosci, zasila uklady progowy B i sterujacy A. Ujemny potencjal tego napiecia, stanowi potencjal odniesienia i polaczony jest ze wspólnym ujemnym potencjalem ukladów progowego B i sterujacego A.Wyjscie ukladu sterujacego A polaczone jest poprzez kondensator d z potencjalem odniesienia, a poprzez rezystor R1 polaczony szeregowo z rezystorem R2, z wejsciem ukladu progowego B, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem sterujacym ukladu wykonawczego C. Wspólny punkt re¬ zystorów R1 i R2 polaczony jest poprzez kondensator C2 z dodatnim potencjalem napiecia za¬ silajacego.W rozwiazaniu przedstawionym na fig. 2 napiecie dodatnie z ukladu wykonawczego C (po wyprostowaniu i wygladzeniu - dla przelaczników przemiennopradowych), o odpowiedniej wartosci, zasila uklady progowy B i sterujacy A. Ujemny potencjal tego napiecia, stanowi potencjal od¬ niesienia i polaczony jest ze wspólnym ujemnym potencjalem ukladów progowego B i sterujacego A.Wyjscie ukladu sterujacego A polaczone jest poprzez kondensator C1 z potencjalem odniesienia, a poprzez rezystor R1 polaczony szeregowo z rezystorem R2, z wejsciem ukladu progowego B, któ¬ rego wyjscie polaczone jest z wejsciem sterujacym ukladu wykonawczego C. Wspólny punkt rezy¬ storów R1 i R2 polaczony jest poprzez kondensator C2 z potencjalem odniesienia.Dzialanie ukladu przelacznika wedlug wynalazku, przedstawionego na fig. 1 jest naste¬ pujace: w stanie normalnym, na wyjsciu ukladu sterujacego A istnieje sygnal sterujacy w postaci napiecia dodatniego. Sygnal ten jest podany poprzez polaczenie rezystorów R1 i R2 na wejscie ukladu progowego B, którego wyjscie blokuje stopien wykonawczy C, co sprawia, ze elektroniczny klucz (tranzystor lub tyrystor) znajdujacy sie na wyjsciu tego stopnia, jest rozwarty i w obciazeniu zewnetrznym dolaczonym do niego nie wydziela sie moc. Pd wprowadzeniu dowolnego przedmiotu P w strefe czulosci przelacznika, na wyjsciu ukladu sterujacego A pojawi sie sygnal napiecia bliski 0V, który poprzez rezystory R1 i R2 przekazany jest na wejscie ukladu progo¬ wego B, którego wyjscie odblokowuje uklad wykonawczy C. Nastepuje zmiana stanu przelacznika, a wiec zwarcie klucza na jego wyjsciu i w obciazeniu zewnetrznym wydziela sie moc. Sygnaly zaklócajace ze zródla napiecia zasilania, przedostajace sie przede wszystkim na wyjsciu ukladu sterujacego A, sa filtrowane w ukladzie filtru Cl, R1, C2, R2, o odpowiednio dobranych war-142 995 3 tosciach, a sygnal uzyteczny jest przenoszony na wejscie ukladu progowego B, Ponadto, filtr ten w momencie wlaczenia napiecia zasilania, blokujac stopien wykonawczy C za posrednictwem ukladu progowego B, eliminuje falszywy sygnal na wyjsciu przelaczników (chwilowe zalaczenie obciazenia). Dzieki tej wlasnosci ukladu filtru, mozliwe bylo równiez zapewnienie poprawnej pracy przelaczników przemiennopradowych w zakresie dolnej granicy napiecia zasilajacego* Dzialanie ukladu przelacznika wedlug wynalazku, przedstawionego na fig, 2 jest naste¬ pujace: w stanie normalnym, na wyjsciu ukladu sterujacego A istnieje sygnal sterujacy w posta¬ ci napiecia dodatniego. Sygnal ten podany jest poprzez polaczenie rezystorów R1 i R2 na wejscie ukladu progowego B, którego wyjscie odblokowuje stopien wykonawczy C, co powoduje, ze elektroniczny klucz (tranzystor lub tyrystor) znajdujacy sie na wyjsciu tego stopnia, jest zwarty i w obciazeniu zewnetrznym dolaczonym do niego wydziela sie moc, R wprowadzeniu do¬ wolnego przedmiotu P w strefe czulosci przelacznika, na wyjsciu uklad sterujacego A pojawia sie sygnal napiecia bliski 0V, który podany jest poprzez rezystory R1 i R2 na wejscie ukladu progowego B, którego wyjscie blokuje stopien wykonawczy C, Nastepuje zmiana stanu przelacz¬ nika, a wiec rozwarcie klucza na jego wyjsciu i w obciazeniu zewnetrznym nie wydziela sie moc.Sygnaly zaklócajace ze zródla napiecia zasilania przedostaja sie glównie na wyjscie ukladu sterujacego A, gdzie sa filtrowane w ukladzie filtru Cl, R1, C2f R2, o odpowiednio dobranych wartosciach, a sygnal uzyteczny jest przenoszony na wejscie ukladu progowego B, Fbnadto, filtr ten, podczas wlaczenia napiecia zasilania, gdy w strefie czulosci przelacznika znajduje sie przedmiot P, blokujac chwilowo stopien wyjsciowy C, za posrednictwem ukladu progowego B, eliminuje falszywy sygnal na wyjsciu przelaczników (chwilowe zalaczenie obciazenia). Dzieki tej wlasnosci ukladu filtru, mozliwe bylo równiez zapewnienie poprawnej pracy przelaczników przemiennopradowych w strefie dolnej granicy napiecia zasilajacego.Zastrzezenia patentowe 1, Pojemnosciowy, zblizeniowy, przelacznik bezstykowy, o zwiekszonej odpornosci na zaklócenia pochodzace od zródel zasilania, zlozony z ukladu wykonawczego, ukladu progowego, ukladu sterujacego oraz rezystorów i kondensatorów, znamienny tym, ze napiecie dodatnie z ukladu wykonawczego (C) zasila uklady progowy (B) i sterujacy (A), którego wyjscie polaczone jest poprzez kondensator (Cl) ze wspólnym ujemnym potencjalem ukladów sterujacego (A), progowego (B) i wykonawczego (C), a poprzez rezystor (R1) polaczony szeregowo z rezysto¬ rem (R2), z wejsciem ukladu progowego (B), którego wyjscie steruje ukladem wykonawczym (C), a wspólny punkt rezystorów (R1 i R2) polaczony jest poprzez kondensator (C2) z dodatnim po¬ tencjalem napiecia zasilajacego uklady sterujacy (A) i progowy (B), 2, Pojemnosciowy, zblizeniowy, przelacznik bezstykowy, o zwiekszonej odpornosci na zaklócenia pochodzace od zródel zasilania, zlozony z ukladu wykonawczego, ukladu progowego, ukladu sterujacego oraz rezystorów i kondensatorów, znamienny tym, ze naplecie dodatnie z ukladu wykonawczego (C) zasila uklady progowy (B) i sterujacy (A), którego wyjscie polaczone Jest poprzez kondensator (d) ze wspólnym ujemnym potencjalem ukladów sterujacego (A), progowego (B) i wykonawczego (C), a poprzez rezystor (R1) polaczony szeregowo z rezysto¬ rem (R2), z wejsciem ukladu progowego (B), którego wyjscie steruje ukladem wykonawczym (C), a wspólny punkt rezystorów (R1 i R2) polaczony jest poprzez kondensator (C2) ze wspólnym ujemnym potencjalem ukladów sterujacego (A), progowego (B) i wykonawczego (C),142 995 l A Rl _C2 R2 pCi B T c fo.l l A Rl =C1 z R2 =C2 B \ y X, c fe.2 Pracownia Poligraficzna V? PRL. Naklad 100 cgz Cena 220 zl PL