Przedmiotem wynalazku jest uszczelnie¬ nie do dlawnic, zwlaszcza dlawnic komo¬ rowych, czyli .grzebieniastych, w którein pierscienie uszczelniajace sa wyposazone na jednej lub kilku swych krawedziach w jedno lub kilka wyzlobien. Jezeli takie wy¬ zlobienia sa wykonane w tych pierscie¬ niach uszczelniajacych, które w poszcze¬ gólnych komorach mieszcza sie przy scian¬ ce komorowej, znajdujacej sie od strony mniejszego cisnienia, to wskutek tego na¬ stepuje odciazenie pierscienia, poniewaz sprezony czynnik roboczy, który ^przedo¬ staje sie do danej komory, wplywa do tydi wyrobien i wywiera na pierscienie nacisk, skierowany odwrotnie do nacisku, wywie¬ ranego na pierscienie od strony wiekszego cisnienia.Przewaznie wyzlobienia w pierscie¬ niach, sluzace do ich odciazania, zastaja rozmieszczone w ten sposób, rie wytworzo¬ ne zostaja na pierscieniach pojedyncze, od¬ dzielone od siebie przegrodami i .rozlozone wzdluz obwodu wglebienia albo kieszenie.W ten sposób osiaga sie z jednej strony to, ze, pomimo stosowania wyzlobien, nale¬ zyte uszczelnienie walów lub tloczysk za* pomoca tych pierscieni zostaje zapewnione we wszelkich warunkach, a z damgiej stro¬ ny — gdy wydrazenia znajduja sie na ze¬ wnetrznej krawedzi -pierscienia uszczelnia¬ jacego, zostaje zapewnione dostateczne o-parcie pierscienia o sasiednia scianke ko¬ mory i mebezpiee2&p&kwQ zakleszczania sie piersfefsnia 'w sz^zfetinii, mieszczacej sie pomiedzy tloczyskiem a krawedzia scianki komorowej, jest z cala pewnoscia usuniete, gdyz przegrody albo zebra, od¬ dzielajace zaglebienia lub kieszenie, two¬ rza dostateczne oparcie pierscienia o scia¬ ne komorowa, uniemozliwiajace takie za¬ kleszczanie sie pierscienia w szczelinie po¬ miedzy tloczyskiem i krawedzia sasiedniej scianki komorowej.Jezeli jednak tego rodzaju wyzlobienia lub wyciecia sa wykonane przy wewnetrz¬ nej krawedzi pierscienia, to, jak sie oka¬ zalo, w znacznym stopniu zapobiegaja szybkiemu zuzywaniu sie pierscienia. Po¬ wyzsze objasnia sie przedewszystkiem tern, ze gdy ta powierzchnia boczna pier¬ scienia, na której znajduja sie wyzlobienia lub wyciecia, jest zwrócona ku stronie wyzszego cisnienia w dlawnicy lub komo¬ rze, to sprezony czynnik roboczy wplywa w te wyzlobienia lub wyciecia i wywiera przeciwcisnienie, przeciwdzialajace cisnie¬ niu czynnika sprezonego, przedostajacego sie wokolo pierscienia i dzialajacego na je¬ go powierzchnie zewnetrzne, czyli dazy do dociskania pierscienia do tloczyska lufo wa¬ lu. Pierscien, wiskuitek wykonania na jego powierzchni bocznej wyzlobien lub wyciec, jest wiec w tym przypadku dociskany do tloczyska lub walu nie z taka duza sila, jak zwykle, wobec czego zuzywanie sie pierscienia i tloczyska lub walu jest znacz¬ nie zmniejszone. Dzialanie powyzsze wzmaga sie dodatkowo wskutek tego, ze czynnik sprezony, dzialajacy na zewnetrz¬ na powierzchnie pierscienia, po przejsciu przez bardzo waska szczeline miedzy bocz¬ na powierzchnia pierscienia a takaz po¬ wierzchnia sasiedniej scianki komorowej lub innego pierscienia, jest mocno dlawio¬ ny, podczas gdy moze doplywac z pelnem lub prawie pelnem cisnieniem do wyzlo¬ bien lub wyciec, znajdujacych sie na bocz¬ nej powierzchni pierscienia. Czynnik spre¬ zony, dzialajacy przytem w promienio¬ wym kierunku nazewnatrz, znajduje sie wiec pod wyzszem cisnieniem niz czynnik sprezony, dzialajacy na zewnetrzna po¬ wierzchnie pierscienia w kierunku promie¬ niowym ku wewnatrz, t. j. ku tloczysku; poza tern przy doplywaniu czynnika spre¬ zonego do wyzlobien lub wyciec pierscie¬ nia powstaja wiry, które powoduja dalsze zwiekszanie sie róznicy miedzy cisnieniem, skierowanem od wewnatrz nazewnatrz, a cisnieniem, skierowanem od zewnatrz ku wewnatrz. Jak wykazaly 'doswiadczenia, trwalosc pierscieni itózczelniajacych, zao¬ patrzonych wedlug wynalazku w tego ro¬ dzaju wyzlobienia lub wyciecia jest niepo¬ równanie wieksza od trwalosci dotychczas uzywanych pierscieni bez takich wyciec lub wyzlobien, wykonanych na ich po¬ wierzchniach bocznych.Mozna równiez wykonywac wyzlobie¬ nia lub wglebienia, sluzace do odciazania pierscienia, zarówno na jego powierzchni bocznej, zwróconej ku sciance komorowej po stronie nizszego cisnienia, jak i na we¬ wnetrznej powierzchni pierscieniowej, skie¬ rowanej ku walowi lub tloczysku tego sa¬ mego pierscienia uszczelniajacego.Rysunek przedstawia przyklady wy¬ konania przedmiotu wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia w przekroju odcinek tlo¬ czyska z jednokomorowa dlawnica, fig. 2 — yródok zboku odcinka pierscienia u- szczelniajacego, uwidocznionego na fig. 1 i zaopatrzonego we wglebienie lub kieszenie na powierzchni bocznej, fig. 3—odcinek tlo¬ czyska oraz przekrój podluzny innej od¬ miany dlawnicy komarowej, fig. 4 — wi¬ dok zboku pierscienia uszczelniajacego we¬ dlug fig. 3;'-fig. 5 — widok strony odwrot¬ nej tegoz pierscienia, fig. 6 — widok zbo¬ ku drugiego pierscienia tego uszczelnienia, fig. 7 — perspektywiczny widok odcinka tego pierscienia, fig. 8 —przekrój podluz¬ ny innej odmiany dlawnicy tloczyska po- — 2 -ziomego; wreszcie fig. 9 przedstawia widok zboku pierscienia, umieszczonego w komo* rze wedlug fig. 8, z tloczyskiem w prze¬ kroju.W kazdej komorze oslony 2 dlawnicy, otaczajacej tloczysko 1, umieszczony jest dzielony pierscien uszczelniajacy U, wyr konany w zwykly sposób, którego wycin¬ ki sa przytrzymywane w zwykly sposób zalozona wokolo nich sprezyna 12. Pod¬ czas gdy pierscien ten jest zwrócony ku stronie wyzszego cisnienia, a wiec np. ku wewnetrznej przestrzeni cylindra maszy¬ ny, drugi pierscien dzielony czyli przykry¬ wajacy 13, umieszczony w kazdej komorze i zwrócony ku stronie nizszego cisnienia, jest zaopatrzony, jak to uwidoczniono na fig. 2, w zaglebienia, kieszenie lub wyzlo¬ bienia 15, otwarte ku powierzchni obwodo¬ wej i oddzielone od siebie przegródkami lub zebrami. Wyzlobienia te sa wiec otwar¬ te zarówno od strony, zwróconej ku scian¬ ce 3 komory, jak i ku powierzchni obwo¬ dowej pierscienia. W przykladzie wykona¬ nia, przedstawionym na fig. 1 i 2, pierscien przykrywajacy 13 sklada sie z dwóch poló¬ wek, przytrzymywanych zapomoca zalo¬ zonej wokolo nich isprezyny 14.Bez jakichkolwiek wywodów jest zro¬ zumiale, ze czynnik sprezony, który prze¬ dostaje sie miedzy tloczyskiem a scianka 4, znajdujaca sie po stronie wyzszego ci¬ snienia, do wnetrza danej komory, moze oplynac wokolo pierscieni 11 i 13, wplynac w zaglebienia lub kieszenie 15 i wywrzec w nich przeciwcisnienie, odciazajace pier¬ scienie od nacisku, który jest wywierany na nie od strony wiekszego cisnienia i któ¬ ry stara sie idociskac te pierscienie do scianki komorowej 3. Wskutek tego przy wahaniu sie tloczyska /pierscienie li- szczelniajace moga przesuwac sie z latwo¬ scia wraz z tloczyskiem w kierunku pro¬ mieniowym. Przytem specjalne uksztalto¬ wanie i umieszczenie kieszeni 15 nieza¬ wodnie zapobiega zakleszczaniu sie pier¬ scieni 13 miedzy tloczyskiem /a scian* j&a Zaglebienia lub kieszenie 15, oczywi¬ scie, niekoniecznie musza byc wykonane w ksztalcie litery U, jak to wskazano na fig. 2; moga one posiadac równiez jakikolwiek inny ksztalt. Poza tern na powierzchni bocznej pierscienia mozna rozmiescic mniejsza lub wieksza liczbe tego rodzaju zaglebien lulb kieszeni, przyczem poszcze¬ gólne kieszenie moga byc wieksze lub mniejsze. W pewnych warunkach wystarcza kilka wiekszych kieszeni na powierzchni bocznej pierscienia, oddzielonych od sie¬ bie zebrami poprzecznemi. Taki przyklad wykonania przedstawiaja fig. 3 — 7. Na fig. 3 przedstawione sa trzy komory 33, 34, 35, przedzielone sciankami 32. Komora 33 znajduje sie np. po stronie wyzszego ci¬ snienia, a wiec najblizej cylindra, «. komo¬ ra 35 znajduje sie w takim razie po stro¬ nie najnizszego cisnienia, wobec czego spa¬ dek cisnienia sprezonego czynnika robo¬ czego, np. pary, nastepuje w kierunku strzalki P, oznaczonej na ifig. 3. Kazdy pierscien uszczelniajacy w omawianym przykladzie wykonania sklada sie z dwóch pierscieni, z których kazdy sklada sie zko- lei z trzech odcinków. Pierscien uszczel¬ niajacy sklada sie, jak wskazuje fig. 7, z odcinków 42 o przekroju poprzecznym w ksztalcie litery L, a pierscien przykrywa¬ jacy — z odcinków 43 o prostokatnym przekroju poprzecznym. Odcinki jednego pierscienia sa polaczone z odcinkami, dru¬ giego pierscienia zapomoca nitów 16 lub tym podobnych srodków tak, ze na jednej stronie odcinka znajduje sie wpustka 24, a na drugiej stronie — czop 25. Boczna powierzchnia pierscienia, przylegajaca do scianki komorowej, znajdujacej sie po stronie mniejszego cisnienia, jest zaopa¬ trzona w wykrój 17, który laczy sie z wne¬ trzem komory, znajdujacem sie za pier¬ scieniami uszczelniajacemi. Odcinki pier¬ scieni sa przytrzymywane srubowa sprezy- — 3 —nai Jr< i sa rozaniaszzzsme w komorach pod¬ czas pracy tak, ze przy sciance komorom wen, 2aajdtajapie? sie bKzej cylinidfo& ma¬ szyny*. tWOTzy sie. szoselina: 2fi, wzglednie 3ft wzglednie 34, poniewaz cisnienie, dziar tajace. W' kierunku strzalki F, przyciska, psecccienie do odpowiednie j scianki konm- rowef. Wielkosc tego cisnienia zostaje zmsneJ£zon& wskutek tego* ar 'sprezony czynnik roboczy wplywa- do wykrofów .17 i powoduje* «zesdow& odciazenie pierscie- ni W pierwszej- koniarz* 3& (fig. 3} pier- scieme sa zalozone w taki sposób, jak wskazuje* fig*- 4. foi znaczy;, wtowoetrzaa ich srstdhicai 2ir jest dokladnie (dopasowana do obwodli tloczyfcfcu /' w stanie roboczym, a sfrczeitrry 3ft suedzy czoloweiiii' powierzch¬ niami odcinków 39 pierscienia; sa doklad¬ nie zwarte. W komoracL deugief i trzeciej 34, 3& piersdenie sa zalozone tak, jak to wftkfezttfp ligi. 6, przyczem szraeliny 22, 23, 24 migeby edtónkami pierstienia nie sa zamknieta,, czyn krawedzie czolowych po* wierzchni odcinkóor nie! przylegaja scisk do siebie.. Naprezenie sprezyny F, która dazy de dodsnieda odcinków pierscieni do siebie; przyciska wewnetrzna powierzch¬ nia 45o pierscienia do. oliwodu tloazyska i.Równiez ma: tymefi stronie pierscienia znaj¬ duja sie miedzy czolawemi powierzchniami* oacm* ków piersctemat W przykladzie wykonania wedlug fig* 8»i 9 pierscien: 50 skl&dfi: cie',r trzech \eó- nafeowych odcinków'i jest zaopatrzony na Wtewtnetr&feej: jegoi krawedzi* w pierscienia- w» wyzlobienie^ lub wyciecie 5/: Pierscien 59l jest, wlozony do komory S2 w ten «pcr* sekt* ze pierscieniowe wyciecie lub wyzlo¬ bienie 51 Jest zwrócone ket stronie wiek¬ szego* c£snieoja+. a wiec ku wnetrzu eylim- dra maszyny. W tym przypadku równiez najlepiej jest otoczyc pfcróóien 5ft nie- przedstawiona na: rysunku; sprezyna do^ wolhegoi \raatal% i: wykonania; która pMy~ trz^nywalaby/ jego • odcinki..Sprezony czynnik roboczyv np. para wysokoprezna*, doplywajaca z cylindra do komory 52' przez szczeline miedzy tloczyw skieim / a boczna scianka 53 tej komory, moze; jak to wynika z rysunku, przedosta¬ wac iróe bezposrednio) do pierscieniowego wyzlobienia 51 pierscienia 50 i Wywierac w niem nacisk na pierscien nietylko w kie¬ runku osiowym, lecz i w kierunku promie¬ niowym nazewnatrz, Pewtaa ilosc pary lub innego sprezonego czynnika roboczego, która przeciska sie miedzy scianka 53 ko¬ mory a przylegajaca do niej boczna po¬ wierzchnia pierscienia: 5ft, zostaje w tej przestrzeni waskiej, co nie wymaga wyja¬ snien, mocno zdlawiona i w takim tylko sttante przedostaje sie do wolnej przestrze¬ ni komory, znajdujacej sie za pierscieniem 50v w której cisnie na pierscien w kierun¬ ku promieniowym ku wewnatrz: Temu ci¬ snieniu zdlawionej pary przeciwdziala wiec swieza para, która wplynela, do prze* strzeni 51.W przykladzie wykonania, przedsta¬ wionym na fig. fi, w komorze 52 umie* szczamy jest jeden tylko pierscien uszczel¬ niajacy. Zamiast tego jednak mozna zaster sowac wieksza ich: liczbe, np. dwa,; przy- ozem nalezy zaopatrzyc, w wyzlobienie lub wydecie na wewnetrznej powierzchni tyl¬ ko pierscien, znajdu)jacy sie najblizej stro¬ ny wieksasego cisnienia, mozna tez obydwa, wzglednie wszystkie pierscienie umieszczo¬ ne w komorze, zaopaltrzyc w takie wyzlo¬ bienia lub wyciecia.Zamiast wykonywac na wewnetrznej powierzchni pterscienia pierscieniowe wy¬ zlobienia lub wyciecia, mozna tez w tym przypadku wykonac na wewnetrznej po¬ wierzchni pierscienia na jednej jego stro¬ nie szereg oddzielonych od siebie kieszeni lub zaglebien, podobnych do tych; które wykonane sa wedlug fig, 2:i 6 na zewnetrz¬ nym brzegu pierscienia. Takie wykonanie: pierscienia w porównaniu z wTAonaniem, przedstawiorrem na fig,. 8;i 9, posiada po* — 4 —nadto te zalete ze pierscieir przy stykaniu sie z tloczyskiem liA walem opiera sie na nim cala swa szerokoscia, wobec czego niebezpieczenstwo przechylania sie, pier¬ scieni nabok jest usunieto.. Zamiast kiess*- niowych zaglebien meznai ró^wniez^ wyko¬ nywac katowe zajlehiearia^ na wewnetrz¬ nym brzegu pierscienia, zwróconymi ku stronie wiekszego cisfcienia, co latwo) jest wykonac, np. feser wycinanie lub wypilo- wywanie.Ksztalt i wykonanie stosowanych we¬ dlug wynalazku pierscieni uszczelniaja¬ cych sa doWoJw*; wynalazek wiec moze byc stosowany do dzielonych pierscieni uszczelniajacych wszystkich mozliwych konstrukcyj. Hak samo materjal pierscie¬ ni uszczelniajacych moze byc dowolny; wynalazek moze byc stosowany zarówno do pierscieni 2 miekkiego materjahi, jak i z twardego; do pierscieni tlokowych i t. d. PL