Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania cementu do sporzadzania rdzeni i form odlewniczych. Cement ten przeznaczony jest do sporzadzania rdzeni i form odlewniczych podczas produkcji odlewów z czarnych i kolorowych metali w piaskowych formach jednorazowego uzytku.Znane jest szeroko zastosowanie do sporzadzania wyrobów metoda odlewnicza róznych nieorganicznych materialów wiazacych, na przyklad cieklego szkla, cementu portlandzkiego i innych, a takze organicznych materialów wiazacych, na przyklad zywic sztucznych. Mimo niewie- kiego kosztu i latwej dostepnosci tradycyjnych materialów wiazacych, takich jak ciekle szklo, cement portlandzki, zywice sztuczne, nie odpowiadaja one wymaganiom stawianym przy produk¬ cji wyrobów metoda odlewnicza. Twardniejace na zimno mieszaniny z zastosowaniem znanych materialów wiazacych maja liczne wady: Mieszanina z cieklym szklem charakteryzuje sie niestaloscia skladu, krótka zywotnoscia i zwiekszona koncowa wytrzymaloscia po zalaniu rdzeni i form roztopionych metalem, które prowadzi do pogorszenia sie wybijania rdzeni i form to jest wydobycia odlewów z formujacej masy piaskowej. * Mieszanina z cementem portlandzkim ma zwiekszony czas twardnienia i zla zdolnosc wybijania.Mieszanina z organicznym materialem wiazacym wykazuje zwiekszona toksycznosc, pogarsza warunki pracy robotników,oprócz tego, na odlewach tworza sie termiczne przypalenia, trudne do usuniecia na drodze mechanicznej.2 141 845 Tak wiec, w obecnej chwili brak jest cementujacego materialu, który by w pelni spelnial wymagania, stawiane cementom, przeznaczonym do sporzadzania rdzeni i form w produkcji odlewniczej.Znane jest wytwarzanie cementu przez wprowadzanie do wsadu cementowego, poddawanego spiekaniu szlamu z lugowania spieku nefelinowego stanowiacego krzemian*dwuwapniowy i nielu- gowana czesc tlenku glinowego wraz z pozostaloscia alkaliów. Tlenek glinowy, przechodzacy do roztworu przy lugowaniu spieku, wydziela sie podczas odkrzemiania. Zadany stopien odkrzemia- nia jest determinowany glebokoscia rozkladu roztworu glinianowego podczas karbonizacji, poniewaz od glebokosci karbonizacji zalezy stopien wydzielania dwutlenku krzemu z wodorotlen¬ kiem glinowym'. W celu otrzymywania tlenku glinianowego z jednakowa zawartoscia w nim domieszki dwutlenku krzemu, roztwór gliniowy odkrzamia sie glebiej przy przeróbce nefelinu, niz przy przeróbce boksytu. W wyniku rozlozenia roztworu glinianowego za pomoca kwasu weglo¬ wego wydziela sie krystaliczny wodorotlenek glinowy i pozostaje roztwór sodowy.Proces karboni¬ zacji powinien przebiegac w warunkach zapewniajacych uzyskanie grubokrystalicznego o wiel¬ kosci czasteczek 50 + 80/ym/wodorotlenku glinowego z minimalna zawatoscia domieszki dwu- tlekrzemu i alkaliów.Znane jest równiez w sposobie wytwarzania cementu przygotowywanie wsadu z surowego glinianu wapniowego i dodatków z uzyskaniem hydroglinokrzemianu wapniowego i poddanie nastepnie tak przygotowanego wsadu bezposredniej obróbce cieplnej zapewniajacej wytwarzanie cementu.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu otrzymywania cementu, z surowego glinianu wapniowego i dodatków z wykorzystaniem hydroglinokrzemianu wapniowego, który pozwolilby na wykorzystanie dostepnych wyjsciowych materialów, nie wymagalby zlozonej technologii i duzych nakladów energii i ciepla. Uzyskany cement do wytwarzania rdzeni i form odlewniczych, mialby wysoka wytrzymalosc przy twardnieniu w krótkim czasie, duze odprezenie po zalaniu rdzeni i form cieklym metalem i nie wydzielalby toksycznych substancji.W sposobie wytwarzania cementu wedlug wynalazku obróbke cieplna wsadu prowadzona w temperaturze 250 + 6OO°C prowadzi sie do uzyskania produktu koncowego zawierajacego wagowo: 50 + 60% CaO, 28 + 37% A1203, 0,01 + 1% Fe203, 0,1 + 8% Si02, 0,1 + 1% Na20, 0,1 +0,5% K20, 3-12% H20, po czym produkt obróbki cieplnej stanowiacy cement poddaje sie mieleniu do uzyskania frakcji o wielkosci ziaren mniejszych od 80//m w ilosci wagowej 85-99% oraz frakcji o wielkosci ziaren od 80-200/im w ilosci wagowej 1-15%.Korzystnie obróbke cieplna uwodnionego glinokrzemianu prowadzi sie w obecnosci co naj¬ mniej jednego dodatku, wybranego z grupy skladajacej sie z tlenku wapniowego, wodorotlenku wapniowego, weglanu wapniowego, uwodnionego karboglinianu wapniowego, przy czym stosuje sie tlenek wapniowy i/lub wodorotlenek wapniowy w ilosci 1-10% wagowych, weglan wapniowy w ilosci 1-50% wagowych, uwodniony karboglinian wapniowy w ilosci 1-5 — 30% wagowych.Cement uzyskany sposobem wedlug wynalazku jest bialym proszkiem lub zóltawym, bez zapachu i wykazuje dobre wlasciwosci wiazace, oraz charakteryzuje sie duza wytrzymaloscia w poczatkowym okresie twardnienia, osiagajaca 12-15 MP w ciagu jednej doby, a takze zapewnia wysoka wytrzymalosc odlewniczych rdzeni i form w ciagu 1-3 godzin po ich sporzadzeniu (do 0,6-1 MP) i silne (rzeczywiste) odprezanie po zalaniu rdzeni i form cieklych metalem, co zapewnia dobre wybijanie (wydobywanie) rdzeni i form.Dodatek jednego lub kilku skladników takich jak tlenek wapniowy, wodorotlenek wapniowy, karboglinian wapniowy, przyspiesza twardnienie cementu i polepsza zdolnosc wybijania rdzeni i form. W cemenecie tym moga byc obecne domieszki zwiazków magnezu, ale nie maja one wplywu na wlasciwosci cementu.Dla obróbki cieplnej podczas wytwarzania cementu przydatny jest dowolny uwodniony glinokrzemian wapniowy, zawierajacy nie wiecej niz 8% wagowych dwutlenku krzemu. Uzasad«141845 3 nione jest to tym, ze zawartosc, w uwodnionym glinokrzemianie wapniowym, wieksza niz 8% dwutlenku krzemu prowadzi do obnizenia wytrzymalosciowych wlasciwosci cementu i odpowienio wytrzymalosci rdzeni i form.Obecnosc tlenku wapniowego, wodorotlenku wapniowego, weglanu wapniowego, karbogli- nianu wapniowego podczas obróbki cieplnej przyspiesza twardnienie cementu i obniza koncowa wytrzymalosc odlewniczych rdzeni i form po zalaniu ich metalem, to jest zwieksza ich odprezanie, konieczne do usuniecia odlewów z formujacej masy piaskowej. Dodatki wprowadza sie bezposred¬ nio do gotowego uwodnionego glinokrzemianu, a nastepnie poddaje sie obróbce cieplnej lub tez syntetyzuje sie je w procesie otrzymywania uwodnionego glinokrzemianu.Wszystkie skladniki, konieczne do otrzymywania cementu, sa latwo dostepne i nie drogie, uwodniony glinokrzemian wapniowy jest znana substancja i moze byc zsyntetyzowany z roztwo¬ rów glinianowyeh na drodze ich obróbki wapnem. Glinianowe roztwory otrzymuje sie podczas przeróbki boksytów lub nefelinów i innych analogicznych skal na tlenek glinowy. Oprócz tego, uwodniony glinokrzemian wapniowy moze byc zsyntetyzowany z tlenku lub wodorotlenku wap¬ niowego glinianu lub uwodnionego glinianu sodowego w wyniku wzajemnego oddzialywania ich z wodnymi roztworami weglanu sodowego.Cement do sporzadzania odlewniczych rdzeni i form wedlug wynalazku wykazuje liczne zalety w porówaniu ze znanymi cementami, stosowanymi do tego celu.Ma on lepsza mozliwosc wybijania mieszanin, dzieki malej wielkosci koncowej wytrzymalosci po zalaniu metalem rdzeni i form (nie wiecej niz 0,3 MP), mieszaniny w 50-70% samorzutnie wysypuja sie na kracie wybijajacej. Wykazuje on tez wysoka wytrzymalosc podczas sprezania rdzeni i form, która wynosi po 1,5 godzinach 0,3-0,5 MP, po 3,0 godzinach — 0,6-1,0 MP, po 24 godzinach — 1,5-2,0 MP.Cement wedlug wynalazku nie wydziela toksycznych substancji podczas sporzadzania rdzeni i form, a takze podczas zalewania ich metalem.Ma on niewielkie termiczne przypalenia na odlewach, które lekko usuwa sie przy dalszym oczyszczaniu, Termiczne przypalenia przeszkadzaja tworzeniu sie mechanicznych przypalen i wyciec, charakterystycznych dla mieszanin z organicznym materialem wiazacym.Ponizej przytacza sie szczególowy opis, ilustrujacy otrzymywanie cementu i jego sklad.Jako surowiec stosuje sie glinian lub uwodniony glinian metali alkalicznych o zawartosci 4-10% wagowych Si02 i tlenek wapniowy, które miesza sie w wagowym stosunku równym 1:1 — 1,5:1. Otrzymana mieszanine poddaje sie obróbce wodnym roztworem weglanu metali alkali¬ cznych o stezeniu 3-5% wagowych. Obróbke prowadzi sie w temperaturze od 25 do 95°C w ciagu czasu, koniecznego do nagromadzenia w stalej fazie 20-100% uwodnionego glinokrzemianu wapniowego. W otrzymanym produkcie, oprócz uwodnionego glinokrzemianu wapniowego moga wystepowac takze tlenek lub wodorotlenek wapniowy, weglan wapniowy i uwodniony karbogli- nian wapniowy. Wymienione substancje tworza sie w procesie w zaleznosci od czasu jego trwania.Otrzymana po obróbce zawiesine, rozdziela sie na filtrach, na przyklad tasmowych i przepro¬ wadza sie odmywanie stalej fazy od alkaliów.Otrzymany uwodniony glinokrzemian wapniowy zawiera 0,1-7% wagowych Si02.Obróbke cieplna uwodnionego glinokrzemianu wapniowego prowadzi sie w obrotowych lub elektrycznych piecach w temperaturze 250-600°C. Temperature obróbki cieplnej wybiera sie z wymienionego zakresu w zaleznosci od skladu wyjsciowego uwodnionego glinokrzemianu. Czas obróbki cieplnej okresla sie skladem koncowego produktu, to jest cementu.Jesli obróbke cieplna uwodnionego glinokrzemianu prowadzi sie w temperaturze nizszej od 250°C, to nie mozna osiagnac syntezy chemicznie zwiazanych tlenków w zadanym stosunku z powodu niewystarczajacego nagrzania materialu, a w temperaturze powyzej 600°C zachodzi rozklad uwodnionego glinokrzemianu wapniowego na tlenki i bezwodne zwiazki. Takiprodukt nie moze byc zastosowany jako cement do sporzadzania odlewniczych rdzeni i form. W wyniku4 141845 obróbki cieplnej w przedziale temperatur od 250-600°C otrzymuje sie cement zawierajacy nastepu¬ jace ilosci chemiczne zwiazanych miedzy soba tlenków w procentach wagowych CaO-50-60, Al203-28-37, Fe2O3-0,01-l, Si02—0,1-8, Na2O-0,l-l, K2O-0,l-0,5, H20-3-12.Oprócz wymienionego produktu w cemencie moga wystepowac w procentach wagowych 1-10% tlenku lub wodorotlenku wapniowego. 1-50% weglanu wapniowego, 1-3% karboglinianu wapniowego.Otrzymany w wyniku obróbki cieplnej spiek poddaje sie zmieleniu w mlynie, az do uzyskania proszku, zawierajacego 85-99% wagowych frakcji o rozmiarze ziaren mniejszych od//m i 1-15% wagowych frakcji o rozmiarze ziaren od 80 do 200pm.Otrzymany proszek jest cementem przydatnym dla sporzadzana odlewniczych rdzeni i form.Samotwardniejace odlewnicze mieszaniny na bazie otrzymanego cementu przygotowuje sie na drodze mieszania go z formierskimi piaskami i dodatkami substancji powierzchniowoaktywnej.Podstawowe fizyczno-mechaniczne wlasciwosci mieszanin formierskich sa nastepujace: — zwotnosc mieszaniny w minutach 1-60. — wytrzymalosc na sprezeniu [MP]: po 1,5 godziny — 0,3-0,6, po 3 godzinach — 0,6 -1,0, po 24 godzinach — 1,5-2,0.— Koncowa wytrzymalosc po prazeniu [MP]: w temperaturze 600°C-0-0,30 w temperaturze 900°C —O-O, 15 w temperaturze 1100°C-0,1-0,40 w temperaturze 1250°C-1,5-4,5 — sklonnosc do osypywania (powierzchniowa wytrzymalosc) próbek po twardnieniu w ciagu 24 godzin, w procentach 0,05-0,2 — przepuszczalnosc gazów — 150-180 jednostek — nie wystepuje wydzielanie toksycznych substancji pod¬ czas sporzadzania form i zalania ich metalem.W ten sposób cement do sporzadzania odlewniczych rdzeni i form zapewnia dobra wytrzyma¬ losc w ciagu 1,5-3 godzin twardnienia i posiada mozliwe do regulowania okresy zywotnosci.W celu lepszego zrozumienia wynalazku przytacza sie przyklady, w których podano sposoby otrzymywania cementu wedlug wynalazku i podstawowe jego fizyko-mechaniczne wlasciwosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach 1-4, które ilustruja sposób otrzymy¬ wania cementu i jego charakterystyke, przyklad 5 opisuje zastosowanie cementu do sporzadzania rdzeni i form. Przyklad 6 ilustruje otrzymywanie formierskich mieszanin ze znanym cementem i przytoczony zostal, aby wykazac zalety wedlug wynalazku.Przyklad I. Glinian sodowy miesza sie z tlenkiem wapniowym w stosunku wagowym 1,5:1 i poddaje obróbce wodnym roztworem weglanu sodowego o stezeniu 3,5% wagowych w tempera¬ turze 95°C do nagromadzenia w stalej fazie 100% uwodnionego glinokrzemianu wapniowego, zawierajacego nastepujace tlenki w procentach wagowych: CaO — 44,41, AI2O3 — 26,75, Fe203— 0,01, Si02 — 0,16, Na20 — 0,1, K20 — 0,1, H20 — 28,47. Otrzymany uwodniony glinokrzemian odmywa sie na filtrach od alkaliów i poddaje sie cieplnej obróbce w temperaturze 250-300°C w ciagu 10 godzin. W rezultacie otrzymuje sie produkt bialego koloru, który miele sie celem uzyska¬ nia frakcji o rozmiarze ziaren mniejszych od 80//m, w ilosci 85% wagowych i frakcji o rozmiarze ziaren 80 do 200/jm w ilosci 15% wagowych. W taki sposób otrzymuje sie cemenet o skladzie w procentach wagowych: CaO — 55,63, A1203 — 33,52, Fe203 — 0,01, Si02 — 0,20, Na20 — 0,12, K20 — 0,12, H20 — 10,4, w którym wymienione tlenki znajduja sie w postaci wzajemnych polaczen chemicznych. Otrzymany cement roztwarza sie wodnym roztworem lugu posiarczyno¬ wego do uzyskania próby o normalnej gestosci. Okresla sie czas wiazania cementowej próby i141 845 5 przygotowuje sie próbki dla okreslenia wlasciwosci wytrzymalosciowych. Próbki pozostawia sie na powietrzu i bada sie w ciagu 1 i 3 dób wytrzymalosc na sciskanie.Podstawowe wyniki badan: — czas wiazania w minutach i poczatek — 5 minut koniec — 10 minut — wytrzymalosc na sciskanie [MP]: Po uplawie 1 doby — 13,0 po uplywie 3 dób — 15,0 Przyklad II. Roztwór glinianowy, zawierajacy 80g/l AI2O3 i 0,3g/l S1O2, poddaje sie obróbce w temperaturze 75°C wodorotlenkiem wapniowym w ciagu 4 godzin. Tworzacasie stala faze oddziela sie na filtrze i przemywa. Otrzymany uwodniony glinokrzemian wapniowy ma nastepujaca zawartosc tlenków w procentach wagowych: CaO — 43,08, AI2O3 — 24,23, Fe2C3 — 0,68, Si02 — 7,69, Na20 — 0,89, K20 — 0,35, N20 — 23,08. Otrzymywany uwodniony glinokrze¬ mian wapniowy zaladowuje sie do pieca obrotowego i prazy sie w temperaturze 550-600°C w ciagu 2 godzin. W rezultacie otrzymuje sie granule bialego koloru, które miele sie do otrzymania frakcji o rozmiarze ziaren mniejszych od 80/im w ilo^i 99% wagowych i frakcji o rozmiarze ziaren od 80 do 200//m w ilosci 1% wagowych. Takwiec otrzymuje sie cement o skladzie w procentach wagowych: CaO — 50,58, A1203 — 28,46, Fe203— 0,80, Si02 — 9,03, Na30 — 1,04, K20 — 0,39, H20 — 9,7, w którym wymienione tlenki znajduja sie w postaci wzajemnych powiazan chemicznych.Otrzymany cement roztwarza sie wodnym roztworem lugu posiarczynowego do uzyskania próbki o normalnej gestosci. Okresla sie czas wiazania próbki i przygotowuje sie próbki dla okreslenia wlasciwosci wytrzymalosciowych. Próbki poddaje sie twardnieniu i bada sie analogi¬ cznie, jak w przykladzie I.Podstawowe wyniki badan: — czas wiazania w minutach poczatek — 6 koniec — 13 — wytrzymalosc na sciskanie [MP]: po uplywie 1 doby — 12,0 po uplywie 3 dób — 14,0 Przyklad III. Uwodniony glinokrzemian wapniowy otrzymuje sie analogicznie jak w przy¬ kladzie I. W piecu elektrycznym umieszcza sie uwodniony glinokrzemian wapniowy, zawierajacy, w procentach wagowych: CaO — 43,89, A1203 — 25,64, Fe203— 0,37, Si02 = 3,13, Na20 — 0,35, K20 — 0,28, H20 — 26,33. Dodaje sie do niego 5% wagowych wodorotlenku wapniowego, Obróbke cieplna prowadzi sie w ciagu 6 godzin w temperaturze 400-450°C. Otrzymany produkt obróbki termicznej stanowi gruzelkowaty material bialego koloru, który miele sie do otrzymania frakcji o rozmiarze ziaren mniejszych niz 80/im w ilosci 90% wagowych i frakcji o rozmiarze ziaren od 80 do 200//m w ilosci 10% wagowych.Takwiec otrzymuje sie cement, w którym zawartosc chemicznie zwiazanych tlenków wynosi w procentach wagowych CaO — 57,35, A1203 — 33,48, Fe203 — 0,48, Si02 — 4,09, Na20 — 0,46, K20 — 0,36, H20 — 3,8. Sporzadzenie i badanie próbek jest analogiczne do przykladu I.Rezultaty badan: — czas wiazania cementu w minutach poczatek — 15 koniec — 30 — wytrzymalosc na sciskanie [MP]: po uplywie 1 doby — 16,0 po uplywie 3 dób — 18,0 Przyklad IV. Glinianowy roztwór zawierajacy 80g/l A1203 i 0,1 g/l A1203 i 0,1 g/l Si02, poddaje sie obróbce wodorotlenkiem wapniowym w temperaturze 95°C w ciagu 1 godziny.6 141 845 Oprócz uwodnionego glinokrzemianu, którego ilosc wynosi 20% masowych, i w którym zawar- tosac tlenków w procentach wagowych jest nastepujaca: CaO — 44,41, AI2O3 — 26,75, Fe2C3 — 0,01, Si02 — 0,16, Na20 — 0,1, K20 — 0,1, H20 — 28,47, w stalej fazie sa obecne tlenek i wodorotlenek wapniowy, weglan wapniowy i uwodniony karboglinian wapniowy.Otrzymana stala faze poddaje sie obróbce cieplnej w piecu obrotowym w temperaturze 350-400°C w ciagu 1-1,5 godziny. W rezultacie otrzymuje sie granule, które miele sie do otrzyma¬ nia frakcji o rozmiarze ziaren mniejszych niz 80/im w ilosci 95% wagowych i frakcji o rozmiarze ziaren od 80 do 200//m w ilosci 5% wagowych.Takwiec otrzymuje sie cement, w którym sklad chemicznie zwiazanych tlenków, wyrazony w procentach wagowych jest nastepujacy: CaO — 55,63, Al203 — 33,52, Fe203— 0,01, Si02 — 0,20, Na20 — 0,12, K20 — 0,12, H20 — 10,4, a zawartosc dodatków w procentach wagowych jest nastepujaca: tlenek wapniowy - 4,5%, wodorotlenek wapniowy - 5,5%, weglan wapniowy - 45% i karboglinian wapniowy — 35%. W cemencie tym zawartosc chemicznie zwiazanych tlenków stanowi 20% wagowych, a pozostale 80% wagowych przypada na wymienione dodatki. Sporza¬ dzenie i badanie próbki jest analogiczne, jak w przykladzie I.Wyniki badan: — czas wiazania cementu w minutach poczatek — 17 koniec — 35 — wytrzymalosc na sciskanie [MP]: po uplywie 1 doby — 12,5 po uplywie 3 dób — 16,5 PrzykladV. Cement otrzymany w przykladzie I w ilosci 5% masowych miesza sie z ognioodpornym wypelniaczem, woda i substancja powierzchniowo czynna. Z otrzymanej miesza¬ niny nabija sie na ubijaczu próbki, dla których okresla sie: 1) wytrzymalosc na sciskanie w MP po uplywie 1,5 godziny — 0,4-0,6 po uplywie 3 godziny — 0,6-1,0 po uplywie 24 godzin —1,8-2,0 2) zywotnosc wyregulowywuje sie od 1 do 60 minut 3) koncowa wytrzymalosc w MP, która charakteryzuje zdolnosc wybijania mieszaniny formier¬ skiej, po przeprazeniu w temperaturze: 600°C-0-0,30 900°C-0-0,15 1100°C-0,l-0,40 1250°C-1,5-4,5 4) sklonnosc do osypywania sie w ciagu 24 godzin twardnienia w procentach -0,05-0,20 5) przepuszczalnosc gazów — 150-180 jednostek 6) wydzielanie toksycznych substancji podczas sporzadzania form i podczas zalewania — nie wystepuje.Przyklad VI. Piasek formierski poddaje sie przemieszczaniu z 10% masowymi portlandz¬ kiego cementu i woda. Z otrzymanej mieszaniny nabija sie na ubijaku próbki o srednicy 50 mm o wysokosci 50 mm. Próbki badano: 1) wytrzymalosc na sciskanie w MP po uplywie 1,5 godzin — 0,1-0,3 po uplywie 3,0godzin — 0,3-0,5 po uplywie 24godzin — 1,5-1,7 2) zywotnosc: 30-45 minut 3) koncowa wytrzymalosc po przeprazeniu w MP w temperaturach: 600°C — 2-4 900°C — 9-10 1100°C— 10-12 1259°C — 12-15141145 7 4) sklonnosc do osypywania w ciagu 24 godzin w procentach: 0,15-0,30 5) przepuszczalnosc gazów — 100-125 jednostek.Takwiec cement wedlug wynalazku zapewnia w porówaniu z cementem portlandzkiem, 2-3 razy wieksza wytrzymalosc próbek w ciagu pierwszych godzin po ich sporzadzeniu.W tym samym czasie sklonnosc do osypywania sie próbek jest takze 2-3 razy mniejsza, a przepuszczalnosc gazów 1,5 raza wieksza.Niezwykle cenna wlasciwoscia cementu wedlug wynalazku jest odprezenie próbek. Tak w temperaturze 600-900°C koncowa wytrzymalosc próbek wynosi 0-0,3 MP, to jest po zalaniu form metalem, wystepuja sie one samorzutnie na wybijajaca krate w 50-75%.Koncowa wytrzymalosc próbek, na bazie cementu portlandzkiego, przy tych samych tempera¬ turach wynosi 2-10 MP, to jest istotnie wyzsza od wytrzymalosci próbek na bazie odlewniczego cementu wedlug wynalazku. Prowadzi to do znaczych trudnosci przy oswabadzaniu odlewów od masy formierskiej.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania cementu do wytwarzania rdzeni i form odlewniczych, w którym przygotowuje sie wsad z surowego glinianu wapniowego i dodatków z uzyskaniem hydroglinok- rzemianu wapniowego, po czym poddaje sie bezposrednio tak przygotowany wsad obróbce ciepl¬ nej, znamienny tym, ze obróbke cieplna wsadu prowadzona w temperaturze 250-600°C prowadzi sie do uzyskania produktu koncowego, zawierajacego wagowo zwiazane chemicznie tlenki w ilosci: 50-60% CaO, 28-37% AI2O3,0,01-1% Fe203,0,1-8% Si02,0,1-1% Na20,0,1-0,5% K20,3-12% H2O, a nastepnie ten wytworzony produkt stanowiacy cement poddaje sie mieleniu do uzyskania frakcji o granulacji ziaren mniejszej od 80/jm w ilosciach wagowych 85-99% i uzyskania frakcji o granulacji ziaren od 80-200//m w ilosciach wagowych 1-15%. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obróbke cieplna uwodnionego glinokrzemianu prowadzi sie w obecnosci co najmniej jednego dodatku, wybranego z grupy skladajacej sie z tlenku wapniowego, wodorotlenku wapniowego, weglanu wapniowego, uwodnionego karboglinianu wapniowego. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako dodatek stosuje sie tlenek wapniowy i/lub wodorotlenek w ilosci 1-10% wagowych, weglan wapniowy w ilosci 1-50% wagowych, uwodniony karboglinian wapniowy w ilosci 1,5-30% wagowych. PL