Przedmiotem wynalazku jest sposób fundamentowania budowli na gruntach peczniejacych, który moze miec zastosowanie w budownictwie ladowym, wodnym i komunikacyjnym.Wynikajaca z warunków atmosferycznych lub eksploatacyjnych zmiana wilgotnosci podloza budowli powoduje w przypadku gruntów peczniejacych, na przyklad ilów montmoryllonitowych, znaczne zmiany ich objetosci dajace w efekcie przemieszczenia pionowe podloza gruntowego dochodzace nawet do 0,25 m. Przemieszczenia te prowadza do powstawania uszkodzen konstrukcji budowli w zwiazku z tym posadowienie budowli na gruntach peczniejacych wymaga stosowania specjalnych posadowien lub w przypadku ich niewielkiej miazszosci usuniecia ich z podloza. W warunkach zalegania w podlozu gruntów peczniejacych o wiekszej miazszosci lub gdy usuniecie ich jest ekonomicznie nieracjonalne stosowane sa inne sposoby zabezpieczajace budowle przed uszko¬ dzeniami, jak na przyklad sposób polegajacy na wstepnym zawilgoceniu warstwy gruntu pecznieja¬ cego ale prowadzi to do duzych osiadan budowli, nastepnie sposób polegajacy na wykonaniu poduszek piaskowo-zwirowych pod fundamentami, praktycznie nadajacy sie jednak wylacznie do posadowienia budynków na lawach przy naciskach na grunt powyzej 200 kPa. Stosowane sa równiez wience zelbetowe obejmujace budowle w poziomie law fundamentowych oraz w poziomie stropów. Wience zelbetowe zabezpieczaja konstrukcje budowli przed nierównomiernym odksztal¬ ceniem, jednakze wystepujace przemieszczenia pionowe stwarzaja mozliwosc uszkodzenia zewne¬ trznych przylaczen instalacyjnych budynku.Znane jest równiez fundamentowanie na palach. Rozwiazanie takie wymaga uwzglednienia w warstwie gruntów peczniejacych zmniejszenia nosnosci pali i niekorzystnego wypierania ich do góry. Zaglebianie pali ponizej strefy gruntów peczniejacych jest utrudnione. Miedzy rusztem wienczacym pale a gruntem nalezy pozostawiac wolna przestrzen aby peczniejacy grunt nie powodowal wypierania rusztu palowego.Przedstawione sposoby fundamentowania sa kosztowne i pracochlonne, niektóre z nich nie zapewniaja calkowitego zabezpieczenia budowli przed uszkodzeniami.Sposób wedlug wynalazku zapewnia przeniesienie sil powstajacych od pecznienia gruntów bezposrednio na podloze budowli. Polega na zakotwieniu fundamentów ponizej granicy strefy2 141 556 pecznienia gruntów za pomoca kotwi gruntowych i obciazenia gruntów peczniejacych sila wstep¬ nego naciagu ciegna tych kotwi równowazaca sile parcia od pecznienia grantu. Wielkosc sily wstepnego naciagu okresla sie z cisnienia pecznienia gruntów i naciskówjednostkowych na podloze gruntowe pod fundamentami budowli oraz czesci powierzchni fundamentu z której kotwa przenosi parcie gruntu od pecznienia.Opisany sposób daje znaczne skrócenie zakresu robót, ograniczenie ilosci uzytych materialów oraz pewnosc zabezpieczenia budowli przed uszkodzeniami od sil pecznienia gruntów, ponadto umozliwia ewentualna korekte skutków pecznienia na konstrukcje przez dodatkowa regulacje napiecia kotwy.. Pelne, wyjasnienie sposobu wedlug wynalazku umozliwi opis kilku przykladowych posado¬ wien budowli przedstawionych na rysunku, którego fig. 1 przedstawia rzut poziomy fundamentów iawawychj}idynku bosadowionego na gruntach peczniejacych o mniejszej miazszosci warstwy, fig^ tjpTzekwfpi&rhwy tych fundamentów i podloza gruntowego, fig. 3 przedstawia szczegól oznaczony litera „S-z fig. 2, fig. 4 — rzut poziomy fundamentu stopowego budynku z naniesionymi kotwiami gruntowymi, posadowionego bezposrednio na warstwie gruntu peczniejacego o znacznej miazszosci, fig. 5 — przekrój pionowy fundamentu stopowego z fig. 4 z podlozem gruntowym i fig. 6 — rzut poziomy fundamentu plytowego budynku z naniesionymi kotwiami gruntowymi posadowionego bezposrednio na warstwie gruntu peczniejacego o mniejszej miazszosci, fig. 7 — przekrój pionowy przez fundament plytowy z fig. 6.W miejscu projektowanego budynku wedlug fig. 1 posadowionego bezposrednio na lawach fundamentowych 1, gdzie w podlozu wystepuje warstwa gruntów peczniejacych 2 odwierca sie wiertnica otwory 3 na kotwie gruntowe siegajace do glebokosci ponizej spagu warstwy gruntów peczniejacych 2, zaleznej od rodzaju gruntu, srednicy otworu i sily kotwiacej. Otwory te w czesci koncowej mozna rozwiercac do wiekszej srednicy dla wytworzenia bulawy kotwiacej 4. Do wywier¬ conych otworów 3 wprowadza sie ciegna 5 kotwi ze stali o podwyzszonej wytrzymalosci na rozciaganie i srednicy, która zalezy od sily kotwienia.Nastepnie umieszcza sie w otworze przewód zastrzykowy, który wyposazony jest w uszczel¬ nienie uniemozliwiajace cofniecie sie zastrzyku w kierunku wylotu otworu i wykonuje sie zastrzyk z zaczynu cementowego szybkowiazacego pod cisnieniem 2-3 MPa, co powoduje poszerzenie sred¬ nicy bulawy 4 kotwi. Po stwardnieniu zastrzyku w bulawie 4 nasuwa sie na ciegno 5 kotwi gruntowej powloke ochronna 6 z tworzywa sztucznego chroniaca ciegno przed korozja i zespole¬ niem z gruntem peczniejacym 2 i betonuje sie lawy fundamentowe z otworami 7 na ciegna kotwi zabezpieczonymi odcinkami rur z tworzywa sztucznego, a po stwardnieniu betonu napina sie ciegno 5 kotwi gruntowych naciagarka srubowa sila okreslona z cisnienia pecznienia i nacisków jednostkowych na grunt pod fundamentami 1 oraz z czesci powierzchni fundamentu, z której kotwia przenosi parcie gruntu od pecznienia. Koniec ciegna 5 kotwi sie w glowicy oporowej 8 z naciagnieta sruba, oparta na górnej powierzchni fundamentu 1. Po sprawdzeniu naciagu kotwi wtlacza sie zaczyn cementowy w pozostala czesc otworu 3. Glowice oporowe 8 z naciagnieta sruba zabezpiecza sie przed korozja.W miejscu posadowienia projektowanego fundamentu stopowego budynku wedlug fig. 4 i 5, gdzie w podlozu zalegaja grunty peczniejace o znacznej miazszosci ustala sie glebokosc mozliwego zawilgocenia gruntów peczniejacych do granicy 9 a otwory 3 na kotwie gruntowe wykonuje sie do glebokosci siegajacej ponizej tej granicy. Podobnie postepuje sie w przypadkach posadowienia fundamentów plytowych fig. 6 i 7 budynku na gruntach peczniejacych 2.Zastrzezenie patentowe Sposób fundamentowania budowli na gruntach peczniejacych, znamienny tym, ze fundament (1) kotwi sie ponizej granicy strefy pecznienia gruntu (9) a podloze gruntowe obciaza sie sile wstepnego naciagu ciegna (5) kotwi, równowazaca sila parcia od pecznienia gruntu (2).141556 VA''kil I V\ 1 8 -r 1 1 _l I Fig. 2 SzcAegct./S141 556 // Fig.4- II-II /_./_ /__/__ Fig. 5141556 ffl ~l O Gl y/////////////////////7r/////////////;/ 1 I I- O 0 l !® 0 o H H M o Me 0 /// fistf r/9.7 PL