*** Int. C1.4G01D 9/12 G01F 23/34 Twórca wynalazku: Slawomir Gradys Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Techniki Geolo¬ gicznej Centralnego Urzedu Geologii, Warszawa (Polska) Urzadzenie rejestrujace zwlaszcza do pomiaru poziomu cieczy Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie rejestru¬ jace zwlaszcza do pomiaru poziomu cieczy, w zbiornikach -otwartych i otworach wiertniczych.Urzadzenie jest przystosowane do pomiaru duzych amplitud zmian poziomu cieczy.Znane sa urzadzenia rejestrujace do pomiaru poziomu cieczy, w których elementem przekladni pomiarowej jest sruba pociagowa przesuwajaca^ pisak. W celu powiekszenia ~ zakresu rejestracji zmian poziomu cieczy sruba pociagowa posiada naciety gwint lewo i prawoskretny, a rowki gwin¬ tów sa ze soba polaczone w skrajnych polozeniach sruby, odpowiadajacych szerokosci zapisu tasmy rejestracyjnej. Zamiast normalnej nakretki na po¬ wierzchni sruby umieszczona jest tulejka z pro¬ mieniowo osadzonym elementem prowadzonym w rowku gwintu. Przy jednakowym kierunku obro¬ tów sruby, tulejka dochodzi do konca gwintu i wy¬ konuje ruch powrotny do drugiego konca gwintu.Dlugosc tulejki wynosi zazwyczaj 3 do 5 srednic sruby, co zapewnia plynny ruch tulejki i zapo¬ biega ujemnym skutkom luzów wykonawczych na polaczony z tulejka pisak. Tulejka musi posiadac dodatkowy prowadnik zabezpieczajacy ja przed obrotem i wymuszajacy jej ruch poosiowy wzgle¬ dem sruby.Tego typu rozwiazania wykazuja duze opory tarcia slizgowego, wystepujace miedzy powierzch¬ nia sruby i tulei oraz miedzy tuleja a prowadni¬ kiem zabezpieczajacym ja przed obrotem. Dla po- 15 20 25 30 konania oporów tarcia i zapewnienia, dokladnosci pomiarów potrzebny jest znaczny moment, co w przypadku urzadzen plywakowych wymaga stoso¬ wania plywaków o duzej srednicy. Ogranicza to zakres mozliwosci zastosowania urzadzenia, np. w otworach wiertniczych o malej srednicy.Istota rozwiazania urzadzenia wedlug wynalazku skladajacego sie ze sruby z nawrotnym gwintem przesuwajacym karetke z pisakiem, wspólpracuja¬ cym z tasma rejestrujaca przewijana mechanizmem zegarowym jest zaopatrzenie go wydrazony kor¬ pus z bocznym wycieciem. W korpusie tym za po¬ srednictwem lozysk osadzona jest wspólosiowo sruba z nawrotnym gwintem. Zewnetrzne powierz¬ chnie korpusu maja rowki, które stanowia pro¬ wadnice dla lozysk polaczonych z karetka, w któ¬ rej osadzony jest obrotowo walek z wystepem, wsipólpracujacym z gwintowym rowkiem sruby.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest zmniej¬ szenie oporów tarcia dzieki zmniejszeniu srednicy i ciezaru sruby pociagowej. Ciezar karetki i pisa¬ ka przenoszony jest na korpus, który jednoczesnie chroni srube przed uszkodzeniem mechanicznym i zapewnia sztywnosc ukladu pomiarowego'.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie w widoku czolowym, fig. 2 —r urzadzenie w przekroju po¬ dluznym w plaszczyznie I—I na fig. 1, fig. 3 — 141 544141544 urzadzenie w przekroju poprzecznym w plaszczy¬ znie II—II na fig. 1.W ramie 1 osadzony jest korpus 2 ze sruba pociagowa 3 i karetka 4 z pisakiem 5. Sruba po¬ ciagowa 3 posiada zebate kolo 6 wspólpracujace z zebnikiem 7, na którym osadzone jest pomiaro¬ we kolo 8 napedzane linka 9 obciazona plywa¬ kiem 10 i przeciwwaga 11. Pisak 5 styka sie z pa¬ pierowa tasma 12 napedzana przez walek 13 uló- zyiskowany w plytach 14.Korpus 2 jest wydrazony i wewnatrz niego umieszczona jest wspólosiowo sruba pociagowa 3 osadzona na lozyskach kulkowych 15. Na ze¬ wnetrznej powierzchni korpusu 2 naciete sa wzdluznie rowki 16, w których umieszczone sa lo¬ zyska kulkowe 17 karetki 4. Od strony karetki 4 korpus Z posiada wyciecie 18 odslaniajace gwin¬ towana czesc powierzchni sruby pociagowej 3. W karetce 4 osadzony jest obrotowo walek 19 z wy¬ stepem 20 wchodzacym w rowek gwintu sruby po¬ ciagowej 3. Na koncach korpusu 2 wykonane sa poprzeczne naciecia sluzace do mocowania korpu¬ su 2 w ramie 1.Zmiana polozenia plywaka 10 powoduje obrót pomiarowego kola 8, przekladni 6, 7 i sruby po- 15 20 25 ciagowej 3. Umieszczony w rowku gwintu wystep 20 walka 19 przesuwa poosiowe karetke 4 pro¬ wadzona lozyskami 17 w rowkach 16. Po dojsciu karetki 4 do konca gwintu, walek 19 obraca sie i wystep 20 'wchodzi w rowek gwintu naciety w odwrotnym kierunku i" popycha karetke 4. Ruchy karetki 4 sa odwzorcowane na tasmie 12 za po¬ moca pisaka 5.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie rejestrujace zwlaszcza do pomiaru poziomoi cieczy, skladajace sie z sruby z nawrot- nym gwintem przesuwajacym karetke z pisakiem, wspólpracujacym z tasma rejestracyjna, przewija¬ na mechanizmem zegarowym, znamienne tym, ze zaopatrzone jest w wydrazony, z bocznym wy¬ cieciem (18) korpus (2), w którym za posrednic¬ twem lozysk (15) osadzona jest wspólosiowo sru¬ ba (3) z nawrotnym gwintem przy czym zewnetrz¬ ne powierzchnie korpusu (2) maja rowki (6), sta¬ nowiace prowadnice dla lozysk (17) polaczonych z karetka (4), w której osadzony jest obrotowo wa¬ lek (19) z wystepem (20) wspólpracujacym z gwin¬ towym rowkiem sruby (3). 19 JL s- $ X 1 ff/s/fff/fssfssf/s/ZZ.Fia. 1141 944 *$. 2 PL