Przedmiotem wynalazku jest sposób przygotowania do przetopu szlamu anodowego z elektro¬ litycznej rafinacji miedzi. Procesy technologiczne przygotowania szlamów anodowych z elektro¬ litycznej rafinacji miedzi do przetopu zaleza od skladu chemicznego szlamów. Najczesciej sto¬ sowanymi sposobami przerobu tych szlamów bywaja: prazenie sulfatyzujace, prazenie utleniaja¬ ce, stapianie z soda kalcynowana oraz lugowanie uzyskanych materialów.Wedlug opisu patentu PRL nr 74 033 odmiedziowany i wysuszony szlam anodowy, wymieszany z dodatkiem 25-40 % wagowych sody amoniakalnej i 4-8 % wagowych wegla drzewnego kierowany jest do przetopu w temperaturze 1023-1273 K. W przypadku tworzenia sie gestego zuzla do sto¬ pionego wsadu dodaje sie proszek zelaza w ilosci do 6 % wagowych. W procesie przetopu otrzy¬ muje sie stop olowiowo-srebrowy, który poddawany jest kupelacji przez wdmuchiwanie powietrza pod kapiel. W wyniku otrzymuje sie metal Dore oraz zuzel i pyly kierowane do dalszej przerób¬ ki. Zuzel o zawartosci 0,8-4 % wagowych srebra poddawany jest wtórnemu przetopowi lub kie¬ rowany do odrebnego przerobu. Z otrzymanego zuzla, przerabianego w procesie redukcyjnym, tru-. dno jest z zadowalajacym wynikiem wydzielic srebro i olów, z powodu niedostatecznego konta¬ ktu reduktora z zuzlem oraz tworzenia sie siarczków wiazacych metale i powodujacych gestnie¬ nie zuzla podczas przetopu. Wtórny przerób zuzla powoduje znaczne straty energetyczne. Wsa- dowanie do pieca pylistego szlamu powoduje zapylenie stanowisk pracy zwiazkami olowiu, sre¬ bra, selenu i innych toksycznych skladników szlamu.W opisie wynalazku chronionego patentem PRL nr 122 718, odmiedziowany szlam anodowy luguje sie w roztworze wodorotlenku sodu w ilosci 50-250 g/dcnr w temperaturze 323-368 X, przy stosunku fazy stalej do roztworu 1 : 7 do 1 : 12 w czasie 1-5 godzin, w celu podwyzsze¬ nia zawartosci srebra i zmniejszenia zawartosci olowiu oraz innych zanieczyszczen. Wylugowa¬ ny szlam, po filtracji i wysuszeniu miesza sie z dodatkiem 7-20 % wagowych weglanu sodu i przetapia w temperaturze 1373-1523 K, otrzymujac metal Dore oraz zuzel o zawartosci powyzej2 140 332 6 % wagowych srebra. Zuzel ten kierowany jest do odrebnego przetopu. Wada tego sposcbu jest stosowanie agresywnych roztworów wodorotlenku sodu. Ponadto w wyniku przetopu tak przygoto¬ wanych szlamów uzyskuje sie zuzel o wysokiej zawartosci srebraf wymagajacy dodatkowego prze¬ robu. Równoczesnie, pochodzacy z lugowania szlamu, alkaliczny roztwór zwiazków olowiu sta¬ nowi material trudny do utylizacji.Celem wynalazku jest opracowanie technologii przygotowania do przetopu szlamu anodowe¬ go w taki sposób, aby wyeliminowac powstawanie zuzli i pylów o wysokiej zawartosci srebra oraz zmniejszyc straty srebra i obnizyc zuzycie energii. Umozliwi to skrócenie technologii przetopu szlamu anodowego, polepszajac równoczesnie warunki bhp i ochrony srodowiska.Sposób przygotowania szlamu anodowego do przetopu wedlug wynalazku, polega na lugowa¬ niu odmiedziowanego szlamu w wodnym roztworze zawierajacym 50 - 120 g/dcnr weglanu sodu, w temperaturze powyzej 323 K, przy stosunku fazy stalej do roztworu 1 : 3 do 1 : 5t w czasie przynajmniej 2 godzin, tf wyniku lugowania nastepuje przeksztalcenie zawartego w szlamie i trudnego do przetopu siarczanu olowiu w weglany olowiu z jednoczesnym przeprowadzeniem do roztworu niepozadanych jonów siarczanowych. Zapobiega to gestnieniu zuzla w trakcie póz¬ niejszego, redukcyjnego przetopu szlamów. Ponadto, w wyniku lugowania nastepuje oczyszcze¬ nie i zmniejszenie masy szlamu, W trakcie lugowania dodaje sie do szlamu 1-5 % wagowych reduktora, korzystnie pylu weglowego. Dzieki temu uzyskuje sie równomierne rozprowadzenie reduktora w masie szlamu, zas pylista postac reduktora zapewni wszechstronny jest kontakt z cala objetoscia wsadu, Wylugowany i odfiltrowany, wilgotny szlam anodowy miesza sie z dodatkiem 15-25 % wago¬ wych weglanu sodu i poddaje wysuszeniu. Wprowadzenie weglanu sodu do wilgotnego szlamu po¬ woduje zbrylanie szlamu w trakcie suszenia, co zapobiega pyleniu podczas wsadowania szlamu do pieca, a jednoczesnie zapewnia równomierne rozprowadzenie topnika w masie szlamu. Tak przygotowany wsad przetapia sie w piecu, w temperaturze 1023-1273 K, otrzymujac stop olo- wiowo-srebrowy oraz lekki zuzel sodowy, zawierajacy znikome ilosci srebra i olowiu. Stop ten poddawany jest znanym procesom rafinacji dla uzyskania metalu Dore.Szczególna zaleta wynalazku jest przygotowanie szlamu anodowego w taki sposób, ze przy jego przetopie uzyskuje sie bezposrednio zuzel odpadowy, obnizajac równoczesnie ener¬ gochlonnosc i pracochlonnosc procesu, a takze podwyzszajac uzysk srebra i polepszajac wa¬ runki pracy obslugi.Sposób wedlug wynalazku przedstawiono w ponizszym przykladzie wykonania. Do lugowni¬ ka z mieszadlem i podgrzewaniem parowym wlewa sie 4 nr wody. Uruchamia mieszadlo i dozu¬ je 350 kg sody amoniakalnej. Do otrzymanego roztworu, nie przerywajac mieszania, dozuje sie 1000 kg szlamu anodowego, zawierajacego: srebra 26,8 %9 olowiu 40,91 %% miedzi 1,13 %% zlota 0,01 %% jonów siarczanowych 22,31 %• Nastepnie dozuje sie 40 kg pylu weglowego i wlacza ogrzewanie lugownika, utrzymujac przez okres 2 godzin temperature 353-363 K. Po wylaczeniu pary grzejnej, zawartosc lugownika spuszcza sie na filtr prózniowy, filtruje i na koniec przemywa warstwe szlamu woda. Odfiltrowany, wilgotny szlam miesza sie z do¬ datkiem 250 kg sody amoniakalnej i suszy w temperaturze 373-393 K, Wysuszony szlam, w po¬ staci zbrylonej masy przetapia sie w piecu, w temperaturze 1250 K, W wyniku przetopu otrzy¬ muje sie 678 kg stopu srebrowo-olowiowego o zawartosci 3914 % wagowych srebra oraz 286 kg zuzla o zawartosci 0,09 % srebra i 1,34 % olowiu. Stop poddaje sie rafinacji ogniowej.Zastrzezenia- patentowe 1, Sposób przygotowania do przetopu szlamu anodowego z elektrolitycznej rafinacji miedzi, obejmujacy lugowanie oraz stapianie szlamu z dodatkiem weglanu sodowego i reduk¬ tora, znamienny tym, ze odmiedziowany szlam anodowy luguje sie w roztwo¬ rze wodnym, zawierajacym 50 - 120 g/dcnr weglanu sodu, przy stosunku fazy stalej do cie-140 332 3 klej równym 1 : 3 do 1 : 5» w temperaturze powyzej 323 K przez przynajmniej 2 godziny, do¬ dajac jednoczesnie reduktor w ilosci 1-5 % wagowych, nastepnie wilgotna pozostalosc po od¬ prowadzeniu roztworu miesza sie z dodatkiem 15-25 % wagowych weglanu sodu, suszy sie i kie¬ ruje do przetopu w temperaturze 1023-1273 E. 2. Sposób wedlug zas^rZo 1, znamienny tym, ze jako reduktor stosuje sie pyl weglowy. PL