Przedmiotem wynalazku jest maszyna przeladunkowa, zwlaszcza do rozladunku wagonów kolejowych odkrytych i do prac na placach skladowych* Znana jest koparko-ladowarka wy¬ posazona w poziomowane podporami do pracy podwozie samojezdne, na którym usytuowany jest wysiegnik osprzetu czolowego ladowarkowego. Do pracy maszyna podpierana jest w jej czesci przedniej lyzka osprzetu czolowego, natomiast poziomowana jest podporami tylnymi, zwiazanymi z osprzetem koperkowym podsiebiernym, zawieszonym z tylu podwozia.Takie podparcie powoduje na twardych podlozach przedwczesna utrate statecznosci maszyny.Przy tym rozdzielne stanowiska operowania osprzetem koperkowym oraz sterowania jazda i osprzetem czolowym sa zwiazane z podwoziem, co wyklucza widocznosc wnetrza odkrytego wagonu kolejowego.Znana jest równiez samobiezna maszyna przeladunkowa z osprzetem roboczym tylko przednim w postaci ladowarki chwytakowej z zagietym wysiegnikiem, wyposazonym w obroto¬ wo osadzone ramie, które w pozycji maksymalnego wzniosu usytuowane jest w przedluzeniu górnej czesci wysiegnika. Grozi to uderzeniem chwytaka o ramie. Maszyna zaopatrzona jest w podnoszona kabine oraz w podwozie poziomowane podporami przednimi i tylnymi.Wspólne stanowisko kierowania jazda 1 osprzetem przeladunkowym zwiazane jest trwale z podloga podnoszonej kabiny, co powoduje komplikacje organów sterowania jazda.Celem wynalazku jest uzyskanie maszyny przeladunkowej o zachowanej operatywnosci dzialania na placach skladowych, dostosowanej do wydajnego rozladunku materialów sypkich 1 kawalkowych z wagonów kolejowych odkrytych i przy tym majacej pozadany maly gabaryt wysokosciowy w ustawieniu transportowym przez dostosowanie stanowiska sterowania osprze¬ tem tylnym do wymagan ergonomicznych, dostosowanie budowy osprzetu tylnego do stawianych mu wymagan geometrycznych, opracowanie ukladu podpór stabilizacyjnych, zapewniajacego zdolnosc wypozloaowania maszyny. Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze zestaw podpór przednich zamocowany jest na ramionach wysiegnika osprzetu czolowego. Na¬ tomiast odcinek grzbietowy czesci dolnej zagietego wysiegnika osprzetu tylnego w poloze¬ niu podniesionym tego osprzetu jest usytuowany wzgledem podloza prostopadle. W tym tez2 140 247 polozeniu do odcinka grzbietowego czesci dolnej wysiegnika równiez prostopadle usytuowa¬ ny jest odcinek grzbietowy ramienia.Wedlug wynalazku, nastepujace podstawowe wymiary elementów osprzetu tylnego sa zawa¬ rte w granicach, okreslonych wskazanymi nizej ich stosunkami do wymaganego, mierzonego od podloza, gabarytu wysokosciowego maszyny w jej ustawieniu podniesionym. Dlugosc kazde¬ go z odcinków grzbietowych poszczególnych czesci wysiegnika, mierzona od punktu przecie¬ cia sie tych odcinków do punktu stycznosci odcinka z nominalnym konturem piasty stanowi 0,33 do 0,34 wymaganego gabarytu wysokosciowego, przy czym korzystnie stanowi ona 1/3 tego gabarytu. Odleglosc wymienionego punktu przeciecia sie odcinków grzbietowych obu czesci wysiegnika od plaszczyzny, wyznaczonej przez os obrotu wysiegnika 1 przez os obro¬ tu ramienia osprzetu tylnego, stanowi 0,12 do 0,15, korzystnie 2/15 wymaganego gabarytu.Dlugosc ramienia osprzetu tylnego, mierzona miedzy osia obrotu ramienia na wysiegniku a osia piasty zawieszenia narzedzia roboczego, zawarta, jest w przedziale od 0,33 do 0,43, korzystnie stanowi to 1/3 wymaganego gabarytu. Dodatkowo korzystne jest jezeli wysokosc usytuowania osi obrotu wysiegnika nad podlozem stanowi 2/5 wymaganego gabarytu, promien gabarytu nominalnego piasty osi obrotu wysiegnika - 1/80 wymaganego gabarytu, promien zewnetrznego gabarytu nominalnego piasty osi ramienia w jego swobodnym koncu - 1/120 wy¬ maganego gabarytu, gabaryt wysokosciowy osprzetu tylnego w polozeniu opuszczonym, beda¬ cym tez polozeniem transportowym, - 1/2 wymaganego gabarytu.Jest równiez istotne, ze w kabinie, w jej dolnym polozeniu, usytuowane jest okresowo takze stanowisko sterowania jazda i osprzetem czolowym, przy czym w górnym polozeniu ka¬ biny usytuowana jest w otworze jej podlogi pokrywa, rozlaczna z kabina. Pokrywa w dolnym polozeniu kabiny oparta jest na podtrzymkach zwiazanych z podwoziem. Przedstawione uksztal¬ towanie osprzetu tylnego zapewnia maksymalne rozszerzenie pola zasiegów osprzetu przy optymalnym gabarycie wysokosciowym i calkowicie eliminuje mozliwosc uszkodzenia ramienia osprzetu przez chwytak. Osadzenie ruchomej kabiny poprzez podnosnik przy oddzielnym za¬ mocowaniu wysiegnika tylnego na podwoziu poprzez obrotnice umozliwia uzyskanie dobrej widocznosci wnetrza odkrytego wagonu kolejowego i pola dzialania osprzetu tylnego przy malym gabarycie transportowym maszyny i przy dobrej widocznosci osprzetu czolowego w po¬ lozeniu transportowym maszyny. Jednoczesnie wobec unikniecia szkodliwego wplywu ruchu obrotowego kabiny na organizm operatora - mozliwe jest zwiekszenie dynamiki obrotu osprze¬ tu tylnego, a wiec i wydajnosci maszyny przy rozladunku wagonów odkrytych. Wydajnosc te powieksza Jeszcze poszerzenie pola pracy osprzetu, co eliminuje zbyt czeste przejazdy ustawcze przeladowarki. Równoczesnie wyposazenie maszyny w osprzet czolowy umozliwia do¬ konywanie zaladunków na placach skladowych z pryzm na pojazdy, co powieksza operatywnosc maszyny. Zamocowanie zestawu podpór przednich na ramionach wysiegnika osprzetu czolowego umozliwia poziomowanie maszyny przy pracy osprzetem tylnym takze na podlozach twardych, jak równiez zwieksza sterownosc maszyny w momentach procesu ladowania, w których lyzka osprzetu czolowego jest oprózniona, dociazajac przednia, kierowana os maszyny. Przez to samo zwiekszone jest równiez bezpieczenstwo jazdy po drogach publicznych, gdyz dociaze¬ nie osi przedniej przez zamocowany na ramionach wysiegnika osprzetu czolowego zestaw pod¬ pór przednich eliminuje zjawisko galopowania maszyny 1 wyklucza potrzebe normalnie stoso¬ wanych balastów.Wskutek okresowego obejmowania jedna kabina zarówno trwale zwiazanego z podwoziem stanowiska sterowania jazda i osprzetem czolowym, jak tez i stale osadzonego w kabinie stanowiska sterowania osprzetem tylnym, przeznaczonym do rozladunku, mozliwe jest, po zamknieciu podniesionej kabiny pokrywa, zapewnienie poprawnego klimatu i higieny pracy w kabinie zarówno podczas jazdy jak i w czasie przeladunków oraz unikniecie nadmiernej monotonii pracy przez zmuszenie operatora do zmian pozycji. Równoczesnie trwale zwiaza¬ nie z podwoziem stanowiska sterowania jazda i osprzetem czolowym eliminuje potrzebe kom¬ plikowania organów sterowania zwiazana z ruchem kabiny. Maszyna przeladunkowa sluzy do rozladunku wagonów kolejowych odkrytych, zawierajacych materialy sypkie lub kawalkowe.140 247 3 Rozwiazanie umozliwia obsluge przyleglego do miejsca rozladunku placu skladowego tym sa¬ mym urzadzeniem, Jak równiez transport urzadzenia trasami o przeswicie pionowym ograni¬ czonym do najmniejszych wysokosci normalnych* Rozwiazanie wedlug wynalazku Jest uwidocznione w przykladzie wykonania na rysunku, którego fig. 1 - przedstawia maszyne przeladunkowa w widoku bocznym, przy czym osprzet tylny pokazany Jest w polozeniu podniesionym, fig. 2 - widok z góry na maszyne w usta¬ wieniu transportowym, po zdjeciu dachu kabiny, fig. 3 - przekrój pionowy poprzeczny A-A, wedlug oznaczenia na fig. 1, z kabina w polozeniu dolnym pokazana linia cienka, fig. 4 - widok boczny konstrukcji osprzetu tylnego w polozeniu dolnym z oznaczeniem polozenia transportowego linia cienka, fig. 5 - schemat podstawowego wymiarowania elementów osprze¬ tu tylnego w polozeniach skrajnych osprzetu, podniesionym i opuszczonym. Polozenie opusz¬ czone zaznaczono linia osiowa.Na ciagniku rolniczym 1, poprzez pólpochwy 2 Jego tylnego mostu i poprzez wspornik 3 zawieszenia wahliwego osi przedniej, osadzona Jest dodatkowa rama 4 podwozia. Ze slupka¬ mi 3 ramy polaczone sa dwa silowniki 7 oraz poprzez poziome osie obrotu 6, dwa ramiona 8 wysiegnika z zawieszona na nim lyzka 9 osprzetu czolowego. Na ramionach 6 wysiegnika osprzetu czolowego zamocowany Jest zestaw podpór przednich, zawierajacy pozioma belke nosna 10, na koncach której sa silowniki 11 majace hydrauliczne zamki awaryjne. Z rama 4 podwozia, w Jej czesci usytuowanej w poblizu tylnego mcstu ciagnika, polaczona Jest czesc stala obrotnicy 12 o pionowej osi obrotu, przy czym na czesci ruchomej 13 obrotnicy osa¬ dzony Jest poprzez pozioma os obrotu 14 zagiety w polowie swej dlugosci wysiegnik 13 osprzetu tylnego, podparty polaczonym z ruchoma czescia 13 obrotnicy silownikiem podpo¬ rowym 16. Na wierzcholku wysiegnika 15, poprzez pozioma os obrotu 17, przymocowane Jest ramie 18 osprzetu tylnego z zawieszonym na nim narzedziem roboczym w postaci chwytaka 19* Ramie 18 sprzezone Jest z wysiegnikiem 15 silownikiem ramienia 20.Zagieciem w polowie swej dlugosci wysiegnik 15 podzielony Jest na dwie czesci: dolna 15a oraz górna 15b, na których usytuowane sa odcinki grzbietowe nominalnego konturu pio¬ nowego wysiegnika, mianowicie: odcinek grzbietowy 15p czesci dolnej 15a wysiegnika 1 od¬ cinek grzbietowy 15q czesci górnej 15b wysiegnika. Odcinek grzbietowy 15p usytuowany Jest stycznie do nominalnego konturu pionowego monolitycznej z wysiegnikiem piasty, w której Jest os 14 obrotu wysiegnika, podobnie odcinek grzbietowy 15q usytuowany Jest stycznie do nominalnego konturu pionowego monolitycznej z wysiegnikiem piasty, w której Jest os 17 obrotu ramienia. Na ramieniu 18 osprzetu tylnego usytuowany Jest analogicznie odcinek grzbietowy 18p nominalnego konturu pionowego ramienia, styczny do nominalnego konturu pionowego monolitycznej z ramieniem 18 piasty, w której Jest os zawieszenia chwytaka 19 i prostopadly do odcinka grzbietowego 15p. Obrót wysiegnika 15 osprzetu tylnego, po osia¬ gnieciu przez odcinek grzbietowy 15p prostopadlosci do ramy 4 podwozia, Jest ograniczony w wyniku uzyskania w tym stanie pelnego wysuwu przez silownik podporowy 16. Obrót ramie¬ nia 18 osprzetu tylnego, po osiagnieciu przez odcinek grzbietowy 18p prostopadlosci do odcinka grzbietowego 15p wysiegnika, Jest ograniczony w wyniku calkowitego skrócenia w tym stanie silownika ramienia 20.Na przymocowanych do slupków 5 wspornikach 21 osadzone Jest poprzez amortyzatory 22 stanowisko sterowania Jazda 23. Kabina 24 zabudowana Jest na ramie 4 podwozia poprzez pionowy podnosnik 25. W kabinie 24 zawarte Jest stanowisko 26 sterowania osprzetem tylnym osadzone na podlodze 27 kabiny* W dolnym ustawieniu kabiny 24 objete Jest nia równiez stanowisko sterowania Jazda 23. W ustawieniu górnym kabiny otwór 28, powstaly w Jej po¬ dlodze 27, zamykany Jest pokrywa 29, która w dolnym ustawieniu kabiny Jest usytuowana pod Jej sufitem i oparta na podtrzymkach 30, zwiazanych ze stanowiskiem sterc*ania Jazda 23. W przypadku ograniczenia maszyny gabarytem wysokosciowym osprzetu tylnego w polozeniu podniesionym - H ¦= 6000 oraz, gdy wysokosc usytuowania osi obrotu wysiegnika tego osprze¬ tu od podloza - h0 « 2400, promien gabarytu nominalnego piasty osi obrotu wysiegnika - e v 75, promien zewnetrznego gabarytu nominalnego piasty ramienia w jego swobodnym koncu - k - 50, wówczas rozwiazanie osprzetu tylnego przyjmuje wartosci optymalne:4 140 247 - dlugosci a kazdego z odcinków grzbietowych 15p, 15q poszczególnych czesci wysiegnika, mierzone od ich punktu wzajemnego przeciecia sie do kazdego z ich punktów stycznosci z nominalnym konturem piasty równe sa 2000, - odleglosó b punktu wzajemnego przeciecia sie odcinków grzbietowych 15p, 15q. obu czesci wysiegnika od plaszczyzny, wyznaczonej przez os 14 obrotu wysiegnika 15 i os 17 obrotu ramienia 18 równa sie 800, - dlugosc d ramienia 18 osprzetu tylnego równa sie 2200, - gabaryt wysokosciowy h osprzetu tylnego w jego polozeniu opuszczonym, bedacym tez po¬ lozeniem transportowym równa sie 3000» Zastrzezenie patentowe Maszyna przeladunkowa, zwlaszcza do rozladunku wagonów kolejowych odkrytych i do prac na placach skladowych, wyposazona w poziomowane podporami do pracy podwozie samojezdne, z których dwie stanowia zestaw podpór przednich, przy czym na podwoziu samojezdnym usy¬ tuowany jest wysiegnik osprzetu czolowego, osadzony na podwoziu poprzez pozioma os obro¬ tu, wysiegnik osprzetu tylnego, osadzony poprzez pozioma os obrotu na obrotnicy o zasa¬ dniczo pionowej osi obrotu, podparty silownikiem podporowym, polaczonym z obrotnica, i zagiety w czesci swej dlugosci, w wyniku czego w widoku bocznym wysiegnika utworzone sa czesci wysiegnika, dolna i górna, jak równiez usytuowane sa na tych bokach odcinki grzbietowe konturu pionowego, mianowicie odcinek grzbietowy czesci dolnej wysiegnika i odcinek grzbietowy czesci górnej wysiegnika, przy czym na wierzcholku wysiegnika osa¬ dzone jest, poprzez pozioma os obrotu, ramie osprzetu tylnego, sprzezone z wysiegnikiem silownikiem ramienia, zmieniajacego zasieg wysiegnika, usytuowane jest tez stanowisko sterowania jazda i osprzetem czolowym, majace podloge przymocowana do podwozia, jak rów¬ niez kabina, osadzona poprzez podnosnik kabiny, usytuowany miedzy wysiegnikami osprzetu czolowego i tylnego, oraz zawierajaca stanowisko sterowania osprzetem tylnym i majaca podloge zwiazana z kabina, znamienna tym, ze zestaw podpór przednich zamo¬ cowany Jest na ramionach (8) wysiegnika osprzetu czolowego, natomiast odcinek grzbietowy (15p) czesci dolnej wysiegnika osprzetu tylnego (15a) wzgledem podloza oraz wzgledem od¬ cinka grzbietowego (18p) ramienia (18) usytuowany jest, w polozeniu podniesionym osprze¬ tu, prostopadle, przy czym stosunki poszczególnych podstawowych wymiarów elementów osprze¬ tu tylnego do dopuszczalnego, mierzonego wzgledem podloza, gabarytu wysokosciowego (H) tego osprzetu w polozeniu podniesionym, osadzonego na maszynie przeladunkowej, zawarte sa w przedzialach okreslonych tak, iz dlugosc (a) kazdego z odcinków grzbietowych (15p, 15q) poszczególnych czesci wysiegnika, mierzona od ich punktu przeciecia sie do kazdego z ich punktów stycznosci z nominalnym konturem piasty, wynosi 0,33 do 0,34, korzystnie stosunek ten równy jest 1/3, odleglosc (b) punktu przeciecia sie odcinków grzbietowych (15p, 15q) obu czesci wysiegnika od plaszczyzny, wyznaczonej przez os (14) obrotu wysie¬ gnika (15) i os (17) obrotu ramienia (18) wynosi 0,12 do 0,15, korzystnie 2/15, dlugosc (d) ramienia (18) osprzetu wynosi 0,33 do 0,43, korzystnie 1/3, natomiast dla wysokosci (h ) usytuowania osi (14) obrotu wysiegnika (15) od podloza stosunek ten korzystnie wy¬ nosi 2/5, dla promienia (e) gabarytu nominalnego piasty osi (14) obrotu wysiegnika (15) korzystnie jest równy 1/80, dla promienia (k) zewnetrznego gabarytu nominalnego piasty (17) ramienia (18) w jego swobodnym koncu korzystnie wynosi 1/120, natomiast dla gaba¬ rytu wysokosciowego (h) osprzetu tylnego w polozeniu opuszczonym, bedacym tez polozeniem transportowym, korzystnie Jest równy 1/2, poza tym w kabinie (24), w jej dolnym poloze¬ niu usytuowane jest okresowo takze stanowisko (23) sterowania jazda i osprzetem czolowym, przy czym w górnym polozeniu kabiny (24) w otworze w jej podlodze usytuowana jest pokry¬ wa (29), rozlaczna z kabina i, w dolnym polozeniu kabiny, oparta na podtrzymkach (30) zwiazanych z podwoziem maszyny.~1^0 2.^1 1L..18R fig. 2140 247 fig.5 Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 100 egz.Cena 130 zl PL