Pierwszenstwcr: 31 sierpnia 1926 r. (Francja).Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny lotniczej, w rodzaju srubowca (helikopte¬ ra), ze sruba nosna, (skladajaca sie z kilku lopatek osadzonych obrotowo we wspólnej piascie* z silnikami, osadzonemi w niektó¬ rych z lych lopatek w ten sposób, ze ich sily odsrodkowe wzajemnie sie znosza przy wirowaniu okolo osi pionowej, wytwarza¬ ja© sile niezbedna do podnoszenia maszy¬ ny, przyczem maszyna lotnicza poisiadia in¬ ne silniki, umocowane w kadlubie maszyny i wytwarzajace sile, potrzebna do ruchu postepofwego. Maszyny podobne posiadaja prócz tego oddzielny ster do zmieniania sa¬ moczynnego lub zaleznie od woli lotnika pochylenia lopatek sruby nosnej.Maszyna stanowiaca przedmiot wyna¬ lazku iróini sie od maszyn: znanych nowem urzadzeniem do zmiany pochylenia lopa¬ tek, jak równiez nowym sposobem napedu silników umieszczonych w lopatkach, co zapewnia powazna oszczednosc pracy i da¬ je moznosc usuniecia pedni zebatych mie¬ dzy smiglami, wirujacemi w kierunkach przeciwnych i napedzanemi wymienionemi silnikami.Maszyna ta pozwala na lot prawie pio¬ nowy, nawet w wypadku, gdy moc silników osadzonych w lopatkach, a obracajacych srube nosna, nie wystarcza do uzyskania samego tylko wzniesienia, wystarcza jed¬ nak, by dokonac wzniesienia przy pozio¬ mym ruchupostepowym. Wiadomo, ze przy ruchu podobnym znacznie sie zmniejsza sila pptezebna do wzniesienia, jezeli szyb¬ kosc ruchu postepowego wzrasta. Natea-czas wzlot dokladnie pionowy otrzymuje sie przez wykorzystanie energji kinetycz¬ nej, gromadzacej si^ w srubie nosnej wsku¬ tek obrotu tejze podczas spoczynku maszy¬ ny z szybkoscia wieksza, niz przy ruchu zwyklym. Lopatki sruby nosnej, których pochylenie zmniejsza sie do zera, zostaja doplrowadzone do tej szybkosci przez sil¬ niki umieszczone na mich. W okreslonej chwili, przy szybko zwiekszajacem sie po¬ chyleniu lopatek, lotnik wyzyskuje nagro¬ madzona energje kinetyczna, zeby dopro¬ wadzic maszyne do wzniesienia sie. Dzieki umocowanym na kadlubie silnikom, prze¬ znaczonym do lotu postepowego, które w tej chwili nabieraja rozpedu, maszyna moze le¬ ciec naprzód, natychmiast po opuszczeniu ziemi, a szybkosc lotu postepowego osiaga wkrótce granice taka, ze moc silników lo¬ patkowych wystarcza do zapewnienia wzlotu. Przy poziomym ruchu postepowym milsza silniki, umieszczone na kadlubie, wytwarzac tylko sile, niezbedna do prze¬ zwyciezania wszystkich szkodliwych opo¬ rów maszyny. Os maszyny pozostaje do¬ kladnie pionowa, co zapewnia lot jednor stajniejszy, niz to ma miejsce obecnie.Szybkosc wylotu pionowego mozna zmniej¬ szac jednostajnie przez wyzyskanie mocy silników lopatkowych.Maszyna lotnicza wedlug wynalazku znamionuje sie tern, ze silniki lopatkowe sa umieszczone na koncach lopatek, co u- mozliwia obnizenie potrzebnej sily naped- nej, dzieki wiekszieimiu oddaleniu ftKumktiu jej przylozenia od srodka ciezkosci. Zastosowa¬ nie silników na wszystkich lopatkach ma te zalete, ze mozna zmniejiszyc i wyrównac niejednostajny podkial ciezaru lopatek po¬ miedzy niemi.Zasilanie silników lopatkowych odbywa sie pod stalem cisnieniem zapomoca urza¬ dzen doprowadzajacych, umieszczonych miedzy zbiornikiem paliwa o silnikami i po¬ zostajacych pod cisnieniem atimosferycz- Celem ulatwienia regulacji pochylenia lopatek stosuje sie male lotki, co umozli¬ wia energiczne i latwe sterowanie, ponie¬ waz natezenie sprowadzi sie prawie do ze¬ ra, gdyz lotki zostana wyrównane. Po¬ szczególne rozmieszczenie przegubów lo¬ patek w ich wspólnej piascie i przestawial- nosc lopatek we wszystkie strony sa takie same, jak w zwyklym srubowcu, którego dalsze udoskonalenie przedstawia maszy¬ na wedlug wynalazku.Na rysunku dla przykladu przedsta¬ wiono forme Wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widbk zprzodu, fig. 2 — pio¬ nowy przekrój podluzny, fig. 3 — widok maszyny .zgóry, fig. 4 — widok zgóry lo^ patki z kierowniczymi czesciami lotki, fig. 5 — pionowy przekrój podluzny i fig. 6 — przekrój poprzeczny lopatki.Cyfra 1 oznacza kadlub, 2 — podwozie do ladowania z plozami 3, a 4— silnik do ruchu postepowego ze smiglem 5. Maszyna posiada ister kierunkowy 6 i ster wysokosci 7. Lopatki 8 sruby nosnej dzwigaja silniki, zaopatrzone w dwa smigla 10, które dzieki swoistej budowie kazdego /silnika obracaja sie w kierunkach przeciwnych.W kadlubie miesci sie, jak zwykle, dzwignia // przeznaczona do regulowania pochylenia lopatek 8, obracajacych sie we Wszystkie strony na ramionach 13 i osadzo¬ nych we wspólnej piascie. Dzwignia ta przestawia zapomoca cegiel 15 (fig. 2), przeprowadzonych przez wydrazona ko* lumne 14, wieniec lozyska kulkowego 16, na któregjo koncu czolowym umocowane sa rurowate prety 17, po jednym dla kazdej lopatki. Kazdy pret 17 (fig. 4 i 5) stanowi widly obejmujace ramie 13 lopatki. Pret 17 polaczony jest z korba 18, osadzona na osi 19 i wprawiajaca w ruch dzwignie 20, osadzona na tej samej psi. Do konców dzwigni 20 przymocowane -sa oba konce ciegla 21, idace równolegle wzdluz lopatki i prowadzone na jej zewnetrznych kon¬ cach krazkami 22. Cieglo 23 jest przymoco- — 2 —wane dp górnej linki pociagowej, a cieglo 231 do linki dolnej ciegla 21, fatóre powra¬ ca na swoje miejsce, gdy jedna z linek 23 lub 231 napina sie pod dzialaniem limy 21, a druga poddaje sie, ltub odwrotnie. Linki 23 i 231% idace pod katem prostym po kraz¬ kach 24, dzialaja na lotke 25, która jest wykonana tak, jak lotki platów. Lptka 25 polaczona jest z lopatka 8 zapomoca osi (obrotu) 26. Ciegla 23 dzialaja zgóry, a,cie¬ glo 231 zdolu osi obrotu 26.Po podniesieniu wienca 16, który slizga sie po kolumnie 14, pret 17 napina dolna linke pociagowa ciegla 21, podczas gdy lin¬ ka górna poddaje sie, co wywoluje napie¬ cie ciegla 231 i zwolnienie ciegla 23, a rów¬ niez skosne ustawienie lotki 25 nadól, co powieksza pochylenie lopatek.Gdy to pochylenie przekracza, wskutek przeciazenia, polozenie pozijome, przyczem wieniec 16 i pret 17, pozostaja nieruchome, wówczas powstaje takie dzialanie, ze galaz górna ciegla 21 i stosownie do tego ciegla 23 napinaja sie, dzieki czemu osiaga sie zmniejszenie pochylenia lopatki, qo jej po¬ zwala poddac sie dzialaniu wiatru pla¬ szczyzna najmniejsza.Silniki 9 sa umocowane na koncach lo¬ patki 8 na dzwigarach podluznych. Oby¬ dwa smigla 10, wprawiane w ruch przez kazdy z silników 9, mieszcza sie przy jed¬ nym silniku przed, a przy drugim silniku za zespolem cylindrów i obracaja isie przy pomocy osobnego urzadzenia w kierunku odwrotnym do ruchu silników.Zbiorniki paliwa i smarów umieszczo¬ ne sa w znany sposób we wnetrzu lopatek.Aby podtrzymac stala preznosc w karbu- ratorach isilników, paliwo przeplywa naj¬ pierw przez przyrzady zasilajace 29, iw któ¬ rych panuje cisnienie atmosferyczne. U- rzadzenie to stanowi jedno ze znamion wy¬ nalazku i daje w praktyce powazne korzy¬ sci.Dzieki cieglom 28, ostroslup, skladaja¬ cy sie z rur 27, jest w stanie dzwigac nie- HiDclioiite lopatki ai do chwili ladowania.Polaczenie ciegiel z tym ostroslupem jest gietkie w celu zapewnienia bezpieczenstwa przy ladowaniu, a calosc obraca sie razem z piasta srodkowa 12.Z tego powodu wzlot maszyny odbywa sie prawie pionowo przy pomocy silników lopatkowych 9, przy lub bez uprzedniego zakrecania smigiel 10 zaleznie od mocy tych silników.Ruch postepowy zapewnia silnik 4 ka¬ dluba.Moznosc nastawiania lotek 25 pozwala przystosowac maszyne w wypadku odmo¬ wy dzialania wszystkich silników do roz¬ maitego rodzaju lotów, a w szczególnosci do poziomego lotu okreznego, do prostopa¬ dlego albo poprzecznego lotu.Ilosc srub nosnych moze byc dowolna, wiec sruby te moga byc podwójne i wielo¬ krotne, przyczem poszczególne lopatki jed¬ nej sruby moga sie laczyc lub nie z lopat¬ kami drugiej sruby. Silniki umieszczone na koncach lopatek nosnych, moga byc po¬ laczone, zamiast z dwoma obracajacemi sie w kierunku odwrotnym smiglami, tylko z jednem smiglem pociagowem o lopatkach przegubowych. Mozna takze zastosowac dwa polaczone silniki, z których jeden na¬ pedza smiglo pociagowe, a drugi srube no¬ sna.Moc silników lopatkowych mozna zmie¬ niac w szerokich granicach stosownie do poszczególnego uzytku maszyny. W miare wzrastania mocy maszyna zbliza sie coraz bardziej do srubowca (helikoptera), które¬ mu ona odpowiada, jezeli silniki lopatkowe sa w stcinie zapewnic unoszenie maszyny w punkcie stalym. PL