KI. 3S=a=n 59 cz 9/ OZ Nietlukaca sie szyba sklada sie, jak wiadomo, z dwóch warstw szkla, pomiedzy któremi znajduje sie warstwa celuloidu lub octanu celulozy, które to warstwy sa skle¬ jone ze soba zapomoca zwilzenia warstwy celuloidowej plynem zmiekczajacym, po- czem warstwy, w ten sposób sklejone, o- grzewa sie i sprasowuje ze soba, co bylo wykonywane dotychczas pod ciepla prasa mechaniczna.Wynalazek niniejszy dotyczy odmien¬ nego sposobu wyrabiania nietlukacych sie szyb szklanych.Warstwy szkla, wraz z umieszczona po¬ miedzy niemi warstwa pochodnej celulozy, a najlepiej octanu celulozy, zanurza sie najpierw, stosownie do wynalazku, w ply¬ nie zmiekczajacym, a nastepnie ogrzewa i sprasowuje ze soba, nie zapomoca cieplej prasy mechanicznej, lecz zapomoca gazu pod cisnieniem, jak np. pary wodnej.Warstwy szkla i celuloidu przepuszcza sie, np. najpierw pomiedzy na walcami, celem usuniecia z pomiedzy tych warstw powietrza i nadmiaru plynu zmiek¬ czajacego, a nastepnie warstwy te umie¬ szcza sie w zamknietej komorze, do której wprowadza sie pare pod cisnieniem.Krawedzie poszczególnych warstw szkla i celuloidu mozna izolowac od pary wodnej zapomoca pokrycia ich roztworem kauczukowym, albo tez warstwy te moznaskleic ze soba zapomoca suszenia ich przez pewiei?czas lub sprasowania pod odpo- wiedriiifi ciezarem^ Warstwy te mozna w tymze celu umiescic w worku kauczuko¬ wym, który poddaje sie nastepnie ssaniu celem usuniecia z warstw powietrza i nad¬ miaru plynu.Warstwy szkla i celulozy mozna umie¬ scic nie w worku kauczukowym, lecz po¬ miedzy przeponami kauczukowemi. Boki worka moga byc wykonane ze sztywnego tworzywa i polaczone ze soba na krawe¬ dziach materjalem elastycznym, jak np. kauczukiem.Plynem, zmiekczajacym octan celulozo¬ wy, jest trójacetyna.W jednym worku mozna sprasowac pewna ilosc szyb nietlukacych sie.Jezeli idzie o sprasowanie w jednym worku pewnej ilosci zespolów warstw, z których kazdy tworzy jedna szybe nietlu¬ kaca sie, to wtedy trudno jest warstwy te wkladac do worka oddzielnie, po zwilze¬ niu, celem zmiekczenia warstw, wykona¬ nych z pochodnej celulozy, plynem rozpu¬ szczajacym lub zmiekczajacym, a ponadto, co jest bardzo niekorzystne, wkladanie od¬ dzielnych zwilzonych warstw do worka wprowadza pecherzyki powietrza pomie¬ dzy te warstwy, wywierajac szkodliwy wpfyw na jakosc otrzymywanej szyby.Aby tego uniknac, zamkniety worek, w którym poddaje sie warstwy szkla i celu¬ loidu bezposredniemu naciskowi gazu pod cisnieniem, spelnia jednoczesnie role na¬ czynia, w któtetn warstwy te zanurzaja sie W plytite zmiekczajacym, przyczem pod¬ czas tego zanurzania, poszczególne war¬ stwy wspieraja sie na swych krawedziach i sa od siebie oddzielone rozporkami, a worek poddaje sie, po jego zamknieciu, ssaniu, dzieki czemu zewnetrzne cisnienie atmosferyczne wytlacza z tego worka nad^ miai- plynu w kierunku ku górnej krawedzi warstw, jeszcze przed poddaniem worka %fcfca£ z zawartemi w nim arkuszami szkla dzialaniu bezposredniemu gazu ogrzewa¬ jacego i sciskajacego te warstwy. Worek rozszerzany jest przez sztywna rame ko¬ rytkowa, do której wklada sie poszczegól¬ ne warstwy szkla i kompozycji celulozo¬ wej tak, iz wspieraja sie one na swych kra¬ wedziach, przyczem warstwy celulozowe sa poczatkowo oddzielone w tej ramie od warstw szklanych zapomoca rozporek, któ¬ re jednak wyjmuje sie z worka jeszcze przed poddaniem go ssaniu i sciskaniu.Aby zmniejszyc mozliwosc przedosta¬ nia sie pecherzyków powietrza pomiedzy warstwy skladowe szyby, warstwy te wkla¬ da sie najpierw do ramy, a z nia do worka, jeszcze przed doprowadzeniem don plynu, który wprowadza sie do worka od jego spodu, wskutek czego poziom plynu w wor¬ ku podnosi sie. Aby zapobiec przedostaniu sie powietrza, pozostalego w zamknietym worku, pomiedzy warstwy skladowe szyby podczas wytlaczania plynu z tego worka przez zewnetrzne cisnienie atmosferyczne, wskutek zapadania sie boków przy podda¬ niu go ssaniu, ssanie to zastosowuje sie przynajmniej poczatkowo wzgledem gór¬ nej czesci worka, nie zas od dolu, co mo¬ globy wpedzic powietrze miedzy warstwy szyb.Sposoby zrealizowania wynalazku opi¬ sane sa ponizej szczególowo w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poziomy worka z przynalezno- sciami, zawierajacego warstwy skladowe szyby, jeszcze przed wyjeciem rozporek; fig. 2 — przekrój poziomy teigoz worka, po wyjeciu rozporek i po splaszczeniu worka przez cisinienie atmosferyczne; fig. 3 — widok zboku, a fig. 4 — widok zgóry, w mniejszej podzialce, korytkowej ramy, roz¬ szerzajacej worek; fi,g. 5 — widok zboku, w mniejszej podzialce, worka, umieszczo¬ nego w autoklawie parowym, uwidocznio¬ nym w przekroju linjami przerywanemi.Worek kauczukowy a utrzymywany jest w stanie rozszerzonym przez wlozona — 2 —weii otwarta po obu bokach rame korytkowa b, uwidoczniona oddzielnie na fig. 3 i 4.Rozszerzony w ten sposób worek a u- mieszcza sie w otwartej po obu bokach skrzynce c, której otwarte boki zamyka sie na pewien czas zapomoca zasuwanych de¬ seczek d.Dno worka a polaczone jest rurka c ze zbiornikiem /, a szczyt tego worka zaopa¬ trzony jest w lacznik rurkowy g.Rurka e polaczona jest z rurka piono¬ wa h (fig. 5), wyposazona w kurek przepu¬ stowy i, oraz posiada kurki odcinajace / i k, znajdujace sie po obu stronach rurki h.Do worka a, rozszerzonego przez rame b, wklada sie warstwy szkla /, a pomiedzy^ kazde dwie sasiednie pary warstw szkla wklada sie warstwe m pochodnej celulozy, oddzielona od warstw szkla z obu stron za¬ pomoca rozporek cynkowych lub z gumy lub kauczuku wulkanizowanego n.Poniewaz w ten sposób otrzymuje sie pewna ilosc nietlukacych sie szyb uwar¬ stwionych, z których kazda sklada sie z dwóch warstw szkla i zawartej pomiedzy niemi warstwy pochodnej celulozy, wiec, oczywiscie, do worka trzeba wlozyc dwa razy wiecej warstw szkla, anizeli warstw pochodnej celulozy.Po wlozeniu warstw szkla /, warstw pochodnych celulozy m i rozporek n do ramy b, a z nia do worka a, do rurki h wlewa sie, zapomoca np. lejka c1, roztwór zmiekczajacy czyli rozpuszczajacy, gdy wylot worka a jest jeszcze otwarty, który to lejek wsuwa sie w tym celu w krótka rurke o, wykonana z plótna nagumowane- go i nalozona na rurke h (fig. 5), przyczem kurki i i / sa otwarte, a kurek k — za¬ mkniety.Plyn, wlany do rurki h, przeplywa wzdluz dostepnej dlan czesci rurki e, pod¬ noszac sie stopniowo w worku a i, jezeli ilosc tego plynu, wlanego do rurki h, jest wystarczajaca, to wtedy zatapia on war¬ stwy lim.Wlewanie plynu przerywa sie nastap* nie i wyjmuje rozporki n z |omiedzy warstw / i m.Po dokonaniu tego, warstwy lim przy¬ suwa sie do siebie recznie, a w odstepy, powstale wtedy w ramie b po obu bokach zlozonych ze soba Warstw / i m, wsiiwa sie plyty gumowe p (fig. 2), poczem otwarty szczyt ramy 6 zamyka sie pokrywa b1 (fig. 3).Zamyka sie nastepnie wylot worka a i zaciska hemietycznie zapomoca klamer zaciskowych q, sciaganych ku sobie za¬ pomoca srub c2, zaopatrzonych w nakret¬ ki g1 (fig. 5).Po hermetycznem zamknieciu wylotu worka *r, rurke gumowa o, osadizo- na na rurce h, zgina sie i naklada na wzmiankowany juz lacznik rurowy g, wy¬ stajacy ze szczytu worka a.Po zamknieciu kurka / rurki « i otwar¬ ciu kurków i i k, zbiornik / laczy sie zapo¬ moca rurki f1 z powietrzna pottipa ssaca, wytwarzajaca W nhn próznie, wynoszaca okolo 66,04 cm slupa rteci.Ssanie to dziala od szczytu worka u, wskutek czego jego boki zapadaja sie ku sobie {Hg. 2) pod wplywem izewnelranego cisnienia atmosferycznego i powietrze, za¬ warte w worku a, znajdujace sie ponad be¬ dacym w nim plynem, wytloczone zostaje nazewnatrz, dzieki czemu unika sie wcia* gniecia pecherzyków powietrza pomiedzy warstwy skladowe.Po calkowitem zapadnieciu sie boków worka, czyli po wytloczeniu zen wszystkie¬ go powietrza i wiekszej czesci plynu, o- twiera sie ponownie kurek /, przez który odplywa wówczas stopniowo z worka po¬ zostala czesc plynu pod wplywem nacisku na worek cisnienia atmosferycznego, przy¬ czem niema zadnego znaczenia, czy kurek i jest wtedy nadal otwarty, czy tez za¬ mkniety.Po zapadnieciu sie boków worka a, wy¬ suwa sie jedna lub obie deseczki d ze — 3 —skrzynki c, Vystawiajac ten worek na dzia¬ lanie cisnienia zewnetrznego po jednej lub po obu stronach skrzynki c.Gdy drenowanie "worka a potrwalo juz 30 min, to wtedy, nie przerywajac ssace¬ go dzialania pompy na ten worek, poddaje sie go zewnetrznemu cisnieniu pary wod¬ nej, doprowadzanej rurka r1 do wnetrza zamknietego autoklawu r, w którym mie¬ sci sie skrzynka c.Worek a podlega dzialaniu cisnienia pa¬ ry w przeciagu okolo 15 min, przyczem przez pierwsze 7V2 min preznosc tej pary podnosi sie stopniowo do 'wysokosci 2,461 kg/cm2 ponad cisnienie atmosferyczne, która to preznosc utrzymuje sie bez zmia¬ ny podczas pozostalej czesci tego okresu czasu.A wtedy, dzieki naciskowi i cieplu pa¬ ry, otrzymuje sie z kazdej pary warstw szkla / i zawartej pomiedzy niemi warstwy pochodnej celulozy m, zupelnie spoista nie¬ tlukaca sie szybe uWarstwowiona, która mozna wyjac bezposrednio z worka.Górna powierzchnia podstawy ramy korytkowej b jest zaopatrzona w zeberka poprzeczne b2. Zeberka te przedstawiaja jedynie waskie krawedzie, a nie szerokie plaszczyzny poslizgowe. Wskutek tego zmniejsza sie opór cierny pomiedzy dolne- mi krawedziami warstw szkla / i warstw celulozowych mata podstawa podczas sci¬ skania ze soba tych warstw przez cisnie¬ nie atmosfery i pary. PL