PL136877B1 - Method of obtaining polyester substrate for photographic films and plates - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania podloza poliestrowego na blony i plyty fotograficzne. Sposób znajduje zastosowanie do wytwarzania folii poliestro¬ wej przystosowanej do przejmowania emulsji fotograficznej negatywowej czarno-bialej albo kolorowej.

Sposób wytwarzania podloza poliestrowego ne blony i plyty fotograficzne znany z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3 271 345 przebiega nastepujeco: Stopiony polimer otrzymany w wyniku polikondeneacji kwasu tereftalowego z glikolem etylenowym, posiadajecy lepkosc istotne z Jednoprocentowego roztworu w ortochlorofenolu wynoszaca powyzej 0,5 wytlacza sie w postaci wstegi i bezposrednio schladza do temperatury po¬ nizej 70°C. Wstege poddaje sie orientacji wszerz w temperaturze od 85 do 120°C. Na¬ stepnie zorientowane wstege wygrzewa sie w temperaturze od 160 do 230°C utrzyraujec Je pod naprezeniem zapobiegajacym kurczeniu ele o wiecej niz 8 %, chlodzi do temperatury ponizej 40°C i nawija na tuleje. Na tak otrzymane folie nanosi eie warstwe dyspersji wodnej zawierajecej 2 do 5 % wagowych terpolimeru otrzymanego przez polikondensacje chlorku winylidenu, akrylonitrylu i kwasu itakonowego oraz 0,4 do 8 % wagowych srod¬ ków powierzchniowo-czynnych poprawiajecych rozlewnosc dyspersji, np. alkilosiarczanów metali alkalicznych.

Terpoliraer chlorku winylidenu, akrylonitrylu i kwasu itakonowego otrzymuje sie przez polimeryzacje w emulsji wodnej zawierajecej mieszanine monomerów o skladzie 50 do 95 czesci wagowych chlorku winylidenu, 4 do 40 czesci wagowych akrylonitrylu i 0,5 do 10 czesci wagowych kwasu itakonowego, inicjatory polimeryzacji Jak nadsiarczany metali alkalicznych i kwasne siarczany metali alkalicznych w ilosci wej oraz srodek emulgujacy w postaci soli metali alkalicznych i kwasnych siarczanów alkenów zawierajecych 10 do 20 atomów w czesteczce w ilosci do 2 czesci wagowych. Po¬ limeryzacje prowadzi sie w atmosferze gazu obojetnego pod chlodnice zwrotne w tempe¬ raturze do 40 C az do zaniku refluksu chlorku winylidenu. Otrzymane dyspereje wodne terpolimeru o stezeniu 25 do 40 % wagowych rozciencza sie wode do zedanego stezenia.2 136 877 Nanoszenie znanym sposobem preparecji w postaci terpollrneru chlorku winylidenu, akrylonitrylu i kwasu itakonowego w dyspersji wodnej na zorientowane i wygrzane folie poliestrowa, daje podloze, posiadajace szereg niedogodnosci. Podstawowe wade otrzyma¬ nego tym sposobem podloza jest bardzo nierównomierna grubosc warstwy preparacyjnej, która na przyklad dla sredniej grubosci 0,1 g/m waha sie w granicach od 0,02 do 1#° g/m * Inne niedogodnoscia, tak otrzymanego podloza jeet mala skutecznosc warstwy preparacyjnej na mokro 1 na sucho, która oznaczona wedlug BN-71/6385-02 nie przekra¬ cza 50 % r,\a sucho i 2 na mokro.

Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania podloza poliestrowego na blony 1 plyty fotograficzne polegajecego na nanoszeniu warstwy preparacyjnej na zo¬ rientowane :l wygrzane folie poliestrów©, który to sposób Jednoczesnie zapewni otrzy¬ mywanie podloza o duzej równomiernosci grubosci warstwy preparacyjnej 1 o skuteczno¬ sci warstwy preparacyjnej na mokro powyzej 3 i na sucho nie mniejszej niz 85 %.

Cel wynalazku zrealizowano przez wykorzystanie niespodziewanego odkrycia, ze dzia¬ lania alkiloeiarczanów metali alkalicznych zostaje zwielokrotnione przez dodanie do dyspersji zawierajecej alkllosiarczany metali alkalicznych niewielkiej Ilosci eteru alkilofenoksypollokayalkilenowego, w którym grupa alkilowa zawiera do 15 atomów wegla, a grupa oksyalkllenowa posiada 2 do 4 atomy wegla, przy czym czesteczka eteru zawiera 3 do 20 grup oksyalkilanowych. Etery alkilofenoksypolioksyalkilenowe dzialaje syner- gicznie w stosunku do alkllosiarczanów metali alkalicznych, co objawia sie wielokro¬ tnie bardziej równomierna, rozlewnoscie dyspersji wodnej terpollrneru chlorku winyli- denu, alkrylonltrylu 1 kwasu itakonowego na folii poliestrowej? Synergizm ten jest jeszcze silniejszy, jezelli do dyspersji wodnej terpollrneru dodac plerwszorzedowego alkoholu alkilowego* Sposób wytwarzania podloza poliestrowego na blony 1 plyty fotograficzne wedlug wynalazku przebiega nastepujaco: Stopiony polimer otrzymany w wyniku polikondensacji kwasu tereftalowego z glikolem etylenowym, posiadajacy lepkosc istotna oznaczone z jednoprocentowego roztworu w ortochlorofenolu wynoszace powyzej 0,5 wytlacza sie w postaci wstegi 1 bezposrednio schladza do temperatury ponizej 70°C, Wstege poddaje ele orientacji przez rozciaganie jaj od 2,5 do 3,2 razy wzdluz i 2,5 do 3,2 razy wszerz w temperaturze 85 do 120°C, przy czym temperatura rozciaganie wszerz jest co najmniej 20°C wyzsza niz temperatura rozciagania wzdluz. Albo wstege poddaje sie orientacji przez rozciaganie jej od 2,5 do 3,2 razy wszerz w temperaturze od 100 do 120°C a nastepnie od 2,5 do 3,2 razy wzdluz w temperaturze nie przekraczajacej 100°C.

Nastepnie zorientowana wstege wygrzewa sie w temperaturze 160 do 230°C utrzymujac ja pod naprezeniem zapobiegajacym kurczeniu sie o wiecej niz 8 %, chlodzi do temperatu¬ ry ponizej 40°C i nawija na tuleje albo rozcina na mniejsze szerokosci i nawija na tuleje.

Na tak otrzymana folie poliestrowa nanosi sie jednostronnie albo obustronnie war¬ stwe dyspersji wodnej zawierajacej 0,3 do 4 % wagowych terpollrneru otrzymanego przez polimeryzacje 70 do 95 czesci wagowych chlorku winylldenu, 4 do 15 czesci wagowych akrylonitrylu i 0,5 do 4 czesci wagowych kwasu itakonowego, od 0,05 do 0,5 % wago¬ wych elklloeiarczanów metali alkalicznych, w których rodnik alkilowy zawiera 6 do 30 atomów wegla, od 0,01 do 0,1 % wagowych eteru alkllofenoksypolloksyalkilenowego, w którym grupa alkilowe zawiera do 15 atomów wegla, a grupa oksyalkllenowa posiada 2 do 4 atomów wegla, przy czym czasteczka eteru zawiera 3 do 20 grup oksyalkllenowych, albo od 0,01 do 0,1 % mieszaniny eterów alkilofenoksypolloksyalkilenowych od 0,5 do 4 % wagowych rezorcyny oraz od 93 do 99 % wagowych wody, l/albo alkoholu etylowego.

Nastepnie folie z waretwa dyspersji wodnej suszy sie w temperaturze 60 do 120°C, roz¬ cina na szerokosci handlowe 1 nawija na tuleje.136 877 3 Korzystnie sposób wytwarzania podloza poliestrowego na blony i plyty fotograficz¬ ne wedlug wynalazku przebiega nastepujeco: Stopiony polimer otrzymany w wyniku poli- kondensacji kwasu tereftalowego z glikolem etylenowym, posiadajacy lepkosc istotne oznaczone z jednoprocentowego roztworu w ortochlorofenolu wynosze powyzej 0,5, wytlacza sie w postaci wstegi i bezposrednio schladza do temperatury ponizej 70°'C.

Wstege poddaje sie orientacji przez rozcieganie je od 2,5 do 3,2 razy wzdluz i 2,5 do 3,2 razy wszerz w temperaturze 85 do 120°C, przy czym temperatura rozciegania wszerz Jest conajraniej 20 C wyzsza niz temperatura rozciegania wzdluz. Albo wstege poddaje sie orientacji przez rozcieganle jej od 2,5 do 3,2 razy wszerz w temperaturze od 100 do 120°C, a nastepnie od 2,3 do 3,2 razy wzdluz w temperaturze nie przekraczajecej 100°C. Nastepnie zorientowane wstege wygrzewa sie w temperaturze 160 do 230°C utrzy¬ muje je pod naprezeniem zapobiegajacym kurczeniu eie o wiecej niz 8 %, chlodzi do temperatury ponizej 40°C i nawija na tuleje albo rozcina na mniejsze szerokosci i na¬ wija na tuleje.

Oddzielnie sporzedza sie terpolimer chlorku winylidenu, akrylonitrylu 1 kwasu ltakonowego 1 dyspersje preparacyjne. Lacze sie ze sobe 20 do 35 % wagowych mieszani¬ ny monomerów o skladzie 70 do 95 czesci-wagowych chlorku winylidenu, 4 do 15 czesci wagowych akrylonitrylu i od 0,5 do 4 czesci wagowych kwasu ltakonowego, 65 do 80 % wagowych wody, do 1,5 % wagowych siarczanu dodecylowoeodowego, do 1 JJ wagowego ini¬ cjatorów kopolimeryzacjl, na przyklad nadsiarczanu potasu lub nadsiarczanu sodowego, miesza i ogrzewa utrzymujec temperature nie przekraczajece 50°C pod chlodnice zwro¬ tne. Po ustaniu refluksu chlorku winylidenu dyspersje poreakcyjne schladza sie do temperatury otoczenia.

Do eporzedzenla dyspersji preparacyjnej leczy sie ze sobe 2 do 10 czesci wagowych dyspersji poreakcyjnej, 0,05 do 0,5 czesci wagowych alkllosiarczanów metali alkalicz¬ nych, w których rodnik alkilowy zawiera 6 do 30 atomów wegla, albo mieszaniny alkilo- siarczenów metali alkalicznych, 0,01 do 0,1 czesci wagowych eteru alkilofenoksypoli- oksyalkllenowego, w którym grupa alkilowa zawiera do 15 atomów wegla, a grupa oksy- alkilenowa posiada 2 do 4 atomy wegla, przy czym czesteczka eteru zawiera 3 do 20 grup oksyalkilenowych, albo mieszaniny eterów alkilofenoksypolioksyalkilenowych, 0,5 do 4,0 czesci wagowych rezorcyny, uzupelnia wode albo wodnym roztworem alkoholu ety¬ lowego, do 100 czesci wagowych i miesza. Otrzymane dyspersje preparacyjne nanosi sie cienke warstwe jednostronnie lub dwustronnie na otrzymane folie poliestrowe, suszy w temperaturze 40 do 120°C.

Otrzymane sposobami wedlug wynalazku podloza poliestrowe na blony i plyty fotogra¬ ficzne posiada grubosc warstwy preparacyjnej terpolineru chlorku winylidenu, akrylo- nitrylu i kwasu italconowego w granicach od 0,05 do 0,4 g/m .

Rozrzut grubosci oznaczony wagowo na próbkach o wymiarach 10 x 10 cm wycietych losowo w dowolnych miejscach podloza miesci sie w granicach - 20 Z od grubosci sred- 2 2 + niej dla grubosci srednich od 0,05 g/m do 0,1 g/m 1 w granicach - 10 ^ od grubosci sredniej dla grubosci srednich powyzej 0,1 g/m . Skutecznosc warstwy preparacyjnej na mokro przekracza 3^a na sucho przekracza 85 $5. Warstwa preparacyjne nie zwieksza gestosci optycznej podloza w porównaniu z gestoscle optyczne folii poliestrowej uzy¬ tej na podloze.

Sposób wedlug wynalazku przedstawiono w ponizszych przykladach.

Przyklad I. Stopiony polimer, otrzymany w wyniku pollkondensacjl kwasu tereftalowego z glikolem etylenowym posiadajecy lepkosc istotne oznaczone z jednopro- centowego roztworu w ortochlorofenolu w granicach 0,65 do 0,67 wytloczono w postaci wstegi o grubosci 0,6 mm 1 szerokosci 70 cm, które bezposrednio chlodzono do tempera¬ tury 64°C. Nastepnie wstege ogrzewano do 86°C i rozciegano trzykrotnie wzdluz, oraz4 136 877 ogrzewano do temperatury 120 C i rozciegano trzykrotnie wszerz. Utrzymujec wstege pod naprezeniem ogrzewano je do temperatury 210 c, chlodzono do temperatury 30°C, obci¬ nano brzegi, rozcinano na szerokosc po 600 mm 1 nawijano na tuleje.

Oddzielnie eporzedzono terpollmer chlorku winylidenu, akrylonitrylu i kwasu ita- konowego oraz dyspersje preparacyjne. Rozpuszczono mianowicie w 720 g wody 3 g nad¬ siarczanu sodowego, 6 g kwasnego siarczanu sodowego i 5,4 g siarczanu dodecylowo-so- dowego. Roztwór ten polaczono w kolbie zaopatrzonej w mieszadlo 1 chlodnice zwrotne z 287 g chlorku winylidenu, 29 g akrylonitrylu i 6,7 g kwasu itakonowego pod poduszke azotowe 1 calosc mieszano 1 ogrzewano utrzymujec temperature 30 C az do zaniku reflu¬ ksu chlorku winylidenu to jest przez 12 godzin, po czym wygrzano jeszcze przez pól godziny w temperaturze 40°C i schlodzono do temperatury otoczenia. Zawartosc porea¬ kcyjna kolby stanowila 32 % dyspersje terpolimeru w wodzie koloru lekko mlecznego.

Z kolei sporzadzono dyspersje prsparacyjne przez poleczenle ze sobe 60 g dysper¬ sji poreakcyjnej, 2,5 g dodecylosiarczanu sodowego /laurylosiarczanu sodowego/, 0,5 g eteru oktylofenoksyszesciooksyetylenowego, 10 g rezorcyny i 40 g wody, wymieszano oraz dopelniono wodnym roztworem alkoholu etylowego do jednego litra, mieszajec.

Otrzymane dyspersje preparacyjne nanoszono cienke warstwe na folie poliestrowe po dwóch godzinach skladowania folii i suszono w temperaturze 120°C. Otrzymane podlo¬ ze poliestrowe na blony fotograficzne posiadalo srednio grubosc warstwy preparacyjnej 2 0,08 g/m oznaczone wagowo z 20 próbek o wymiarach 10 x 10 cm pobranych w losowo wy- p , branych miejscach podloza, rozrzut grubosci od 0,070 do 0,095 g/m . Skutecznosc war¬ stwy preparacyjnej na sucho wynosila 98 % a na mokro -5. Gestosc optyczna podloza byla równa gestosci optycznej folii, z której otrzymano podloze.

Przyklad II. Wykonano podloze poliestrowe na blony fotograficzne w spo¬ sób podany w przykladzie I z te róznice, ze dyspersje preparacyjne nanoszono na folie poliestrowe po trzech miesiecach skladowania folii. Grubosc warstwy preparacyjnej 2 2 miescila sie w granicach 0,075 do 0,095 g/m przy sredniej grubosci 0,088 g/m , sku¬ tecznosc warstwy preparacyjnej na mokro wynosila 5, na sucho 97 JJ, a gestosc optyczna podloza byla równa gestosci optycznej folii uzytej do wykonania podloza.

Przyklad III. Wykonano podloze poliestrowe na blony fotograficzne w spo¬ sób podany w przykladzie I z te róznice, ze wytloczono folie grubosci 2 mm i ze dys¬ persje preparacyjne nanoszono na folie poliestrowe po czterech miesiecach skladowania 2 folii. Grubosc warstwy preparacyjnej podloza wynosila od 0,075 do 0,110 g/m przy o sredniej grubosci 0,1 g/m , skutecznosc warstwy preparacyjnej na mokro wynosila 5/ na sucho - 94 % i gestosc optyczna podloza byla równa gestosci optycznej folii uzytej do wykonania podloza.

Przyklad IV. Wykonano podloze poliestrowe na blony fotograficzne w spo¬ sób podany w przykladzie I z te róznice, ze zamiast 0,5 g eteru oktylofenoksyszescio¬ oksyetylenowego uzyto 0,5 eteru oktylofenoksypolipropylenowego o konsystencji gestej cieczy koloru slomkowego i dyspersje preparacyjna nanoszono na folie po trzech miesiecach skladowania folii. Grubosc warstwy preparacyjnej podloza wynosila od 0,070 2 2 do 0,093 g/m przy grubosci sredniej 0,089 g/m , skutecznosc warstwy preparacyjnej na mokro wynosila 5, na sucho wynosila 98 %ta gestosc optyczna podloza byla równa gesto¬ sci optycznej folii uzytej do wykonania podloza.

Przyklad V. Wykonano podloze na blony fotograficzne w sposób podany w przykladzie IV z te róznice, ze zamiast 0,5 g eteru oktylofenoksypolipropylenowego uzyto mieszaniny eterów alkilofenoksypolietylenowych i alkilofenoksypolipropylenowych o konsystencji mazi i zabarwieniu lekko brunatnym o nazwie handlowej "Rokafenol N8p7". » 2 Grubosc warstwy preparacyjnej wynosila od 0,075 do 0,100 g/m przy sredniej grubosci 0,091 g/m , skutecznosc warstwy preparacyjnej no mokro wynosila 5, na sucho wynosila odpowiednio 95 %,a gestosc optyczna podloza byla równa gestosci optycznej folii uzy¬ tej do wykonania podloza.135 877 5 2 « 9 t r 2 e z e n 1 o patentowe 1* Sposób wytwarzania podloza poliestrowego na blony 1 £lyty fotograficzne pole¬ gajacy na tym, ze stopiony polimer otrzymany w wyniku polikondensecji kwasu terefta- lowego z glikolem etylenowym posiadajacy lepkosc istotne oznaczona z jednoprocentc- wego roztworu w ortochlorofenolu wynoszace powyzej 0,5 wytlacza sie w postoci wstegi 1 bezposrednio schladza do temperatury ponizej 70°Cf a wstege poddaje sie orientacji przez rozciaganie Jej 2,5 do 3,2 razy wzdluz i 2,5 do 3,2 razy wszerz w temperaturze 85 do 120°C# zorientowane wstege wygrzewa sie w temperaturze 160 do 23i0°C utrzymujac je pod naprezeniem zapobiegajecym kurczeniu sie o wiecej niz 8 %9 chlodzi do tempera¬ tury 40*0, nanosi sie przynajmniej jednostronnie warstwe dyspersji wodnej zawieraja¬ cej 0,3 do 4 % wagowych terpollmeru otrzymanego przez polimeryzacje 70 do 95 czesci wagowych chlorku wlnylidenu, 4 do 15 czesci wagowych akrylonitrylu i 0,5 do 4 czesci wagowych kwasu ltakonowego, znamienny tym, ze stosuje sie dyspersje wodne zawierajece od 0,05 do 0,5 % wagowych alklloslarczanów metali alkalicznych, w których rodnik alkilowy zawiera 6 do 30 atomów wegla 1 od 0,01 do 0,3. ,J wagowych eteru alkilofenoksypolloksyalkllenowego, w którym grupa alkilowe zawiera do 15 atomów wegla a grupa oksyalkllenowa posiada 2 do 4 atomy wegla, przy czym czasteczka eteru zawiera 3 do 20 grup okayalkilanowych* 2. Sposób wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze stosuje sie dyspersje wodne zawierajece 0,4 do 5 ;j wagowych rezorcyny, 3* Sposób wedlug zastrz, 1 albo 2, znamienny tym, za stosuje sie dyspersje wodne zawierajece alkohol etylowy.