Przedmiotem niniejszego wynalazku jest ciezarowy pojazd mechaniczny powyz¬ szego rodzaju, którego kolo pedne osadzo¬ ne jest w oddzielnej ramie wspornikowej, a rama podwozia posiada czesc lub od-dzielna rame wspólsródkowa z pierwsza rama,* przyczem póinietlzy obu temi rama¬ mi znajduja sie urzadzenia przeciwcierne, jak np. krazki lub kule.Pierwsza z ram w jednem wykonaniu ma ksztalt pierscienia o wglebionym prze¬ kroju poprzecznym, którego krawedzie sa poziome, druga zas rama posiada w odpo¬ wiednich lozyskach trzy lub wiecej kraz¬ ków, umieszczonych wewnatrz wglebienia wspomnianego pierscienia.Pierscien ten, zwrócony swa strona o- twarta nazewnatrz, jest przymocowany do mechanizmu silnikowego i do lozysk ped¬ nego kola biegowego. Rama podwoziowa posiada czesc, otaczajaca pierscien i dzwi¬ gajaca trzy lub wiecej krazków, wsunie¬ tych we wspomniany pierscien, spoczywa¬ jacych u dolnej jego krawedzi.Os kazdego krazka moze byc nieco na¬ chylona do poziomu w celu odchylenia pla¬ skiej powierzchni bocznej tego krazka od dna pierscienia o przekroju wglebionym tak, ze wtedy krazek ten styka sie z kra¬ wedzia wnetrza pierscienia, przejmujac oprócz naporu pionowego równiez i pozio¬ my. Krazki sa osadzone obrotowo na osiach, umieszczonych na jednej z ram w taki spo¬ sób, ze osie te mozna wyjac z krazków w kierunku promienia ram, uzyskujac tym sposobem ulatwienia w montazu lub wyje¬ ciu calego mechanizmu silnikowego z ramy podwoziowej. Lozyska osi moga byc umie¬ szczone w dowolny sposób we wspornikach z otworem skierowanym w kierunku pro¬ mienia wspólosiowych ram, albo tez we wspornikach, przysrubowanych do jednej z ram w taki sposób, ze po oswobodzeniu mozna je wyciagnac z krazków w kierunku promienia wspólosiowych ram.Krazki tego rodzaju przyjmuja, w mysl wynalazku, tylko napór pionowy, zas napór poziomy przyjmuja krazki dodatkowe, to¬ czace sie po ramie wglebionej, umieszczo¬ ne we wspornikach na pionowych osiach obrotu. Krazki rozmieszczone sa parami wokolo dwóch wspólosiowych /ram, obra¬ cajacych sie wzgledem siebie, przyczem jeden krazek kazdej pary przyjmuje na siebie napór pionpwy, a drugi — poziomy.W innem wykonaniu wynalazku rama mechanizmu silnikowego i rama, nalezaca do ramy podwoziowej, posiadajace wgle¬ bione przekroje poprzeczne, tworza razem kanaly, w których mieszcza sie kule prze¬ ciwcierne.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawiony jest na rysunku.Fig. 1 przedstawia rzut boczmy kon¬ strukcji, zastosowanej do pojazdu mecha¬ nicznego, opisanego w angielskim patencie Nr 273478, fig. 2 — przekrój poziomy we¬ dlug fig. 1 wzdluz linji 2—2; fig. 3 — wi¬ dok od tylu, widziany w kierunku strzalki, wskazanej na fig. 2; fig. 4 — przekrój w wiekszej skali, uwidoczniajacy inny sposób osadzenia krazków; fig. 5 — widok zgóry konstrukcji, wskazanej na fig. 4; fig. 6 — widok innego sposobu osadzenia krazka; fig. 7 — widok zgóry konstrukcji, w której krazki rozmieszczone sa parami tak, ze przyjmuja na siebie napór pionowy wzglednie poziomy; fig. 8 — przekrój we¬ dlug fig. 7 wzdluz linji 8—8; fig. 9 — prze¬ krój wedlug fig. 7 wzdluz linji 9—9; fig. 10, 11, 12 i 13 — przekroje konstrukcyj, w któ¬ rych zastosowano kule zamiast krazków; fig. 14 — przekrój konstrukcji odmiennej.Na wszystkich tych figurach jednakowe czesci oznaczono jednakowymi numerami.Pojazd mechaniczny uwidoczniony na fig. 1—3 posiada pomost 12 wsparty na dwóch belkach podluznych 10 i 11, wspie¬ rajacych sie tylnymi koncami na osi kól biegowych 13, przyczem przednie konce tych belek przechodza w belke pólkolista 14, tworzaca jedna calosc z belkami 10 i U, rama podwozia posiada w tym przykla¬ dzie przekrój w ksztalcie litery U. Belka 14 posiada przekrój korytkowy, skierowa¬ ny do srodka ramy, i jest wspólsrodkowa z pierscieniem 15 o przekroju wglebionym, o — 2 —pasach poziomych, skierowanych n&ze* wnatrz. Do pierscienia 15, stanowiacego czesc ramy mechanizmu silnikowego, przy¬ mocowana jest oslona 16 silnika zapomoca wieszaków 17 i 18, tworzacych cieciwy pier¬ scienia 15 i umieszczonych pod nim, przy- czem wieszaki przymocowane sa do pier¬ scienia 15 zapomoca katowników 19.Wewnatrz oslony silnikowej 16 na czo¬ pach 21 osadzone sa obrotowo widelki 20, skierowane pochylo ku tylowi. Na obu ra¬ mionach widelek 20 umieszczone sa lozyska 22, w których osadzony jest wal 23, dzwi¬ gajacy jedno centralne kolo biegowe 24, które moze poddawac sie nierównosciom drogi, dzieki swobodnym obrotom widelek 20 na czopach 21 i elastycznemu dzialaniu na widelki sprezyny 25.Wóz niniejszy jest zaopatrzony w me¬ chanizm napedowy i kierowniczy, nie wcho¬ dzacy jednak w zakres niniejszego wyna¬ lazku, a mianowicie w silnik spalinowy z przekladnia lancuchowa 26 wzglednie 27, oznaczona na fig. 3 linjami przerywanemi, laczaca silnik z kolem biegowem 24.Na przedniej czesci 14 ramy podwozia umieszczone sa trzy krazki 28 o osiach na¬ chylonych nieco wzgledem poziomu. W tym celu korytko belki 14 zwrócone do srodka jest wzgledem poziomu nieco nachylone, przyczem w danym wypadku nachylenie o- si krazków 28 jest tak dobrane, ze: a) po¬ wierzchnia toczna tych krazków znajduje sie na powierzchni wewnetrznej dolnej kra¬ wedzi wglebienia pierscienia 15 i b) krazki tocza sie po wewnetrznej krawedzi pier¬ scienia w taki sposób, ze moga przejmowac tak nacisk poziomy, jak tez i pionowy.Tetrzy krazki 28 znajduja sie w sprezy¬ nowych oprawach 29, z których dwie umie¬ szczone sa na pólkolistej belce 14 ramy, a trzecia na poprzeczce 30, laczacej belki 10 i 11. Poprzeczka ta jest równiez korytko¬ wa i zwrócona korytkiem ku pierscieniowi 15. Kazda oprawa 29 sklada sie z jarzma 37, wygietego w ksztalcie litery U i nakry¬ tego pokrywa 32 tak, ze calosc tworzy Opra¬ we prostokatna. Przez pokrywe 32, spód jarzma 31 i odpowiednie otwory w krawe¬ dziach belki 14 lub 30 przechodzi pionowy sworzen 33, a pomiedzy krawedziami belki 14 z jednej strony oraz pokrywa 32 i spo¬ dem jarzma 31 z drugiej strony umieszczo¬ ne sa sprezyny zderzakowe 34. Os kazdego krazka 28 tworzy oddzielna calosc lub jest przymocowana od wewnatrz do jarzma 31, przyczem krazek osadzony jest na tej osi w lozysku kulkowem lub zwyklem. Czesci o- pisane powyzej mozna oslonic od blota za¬ pomoca blachy lub podobnej oslony, nie u- widocznionej na rysunku.Silnik, przekladnia pedna i pedne kolo biegowe umieszczone sa na pierscieniu 15 w taki sposób, ze kolo biegowe 24 mozna od¬ chylac od osi podluznej wozu w lewo lub w prawo o kat dochodzacy do 180°, przy¬ czem krazki 28, umieszczone pomiedzy pier¬ scieniem 15 i sasiadujaca z nim rama, zmniejszaja tarcie przy poruszaniu sie tych czesci wzgledem siebie.Na fig. 4 i 5 krazek 28 osadzony jest od¬ miennie, a mianowicie na osi 35, osadzonej we wsporniku 36, przymocowanym do koli¬ stej ramy zapomoca srub 37. Os 35, zaopa¬ trzona w oliwiarke 38, jest zaklinowana we wsporniku 36 zapomoca klina zakonczone¬ go sruba 39 tak, ze dopiero po rozluznieniu klina mozna os 35 wyciagnac z krazka 28 w kierunku promienia wspólsrodkowych czesci 14 i 15, bez potrzeby odsrubowywa- nia wspornika 36, oswobodzajac przez to pierscien 15 i dzwigane przez niego czesci.W konstrukcji odmiennej podanej na fig. 6, os 35 krazka 28 posiada kolnierz 40, dotykajacy powie^z;clini bacznej krazka i przyjmujacy od niego njapór boczny. Ze¬ wnetrzny koniec osj 35 jest wsnubowiany we wspornik 36. Wspornik 36 posiada otwór 41, prz,ez który przechodzi sru¬ ba 37 w teki sposób, ze, po i?ozluz- niemiu tej sruby, mozna wspornik 36 przesunac wzgledem kolistej ramy 14celem rozlaczenia krazka 28 z pierscie¬ niem 15 i umozliwienia przez to wyjecia tego pierscienia wraz z silnikiem, jego oslona i innemi czesciami, umieszczonemi na pierscieniu.Krazki 28 przyjmuja na siebie, jak juz wspomniano, zasadniczo tylko napór pio¬ nowy, gdyz napór poziomy przejmuja na siebie krazki dodatkowe o pionowych o- siach obrotu. W konstrukcji podanej na fig. 7, 8 i 9 krazki powyzsze rozmieszczone sa parami wokolo ramy 14—15 tak, ze jeden krazek 28 kazdej pary przyjmuje na sie¬ bie napór pionowy, a drugi krazek 42 — napór poziomy, przyczem oba krazki kaz¬ dej pary spoczywaja na jednym wsporni¬ ku 36. Kazdy krazek 28 osadzony jest na poziomej osi 35, kazdy zas krazek 42 na pionowej osi 43 i toczy sie po dolnym pa¬ sie pierscieniowej belki 15 (fig. 9).Zamiast krazków, opisanych powyzej, mozna zastosowac kule. W tym celu nale¬ zy rame 14 i pierscien 15 tak zmienic, aby tworzyly gniazda dla tych kul. W kon¬ strukcji/podanej na fig. 10, rama 14 i pier¬ scien 15 posiadaja przekrój w ksztalcie li¬ tery U, a pasy ich sa poziome i zwrócone ku sobie. Pomiedzy rama 14 i pierscieniem 15 umieszcza sie szereg kul 44, przyczem czesc 14 ramy podwoziowej jest równiez wspólsrodkowa z pierscieniem 15.W konstrukcji odmiennej, wskazanej na fig. 11 i czesc przednia 14 ramy podwo¬ ziowej posiada równiez przekrój korytko¬ wy, lecz zwrócony nazewnatrz. Do dna ra¬ my 14 przymocowany jest pierscien 45, posiadajacy przekrój poprzeczny w ksztal¬ cie litery L, którego ramie poziome zwró¬ cone jest wewnatrz ramy. Pierscien 15, dzwigajacy silnik posiada równiez prze¬ krój poprzeczny w ksztalcie litery L, któ¬ rego ramie poziome zwrócone jest ku ra¬ mie 14 i znajduje sie naprzeciw poziome¬ go ramienia pierscienia 45 tak, iz oba te pierscienie 15 i 45 tworza kanal o prze¬ kroju kwadratowym, mieszczacy kule 44, stykajace sie ze wszystkiemi czterema scia¬ nami tego kanalu, a dzieki temu przyjmu¬ jace na siebie napory poziome i pio¬ nowe.Konstrukcje te mozna podwoic; w tym celu przymocowuje sie do ramy 14 pier¬ scien 46 o przekroju poprzecznym w ksztalcie litery T (fig. 12), którego pas srodkowy poziomy skierowany jest do wnetrza tego pierscienia. Pierscien 15 sklada sie z dwóch pierscieni 47 i 48, po¬ siadajacych przekroje poprzeczne w ksztalcie litery L i zmocowane ze soba sztywno w dowolny sposób, a mianowicie tak, ze ich ramiona poziome znajduja sie naprzeciw poziomego pasa srodkowego pierscienia 46, tworzac z nim kanaly gór¬ ny i dolny, mieszczace dwa szeregi kul.W jeszcze innej konstrukcji, podanej na fig. 13, rama 45, tworzaca czesc ramy podwozia i pierscien 15, tworzacy czesc mechanizmu silnikowego, posiadaja prze¬ kroje poprzeczne w ksztalcie litery L, któ¬ rych ramiona ustawione sa pochylo wzgle¬ dem poziomu pod katem np. 45° i zwróco¬ ne wzajemnie ku sobie swemi rozwartemi katami, tworzac kanal o przekroju zasad¬ niczo kwadratowym, w którym mieszcza sie kule 44, przyczem jedna przekatna te¬ go przekroju kwadratowego jest pozioma, a druga pionowa.Kule 44, umieszczone w dwóch kana¬ lach, przejmuja doskonale obciazenia pio¬ nowe i poziome.Wynalazek obejmuje równiez konstruk¬ cje, opisana w patencie angielskim Nr 273478, w której krazkami zastapiono pier¬ scien oporowy ramy, dzwigajacej mecha¬ nizm silnikowy, kolo pedne, pierscien czo¬ powy i laczniki katowe, zapobiegajace roz¬ laczeniu pierscieni oporowych przez bez¬ posredni ruch unoszacy.pierscienia oporo¬ wego, umieszczonego na ramie podwozio¬ wej, z pierscieniem oporowym, umieszczo¬ nym na ramie mechanizmu silnikowego.Konstrukcja taka moze zawierac urza-ckenie oporowe (rip. pierscien), umieszczo¬ ne na jednej ze wispólsirodkawyoh icaim np. na przedniej belce 14 ramy podwoziowej) i pewna ilosc krazków, umieszczonych na drugiej ramie (zapomoca np. wsporników) i wspóldzialajacych ze wspomnianym pier¬ scieniem oporowym, w celu zapobiezenia wzglednym ruchom osiowym ram wspól¬ osiowych lub ich czesci i utrzymania ich w polozeniach wspólosiowych.W konstrukcji, podanej na fig. 14, pier¬ scien oporowy 49 przymocowany jest do spodu przedniej belki 14 ramy podwozio¬ wej. Na obu koncach laczników katowych 17 i 18 umieszczone sa dwa wsporniki 50 i 51, jeden pod, a drugi nad ich ramionami poziomemi, z których wspornik 50 dzwiga krazek 52, wspierajacy wspomiany pier¬ scien oporowy 49. Rame, dzwigajaca sil¬ nik, utrzymuje sie w polozeniu wspólosio- wem z pierscieniem 49 przez krazki 53, z których kazdy osadzony jest ru czopie 54, umocowanym we wspornikach 50 i 51 i przechodzacym przez ramie poziome lacz¬ nika katowego 17 lub 18. Zewnetrzny ko¬ niec kazdego wspornika 51 jest zagiety ku górze i dzwiga krazek 55, wspierajacy sie na powierzchni górnej pierscienia 49.Krazki 55 zapobiegaja odsunieciu pierscie¬ nia 49 od! krazków 52 przez bezposredni ruch unoszacy pierscienia. Krazki powyz¬ sze smarowane sa zapomoca oliwiarki 56, utworzonej w górnym koncu czopa 54 i po¬ laczonej zapomoca odpowiednich kanali¬ ków, wykonanych w czopie i wspornikach 50 i 51, z krazkami 52, 53 i 55.Zapomoca konstrukcyj powyzszych o- siaga sie zmaczne oslabienie tarcia pomie¬ dzy mechanizmem pednym i rama podwo¬ ziowa, co ulatwia bardzo kierowanie po¬ jazdem mechanicznym.Wynalazek nie ogranicza sie do szcze¬ gólów konstrukcyjnych, opisanych powy¬ zej, gdyz mozna w nich poczynic rozmaite zmiany, jak np. w sposobie osadzenia krazków lub w ksztalcie przekrojów belek korytkowych, bez przekraczania zakresu wynalazku. PL