Przedmiotem wynalazku jest zacisk dzwigniowo- -szczekowy do laczenia zyl przewodów, zwlaszcza aluminiowych.Znane sa w literaturze i stosowane w praktyce zaciski tulejkowe, w których wkret dociska bez¬ posrednio zyle laczonego przewodu. Znany jest równiez zacisk przylaczeniowy wedlug polskiego opisu patentowego nr 60 166, który sklada sie. z nakladki, odpowiednio uksztaltowanej, zamocowa¬ nej luzno na wkret lub srute. Wkret lub sruba wkrecona jest w plyte zaciskowa wykonana z mo¬ siadzu, która zamocowana jest do podstawy zacisku.Miedzy nakladka, plyta zaciskowa i wkret wklada sie z jednej i drugiej strony zyly przewodów. Ruch obrotowo - posuwisty wkreta powoduje samoczysz¬ czenie zyl przewodów z tlenków.Znany jest równiez zacisk kablowy z amerykan¬ skiego opisu patentowego nr 3 980 381. Zacisk sklada sie z wewnetrznych i zewnetrznych szczek. We¬ wnetrzna szczeka sklada sie z cylindrycznej glówki i koncówki mocujacej. Wewnetrzna glówka ma w przekroju poprzecznym ksztalt litery C, co zwieksza dzialanie sil sprezystosci, kiedy zacisk jest w pozycji zamknietej. Zewnetrzna szczeka jest uformowana w sposób pozwalajacy na umieszczenie w jej wnetrzu glówki. Szczeka zewnetrzna posiada otwór przyj¬ mujacy zyle przylaczonego kabla. W glówce wew¬ netrznej miesci sie otwór odbierajacy kabel. Po wlozeniu zyly kabla w otwory szczek zacisku i skreceniu sruby, zostaja zwarte koncówki mocu- 10 15 20 25 :o jace, powodujac powstanie pieciu plaszczyzn na¬ ciskowych. Z opisu patentowego RFN nr 1290 615 znany jest zacisk bezgwintowy instalacyjny, skla¬ dajacy sie z podstawy mosieznej, sprezyny, dzwigni stalowej oraz obudowy zacisku. Zamocowanie w zacisku zyly przylaczonego przewodu polega na wlozeniu ostrza wkretaka w wolna przestrzen miedzy obudowa zacisku a dzwignia, odchyleniu ostrza wkretaka, powodujac przemieszczenie dzwig¬ ni, umozliwiajace wprowadzenie do zacisku zyly przewodu oraz napiecie sprezyny i wyjsciu z za¬ cisku ostrza wkretaka, co powoduje dzialanie spre¬ zyny na dzwignie, która dociska zyle przewodu do podstawy zacisku z sila napiecia sprezyny.Istota wynalazku polega na tym, ze w czole podstawy wykonany jest otwór kolowy, którego górna zaostrzona krawedz, stanowi górna czesc szczeki zaciskowej. Element dociskajacy wykonany z materialu o duzym wspólczynniku sprezystosci, ma ksztalt dzwigni, której krótkie ramie posiada wykonany otwór z odgieta krowedzia. Dolna kra¬ wedz otworu w ramieniu stanowi dolna czesc szcze¬ ki zaciskowej.Zaleta techniczna wynalazku jest duza sprezy¬ stosc zacisku, stalosc rezystancji przejscia styku zyly przewodu z podstawa, niezaleznie od zmian obciazenia pradem, dobry uchwyt zyl przewodu w szczekach.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 135 9183 przedstawia zacisk w przekroju z zamocowanym przewodem, fig. 2 — element dociskajacy zacisku, fig. 3 — wariant zacisku w przekroju, z zamoco¬ wanym przewodem. Zacisk sklada sie z podstawy 1, elementu dociskajacego 3 oraz wkreta 6. W czole podstawy 1 wykonany jest otwór kolowy, którego górna zaostrzona krawedz 2 stanowi górna czesc szczeki zaciskowej. Element dociskajacy 3 wyko¬ nany z materialu o duzym wspólczynniku sprezys¬ tosci ma ksztalt dzwigni. Krótkie ramie elementu dociskajacego 3 posiada wykonany otwór z odgieta krawedzia 4. Dolna krawedz 5 otworu w ramieniu stanowi dolna czesc szczeki zaciskowej. W dlugim ramieniu elementu dociskajacego 3 wykonany jest przelotowy otwór 8 pod wkret 6. Zyle przewodu 7 wprowadza sie do zacisku przez otwór w'podsta¬ wie 1 oraz w elemencie dociskajacym 3. Wkrecanie wkreta 6 w nagwintowany otwór w podstawie 1 powoduje wsparcie lba wkreta 6 o krow^dzie ot¬ woru 8 w dlugim ramieniu elementu dociskajacego 3 i dzialanie sily wkrecania na koniec tego ramie¬ nia oraz wsparcie krawedzi 4 elementu dociskaja¬ cego 3 o zyle przewodu 7 powodujac przebicie warstwy tlenków pokrywajacych-powierzchnie zyly przewodu 7. Na skutek wsparcia odgietej, krowedzi 4 na zyle przewodu 7 nastepuje przesuniecie dol- rijt.i 5 918 4 nej krawedzi 5 powodujac zwarcie szczek zacis¬ kowych. Ostateczne dokrecenia wkreta 6 powoduje uchwyt zyly przewodu 7 w szczekach zaciskowych oraz sprezysty jej docisk do podstawy 1 zacisku przez dlugie ramie elementu dociskajacego 3.W drugim wariancie rozwiazania, element dociska¬ jacy 3 posiada koncówke wygieta w ksztalcie petli z dwoma otworami na zyle przewodu 7.Zacisk przystosowany jest do przylaczenia jednej 10 zyly (przewodu). Znajduje zastosowanie w urza¬ dzeniach i aparatach elektrycznych, przystosowa¬ nych do przylaczenia przewodów o zylach Al.Zastrzezenie patentowe Zacisk dzwigniowo szczekowy do laczenia zyj przewodów, zwlaszcza aluminiowych, skladajacy sie z podstawy, elementu dociskajacego i wkreta, znamienny tym, ze w czole podstawy (1) wykonany jest otwór kolowy, którego górna zaostrzona kra¬ wedz (2) stanowi -górna czesc szczeki zaciskowej, a element dociskajacy (3) wykonany z materialu o duzym wspólczynniku sprezystosci ma ksztalt dzwigni, której krótkie ramie posiada wykonany otwór z odgieta; krawedzia (4), przy czym dolna krawedz (5) otworu w ramieniu stanowi dolna czesc szczeki zaciskowej. rt$«3 OZGr&i. Z.P. Dz-WO, z. 535 (85+15) 11.86 Cena 10f il PL