Przedmiotem wynalazku jest glowica rewolwerowa z obrotowymi wrzecionami, zwlaszcza dla automatów tokarskich wzdluznych krzywkowych lub bezkrzywkowych sterowanych elektrycznie, elektronicznie lub numerycznie.W konwencjonalnych automatach tokarskich wzdluznych stosowane sa, jako wyposazenie specjalne, glowice wahliwe o poziomej osi, równoleglej do osi wrzeciona glównego, z wysuwanymi wrzecionami w liczbie na przyklad trzech. Niektóre z tych wrzecion moga byc uzywane do wiercenia „martwego", inne zas do wircenia „szybkiego" lub gwintowania.Jako wyposazenie specjalne stosowane jest równiez urzadzenie do gladkiego odcinania.Obydwa te wyposazenia nie moga jednak byc stosowane równoczesnie.Istota glowicy rewolwerowej polega na tym, ze posiada beben glowicy sprzezony z mechani¬ zmem przeniesienia napedu ruchu obrotowego na wrzeciona glowicy, mechanizm wysuwu wrze¬ cion oraz mechanizm przelaczania glowicy, realizujacy ruch podzialowy bebna z wrzecionami oraz jego luzowanie i zaciskanie w kazdej z czterech pozycji katowych; w której beben wyposazonyjest w cztery wrzeciona robocze, osadzone w korpusie wokól centralnego walka, napedzane za pomoca przekladni zebatych walcowych, w którym kazde z wrzecion roboczych osadzone jest przesuwnie w ulozyskowanej tulei, sprzezone z mechanizmem sprezynowym, przy czym wrzeciono zaopatrzone jest na koncu w obrotowy zaczep wspólpracujacy z mechanizmem wysuwu; w której mechanizm przeniesienia napedu ruchu obrotowego sklada sie z przekladni pasowej klinowej, ulozyskowanego centralnie w osi glowicy walka, zakonczonego wieloklinem, osadzonym w wielowypustowej tulei, ulozyskowanej w nieruchomym wsporniku; w której mechanizm wysuwu wrzecion sklada sie z osadzonej w nakretce — pinoli, sruby pociagowej, sprzezonej bezposrednio ze sprzeglem elektro¬ magnetycznym tarczowym oraz za posrednictwem przekladni zebatej walcowej z kolem posrednim — z drugim sprzeglem tarczowym; przy czym pinola wyposazona jest w zderzaki, wspólpracujace z mikrolacznikami osadzonymi na nieruchomym elemencie obudowy glowicy, w której mechanizm przelaczania sklada sie z przekladni kól zebatych polaczonej ze sprzeglem elektromagnetycznym tarczowym napedzajacych dzwignie sprzezona z tarcza mechanizmu mal¬ tanskiego usytuowanego na osi, na której osadzonyjest beben glowicy, tarcza sprzegla wielozabko- wego, znany mechanizm krzywkowy oraz beben zderzakowy sluzacy do sygnalizowania polozenia katowego bebna glowicy.2 135818 Zaletami technicznymi glowicy rewolwerowej wedlug wynalazku sa jej uklad strukturalny, dzieki któremu w jednej glowicy polaczono funkcje wahliwej wiercaco-gwintujacej i urzadzenia do gladkiego odcinania, które to urzadzenia byly dotychczas wzajemnie wykluczajacymi sie pozy¬ cjami wyposazenia specjalnego oraz uklad kinematyczny jednoczacy mechanizmy przeniesienia napedu ruchu obrotowego na wrzecionia, przelaczania glowicy oraz wysuwu wrzecion.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat kinematyczny sterowanej elektromechanicznie glowicy rewolwerowej w rozwinieciu wzdluz osi obrotu bebna glowicy, fig. 2 — glowice w widoku z przodu na osie wrzecion roboczych, zas fig. 3 — glowice w widoku z tylu przedstawiajacym mechanizm przelaczania glowicy.Glowica rewolwerowa wedlug wynalazku stanowi integralna czesc obrabiarki, na przyklad automatu tokarskiego wzdluznego krzywkowego lub bezkrzywkowego sterowanego elektrycznie, elektronicznie lub numerycznie.Glowica rewolwerowa sterowana elektromechanicznie sklada sie z nastepujacych mechani¬ zmów: bebna glowicy 1, mechanizmu 2 przeniesienia napedu ruchu obrotowego na wrzeciona glowicy, mechanizmu wysuwu 3 wrzecion, mechanizmu przelaczania glowicy 4 realizujacego ruch podzialowy bebna z wrzecionami oraz jego luzowanie i zaciskanie w kazdej z 4 pozycji katowych.Beben 1 glowicy sklada sie z czterech wrzecion roboczych: nieobrotowego wrzeciona WM do wiercenia, wrzeciona WW do wiercenia z dodatkowym napedem, wrzeciona WG do gwintowania metoda róznicowa oraz wrzeciona WO przejmujacego przedmiot do gladkiego odcinania, przy czym wymienione wrzeciona osadzone sa w zwiazku z osia 29 korpusie 5 bebna wokól centralnego walka 13 i napedzane za pomoca znanych przekladni zebatych walcowych, zlozonych z kól 6, 7, 8-^12. Kazde z wrzecion 34 roboczych osadzone jest w ulozyskowanej tulei 35 odbierajacej ruch obrotowy od wymienionych wyzej kól zebatych i sprzezone jest za posrednictwem nieobracajacej sie tarczy 37 z mechanizmem sprezynowym 36, wycofujacym wrzeciono z pozycji pracy po zakonczeniu operacji technologicznej. Przy czym tarcza 37 osadzona na lozyskach tocznych na wrzecionie 34, wyspólpracuje z mechanizmem wysuwu 3. Mechanizm przeniesienia napedu ruchu obrotowego 2 na wrzeciona w bebnie glowicy 1, przenoszacy ruch obrotowy z reduktora sprzeglo¬ wego umieszczonego w podstawie obrabiarki (nie pokazanego na rysunku), sklada sie z przekladni pasowej klinowej 14, ulozyskowanego centralnie w osi glowicy walka 13, przy czym walek 13 zakonczony jest wieloklinem 15, który przy recznym przestawianiu glowicy przesuwu sie w tulei wielowypustowej 16 ulozyskowanej w nieruchomym wsporniku 17.Mechanizm wysuwu 3 wrzecion sklada sie ze sruby pociagowej 18, osadzonej w nakretce- pinoli 19, sprzeganej ze sprzeglem elektromagentycznym tarczowym 20 przy ruchu do pozycji roboczej, oraz sprzegla 21 sprzezonego z przekladnia zebata 22 i kolem zebatym posrednim 23 przy ruchu do tylu. Przy czym pinola 19 wyposazona jest w zderzaki 24, wyspólpracujace z mikrolaczni- kami 25, osadzonymi na nieruchomym korpusie glowicy.Mechanizm przelaczania 4 glowicy, realizujacy ruch podzialowy bebna z wrzecionami oraz jego luzowanie i zaciskanie w kazdej z czterech pozycji katowych, sklada sie z przekladni kól zebatych 26 polaczonej ze sprzeglem elektromagnetycznym tarczowym 27 sprzezonym z dzwignia 28 mechanizmu maltanskiego, napedzajacego os 29, na której osadzone sa beben 1 glowicy z czterema wrzecionami WO, WG, WW i WM, tarcza 30 sprzegla wielozabkowego typu Hirtha, znany mechanizm krzywkowy 31 umozliwiajacy ustalenie bebna 1 w zadanym polozeniu katowym, tarcza 32 mechanizmu maltanskiego powodujaca obrót o podzialke (90°) oraz beben zderzakowy 33 sluzacy do sygnalizowania polozenia katowego bebna 1 glowicy.Dzialanie glowicy rewolwerowej z obrotowymi wrzecionami jest nastepujace: naped mecha¬ nizmów — przelaczania glowicy i wysuwu wrzecion — odbywa sie od wspólnego silnika elektry¬ cznego 50 z rozdzieleniem obydwu galezi kinematycznych zalaczanych przy pomocy sprzegiel elektromagnetycznych tarczowych 20, 21 i 27, eliminujacych moment szczatkowy. Wrzeciona glowicy w kierunku wzdluznym nie wykonuja ruchów posuwowych, a moga byc jedynie ruchem szybkim przestawiane w skrajne polozenia robocze lub tylna pozycja wyjsciowa, przy czym polozenia te ograniczone sa twardymi zderzakami.Przeniesienie napedu z silnika elektrycznego 50 na srube slizgowa trapezowa 18 i nakretke- pinole 19 odbywa sie za posrednictwem sprzegla elektromagnetycznego tarczowego 20 przy ruchu do pozycji roboczej, a sprzegla 21 i przekladni zebatej 22 i 23 przy ruchu do tylu.135818 3 Elementem przesuwajacym sie jest pinola-nakretka 19 ze zderzakami 24, a do sygnalizacji jej polozenia sluza mikrolaczniki 25. Pinola-nakretka 19 mechanizmu przesuwu wrzecion, po wysu¬ nieciu wrzeciona WM lub WW do twardego zderzaka pozostaje przez caly okres trwania operacji wiercenia w pozycji roboczej, sygnalizowanej mikrolacznikiem, którego nacisniecie powoduje wylaczenie sprzegla 20. W przypadku wrzeciona WG pinola-nakretka pozostaje w pozycji robo¬ czej, sygnalizowanej mikrolacznikiem, tylko przez okres czasu potrzebny na wejscie narzynki lub gwintownika w material.W obydwu opisanych przypadkach wycofanie pinoli-nakretki 19 machanizmu przesuwu wrzecion uruchamiane jest sygnalem z ukladu sterowania, który powoduje zalaczenie sprzegla tarczowego 21. Wysuw wrzeciona WO do gladkiego odcinania odbywa sie az do nacisniecia mikrolacznika 25, co powoduje wylaczenie silnika napedowego 50 i sprzegla 20. Zacisniecie przedmiotu w tulei zaciskowej tego wrzeciona uzyskuje sie poprzez dalszy ruch nakretki mecha¬ nizmu przesuwu wrzecion, to jest zalaczenie sprzegla tarczowego 20; koniec zaciskania sygnalizo¬ wany jest mikrolacznikiem, przy czym jego nacisniecie powoduje wylaczenie sprzegla 20.Wycofanie nakretki mechanizmu przesuwu wrzecion i luzowanie przedmiotu obrabianego wyzwalane jest od sygnalu z ukladem sterowania, który powoduje wlaczenie sprzegla tarczowe¬ go 21; po wycofaniu nakretki do pozycji wyjsciowej sygnalizowanej mikrolacznikiem nastepuje wylaczenie sprzegla elektromagnetycznego tarczowego 21; wycofanie wrzecion WW, WM, WG i WO do pozycji wyjsciowej, nastepuje przy pomocy sprezyny 36, przy czym luzowanie przedmiotu obrabianego we wrzecionie WO odbywa sie równiez za pomoca sprezyny.Silnik elektryczny 50 po wlaczeniu na okres przelaczania glowicy sprzegla elektromagnety¬ cznego tarczowego 27 za posrednictwem przekladni zebatych walcowych 26, dzwigni 28 mecha¬ nizmu maltanskiego napedza os 29, na której osadzony jest korpus 5 bebna glowicy, tarcza 30 sprzegla wielozabkowego, mechanizm krzywkowy 31 powodujacy ustalenie bebna w zadanym polozeniu, tarcza 32 mechanizmu maltanskiego powodujaca obrót o podzialke 90° i beben zderza¬ kowy 33 sluzacy do sygnalizowania polozenia katowego korpusu 5 bebna glowicy. Dzwignia 28 z rolka dzialajaca na tarcze 32 krzyza maltanskiego obraca beben glowicy o podzialke po uprzednim jej odryglowaniu, to jest obróceniu za posrednictwem przekladni zebatej 38,39, tarczy 40 z kulkami w stosunku do krzywki 41, co powoduje za posrednictwem sprezyny 49 wpadniecie kulek w wybrania krzywki tarczowej i wyzebienie zwiazanej z osia tarczy 30 sprzegla wielozabkowego z analogicznej nieruchomej tarczy 42.Po zakonczeniu obrotu tarczy 32 krzyza maltanskiego nastepuje zaryglowanie bebna glowicy poprzez wzebienie obydwu tarcz 30,42 sprzegla wielozabkowego, co odbywa sie za posrednictwem wyzej wymienionej przekladni zebatej i mechanizmu krzywkowego, jak tez wylaczenie sprzegla elektromagnetycznego 27 po nacisnieciu przez zderzak, usytuowany na bebnie 33, mikrolaczni¬ ka 43, jezeli pozycja zadana bebna glowicy jest zgodna z rzeczywistoscia. Poszczególne pozycje katowe bebna glowicy sygnalizowane sa mikrolacznikami wspólpracujacymi ze zderzakami bebna 33.Zastrzezenia patentowe 1. Glowica rewolwerowa z obrotowymi wrzecionami, zwlaszcza dla automatów tokarskich wzdluznych krzywkowych lub bezkrzywkowych sterowanych elektrycznie, elektronicznie lub numerycznie, znamienna tym, ze zawiera beben (1) glowicy sprzezony z mechanizmem (2) przenie¬ sienia napedu ruchu obrotowego na wrzeciona glowicy, mechanizm wysuwu (3) wrzecion oraz mechanizm przelaczania (4) glowicy realizujacy ruch podzialowy bebna z wrzecionami oraz jego luzowanie i zaciskanie w kazdej z czterech pozycji katowych. 2. Glowica rewolwerowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jej beben (1) wyposazony jest w cztery wrzeciona robocze (WM, WW, WO, WG) osadzone w korpusie (5) wokól centralnego walka (13) napedzane za pomoca przekladni zebatych walcowych (6 i 12), w którym kazde z wrzecion roboczych osadzone jest przesuwnie w ulozyskowanej tulei (35), za posrednictwem nieobracajacej sie tarczy (37), sprzezone z mechanizmem sprezynowym (36), przy czym tarcza (37) osadzona na lozyskach tocznych na wrzecionie (34), wspólpracuje z mechanizmem wysuwu (3).4 135818 3. Glowica rewolwerowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jej mechanizm (2) przeniesienia napedu ruchu obrotowego sklada sie z przekladni pasowej klinowej (14), ulozyskowanego central¬ nie w osi glowicy walka (13), zakonczonego wieloklinem (15) osadzonym w wielowypustowej tulei (16) ulozyskowanej w nieruchomym wsporniku (17). 4. Glowica rewolwerowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jej mechanizm wysuwu (3) wrzecion sklada sie ze sruby pociagowej (18) osadzonej w nakretce-pinoli (19) sprzezonej ze sprzeglem elektromagnetycznym tarczowym (20) oraz sprzegla (21) sprzezonego z przekladnia zebata (22) i kolem zebatym posrednim (23), przy czym pinola (19) wyposazonajest w zderzaki (24) wspólpracujace z mikrolacznikami (25) osadzonymi na nieruchomym korpusie glowicy. 5. Glowica rewolwerowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jej mechanizm przelaczania (4) sklada sie z przekladni kól zebatych (26) polaczonej ze sprzeglem elektromagnetycznym tarczowym (27) napedzajacych dzwignie (28) sprzezona z tarcza (32) mechanizmu maltanskiego usytuowanego na osi (29), na której osadzony jest beben (1) glowicy, tarcza (30) sprzegla wielozabkowego, znany mechanizm krzywkowy (31) oraz beben zderzakowy (33) sluzacy do sygnalizowania polozenia katowego bebna (1) glowicy.Fig. 1.135818 flg^L Fiti. 3. PL