Przedmiotem wynalazku jest wielostanowy uklad sygnalizacji swietlnej, zwlaszcza w maszy¬ nach wlókienniczych wyposazonych w wiele powtarzajacych sie, technologicznych punktów roboczych.W znanych dotychczas wielostanowych ukladach sygnalizacji swietlnej wyposazonych w wielokolorowa diode elektroluminescencyjna zalaczenie jej nastepuje przez uklad scalony z zasto¬ sowaniem szesciu rezystorów i kondensatora.Znane sa równiez z patentów polskich nr 102807 i 110333 rozwiazania trójstanowych ukla¬ dów — sygnalizacji swietlnej z zastosowaniem tyrystora w celu uzyskania swiatla migajacego lub stale swiecacego na jednej lampce sygnalizacyjnej. Te stykowe uklady stosuje sie na kazdym technologicznym punkcie roboczym precyzyjnej przewijarki nitek, w celu zasygnalizowania zrywu nitki lub zasygnalizowania osiagniecia maksymalnej srednicy nawoju.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu czterostanowej sygnalizacji swietlnej, zwlaszcza w maszynach wlókienniczych wyposazonych w wiele powtarzajacych sie technologicznych punktów roboczych, np. przewijarek precyzyjnych, teksturarek itp., przy zastosowaniu minimalnej ilosci prostych i tanich elementów skladowych i uzyskania powtarzalnosci w jednym ukladzie.Zagadnienie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku przez wielostanowy uklad sygnalizacji swietlnej, który zasilany jest z filtru o trzech wyjsciach, z dwoma ujemnymi biegunami zasilania, a trzecie wyjscie tego filtru polaczone jest ze srodkowymi warstwami epitaksjalnymi znanej wieloko¬ lorowej diody elektroluminescencyjnej w sposób bezposredni lub posrednio przez diode separujaca.W innym rozwiazaniu wielostanowego ukladu sygnalizacji swietlnej zaopatrzonego w dwie diody elektroluminescencyjne o róznych barwach swiecenia, uklad zasilany jest z filtra o trzech wyjsciach, z których dwa sa tej samej biegunowosci, a trzecie wyjscie tego filtru polaczone jest z dwiema warstwami opitaksjalnymi o obszarach tego samego typu, nalezacymi do wymienionych diod elektroluminescencyjnych, w sposów bezposredni lub posrednio przez diode separujaca.2 132038 Rozwiazanie wedlug wynalazku posiadaja nastepujace zalety: — prostote ukladów i wynikajaca z nich niezawodnosc, — powtarzalnosc elementów skladowych oraz mozliwosc zastosowania wspólnego dla calej maszyny zasilacza, — mozliwosc wykonania ukladów bezstykowych, — uzycie tylko dwóch laczników dla uzyskania sygnalizacji czterostanowej, — mala moc tracona w ukladach.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy wielostanowego ukladu sygnalizacji swietlnej z wielokolorowa dioda elektroluminescencyjna, a fig. 2— schemat ideowy wielostanowego ukladu sygnalizacji swietlnej w innym rozwiazaniu — z zastosowaniem dwóch diod elektroluminescencyjnych o róz¬ nych barwach swiecenia.Uklad wedlug wynalazku (fig. 1) sklada sie z transformatora zasilajacego T o zaciskach 1', 2', 3', prostownika P zlozonego z diod Dl, D2, znanego filtru F o trzech wyjsciach 1, 2, 3, z dwoma ujemnymi biegunami zasilania, zlozonego z kondensatorów Cl, C2 i rezystorów Rl, R2, R3 iR4.Dalej uklad sklada sie z lacznika Ll pierwszego stanu sygnalizacji,lacznika L2 drugiego stanu sygnalizacji, którymi w przykladzie wykonania sa fototranzystory, oraz wielokolorowej diody WBE elektroluminescencyjnej o warstwach epitaksjalnych ni, n2, pl,p2.Srodkowe warstwy epitaksjalne sa pi i p2. W ukladzie moze byc dodatkowo zastosowana dioda separujaca D3, np. dioda elektroluminescencyjna zalaczajaca, niepokazane na rysunku, fototranzystor wlaczajacy elektromagnetyczny ucinacz nitki lub hamulec nawoju. Kazdy z laczni¬ ków Ll, L2 moze wówczas wysterowac czlon wykonawczy na punkcie roboczym wieiopunktowej maszyny wlókienniczej. Trzecie wyjscie 3 filtru F polaczone jest bezposrednio lub posrednio przez diode separujaca D3 ze srodkowymi warstwami epitaksjalnymi pi, p2 wielokolorowej diody WDE elektroluminescencyjnej.Uklad moze byc zasilany przy zastosowaniu wspólnego transformatora T, a nawet prostow¬ nika P i filtra F dla wszystkich punktów roboczych wieiopunktowej maszyny wlókienniczej.Uklad wedlug wynalazku dziala nastepujaco: na wyjsciach 1, 2, 3 filtru F znajduja sie dwa symetryczne napiecia zasilajace z biegunami ujemnymi na wyjsciu i potencjalem zerowym na wyjsciu. Uklad jest gotowy do dzialania.W przypadku zalaczenia lacznika Ll pierwszego stanu sygnalizacji, którym w przykladzie wykonania jest fototranzystor, zostaje podane napiecie pomiedzy warstwy epitaksjalne ni, pi wielokolorowej diody elektroluminescencyjnej WDE, w efekcie czego dioda ta swieci swiatlem o barwie czerwonej — w pierwszym stanie sygnalizacji.W przypadku zalaczenia lacznika L2 drugiego stanu sygnalizacji, a odlaczenia lacznika Ll pierwszego stanu sygnalizacji, na pozostale warstwy epitaksjalne p2, n2 wielokolorowej diody elektroluminescencyjnej WDE zostaje podane napiecie i dioda ta swieci swiatlem o barwie zielonej.Zalaczenie wspomnianych laczników polega na wprowadzeniu fototranzystorów w stan nysycenia lub w stan bliski nysycenia. Jezeli oba laczniki Ll i L2pierwszego i drugiego stanu sygnalizacji sa zalaczone — wielokolorowa dioda WDE elektroluminescencyjna swieci swiatlem o barwie pomaranczowej — w trzecim stanie sygnalizacji.Czwartym stanem sygnalizacjijest brak swiecenia diody WDE, gdy zaden z lacznikówLl i L2 nie jest wlaczony.W pierwszych trzech stanach sygnalizacji moze bycjednoczesnie uruchomiony czlon wykona¬ wczy ukladu na danym punkcie roboczym wieiopunktowej maszyny wlókienniczej np. elektromag¬ netyczny ucinacz nitki lub hamulec nawoju. Dzieje sie to dzieki diodzie D3 separujacej, która jest wykorzystana jako dioda elektroluminescencyjna uruchamiajaca posrednio czlon wykonawczy, na przyklad ucinacz przedzy.W innym rozwiazaniu (fig. 2) wielostanowy uklad sygnalizacji swietlnej wyposazony jest w lacznik Ll' pierwszego stanu sygnalizacji oraz lacznik L2' drugiego stanu sygnalizacji, którymi w przykladzie wykonania sa mikrolaczniki. W ukladzie tym zastosowano filtrF o trzech wyjsciach 1, 2, 3 i dwie diody elektroluminescencyjne DEC i DEZ o róznych barwach swiecenia. Warstwy epitaksjalne nl\ n2\ pi', p2\ tych diod polaczono tak, ze dwie z nich ni' i n2' o tych samych obszarach stanowia punkt ekwipotencjalny.132038 3 W ukladzie tym mozna dodatkowo zastosowac diode separujaca D3, która moze byc dioda elektroluminescencyjna o przeznaczeniu takim jak w ukladzie pierwszym. W przypadku, gdy dioda D3 separujaca nic wystepuje w ukladzie, czlony wykonawcze na poszczególnych punktach robo¬ czych maszyny moga byc zalaczone przez drugie, nie pokazane na rysunku, styki laczeniowe, laczników Ll' i L2' stanów laczenia.Jedno z wyjsc 3 filtru F polaczone jest bezposrednio lub posrednio przez diode D3 separujaca z punktem ekwipotencjalnym, jaki tworza dwie warstwy epitaksjalne ni' i n2' o tych samych obszarach w dwóch diodach DEC i DEZ o róznych barwach swiecenia.Uklad drugia dziala analogicznie jak uklad pierwszy z ta róznica, ze na wyjsciach 1 i 3 filtru F' znajduja sie bieguny dodatnie dwóch symetrycznych napiec zasilajacych, zas w trzecim stanie sygnalizacji swieca obie diody DEC, DEZ, z których kazda ma inna barwe swiecenia.Uklad ten moze byc stosowany w przypadku, gdy niedostepna jest wielokolorowa dioda elektroluminescencyjna WDE. W ukladach wedlug wynalazku preferuje sie zastosowanie bezsty- kowych lacznikówLl i Ll' i laczników drugiego stanu L2 i L2' sygnalizacji, np. fototranzystorów.Moga byc jednak zastosowane równiez jako wspomniane laczniki, kontaktronylub mikrolaczniki.Uklady wedlug wynalazku moga byc zastosowane w maszynach i urzadzeniach, gdzie wyma¬ gana jest wielostanowa sygnalizacja swietlna, miedzy innymi w wielopunktowych maszynach wlókienniczych takich jak: teksturarki, przewijarki, laczniarki, przedzarki, w których lacznikiem Ll pierwszego stanu sygnalizacji jest czujnik zrywu nitki, a lacznikiem L2 drugiego stanu sygnaliza¬ cji jest czujnik srednicy nawoju.W przypadkach stosowania w maszynach wlókienniczych elektromagnetycznych ucinaczy nitek, korzystna jest sygnalizacja stanu jednoczesnego zadzialania obu wspomnianych czujników.Zastrzezenia.patentowe 1. Wielostanowy uklad sygnalizacji swietlnej, zwlaszcza w maszynach wlókienniczych, wypo¬ sazony w wielokolorowa diode elektroluminescencyjna, znamienny tym, ze zasilany jest z filtru (F) o trzech wyjsciach (1, 2, 3), z dwoma ujemnymi biegunami zasilania, a trzecie wyjscie (3) tego filtru polaczone jest ze srodkowymi warstwami (pi), (p2) epitaksjalnymi wymienionej wielokolorowej diody (WDE) elektroluminescencyjnej. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze trzecie wyjscie (3) filtru (F) polaczone jest ze srodkowymi warstwami epitaksjalnymi (pi, p2) wielokolorowej diody elektroluminescencyjnej (WDE) posrednio przez diode (D3) separujaca. 3. Wielostanowy uklad sygnalizacji swietlnej, zwlaszcza w maszynach wlókienniczych wypo¬ sazony w dwie diody elektroluminescencyjne o róznych barwach swiecenia, znamienny tym, ze zasilany jest z filtru (F) o trzech wyjsciach (1, 2, 3), z których dwa sa tej samej biegunowosci, a trzecie wyjscie (3) tego filtru polaczone jest z dwiema warstwami (ni', n2') epitaksjalnymi o obszarach tego samego typu, nalezacych do wymienionych diod (DEC, DEZ) elektroluminescen¬ cyjnych. 4. Uklad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze trzecie wyjscie (3) filtru (F) polaczone jest posrednio przez diode (D3) separujaca z dwiema warstwami epitaksjalnymi (nl\ n2') o tych samych obszarach nalezacymi do wymienionych diod (DECi DEZ) elektroluminescencyjnych.132038 v |Dry Ri Fig.1 Fig. 2 Pracownia Poligraficzna UP fRL. Naklad 100 egz.Gena 100zl PL