Przedmiotem wynalazku jest material wlóknisto-polimeryczny, stosowany na paski do apara¬ tów rozciagowych maszyn przedzalniczych.W aparatach rozciagowych maszyn przedzalniczych stosowane sa paski wykonane ze skóry naturalnej lub róznego* rodzaju tworzyw sztucznych. Najwyzszej jakosci paski wytwarza sie z czesci grzbietowej skóry cielecej. Glównym zadaniem pasków jest kontrolowanie w polu rozciagowym ruchu niezakleszczonych rozciagowymi walkami „plywajacych" wlókienek.Material, z którego wykonuje sie paski powinien zachowac trwalosc w czasie kilkumiesie¬ cznego uzytkowania, posiadac równomierna strukture, grubosc oraz znaczna higroskopijnosc.Wymienione cechy decyduja o wspólpracy paska z poszczególnymi rodzajami przerabianych wlókien, czego efektem jest jakosc otrzymanej przedzy.Skóra naturalna na paski odznacza sie wieloma zaletami, do których nalezy duza higroskopij¬ nosc, ale posiada niejednolita grubosc i strukture czego wynikiemjest nierównomierne rozciaganie sie pasków w trakcie eksploatacji. Ta wada powoduje powstanie zaklócen w ruchu pasków a w konsekwencji nieprawidlowosci w rozciaganiu wlókien.Materialy na paski wykonane z tworzyw sztucznych, odznaczaja sie duza sztywnoscia, bra¬ kiem higroskopijnosci, wystepowaniem poslizgu paska na elementach roboczych aparatu rozcia¬ gowego oraz sklonnoscia do elektryzowania sie.Najczesciej materialy te wytwarzane sa jednoczesnie w procesie produkcji pasków. Asorty¬ ment materialów z tworzyw sztucznych jest bardzo zróznicowany, przy czym zwykle dostosowany jest do przerobu jednego rodzaju wlókien. Najczesciej material na paski posiada gladka zewnetrzna warstwe o strukturze nieporowatej z gumy na bazie kauczuków naturalnych lub syntetycznych, wewnetrzna warstwe z tworzywa o wysokim wspólczynniku tarcia i gladkiej lub deseniowej powierzchni oraz srodkowa warstwe wzmacniajaca z kordu lub materialu wlókienniczego.Z opisu patentowego PRL nr 104143 znany jest material wlóknisto-polimeryczny na paski posiadajacy budowe warstwowa, skladajacy sie z warstwysrodkowejtkaninowej o splocieplócien¬ nym, wewnetrznej (spodniej) wlókninowej klejonej z wlókien syntetycznych oraz zewnetrznej z2 131 758 tworzyw sztucznych z drobnoziarnista faktura na powierzchni. Material wykazuje zdolnosc prze¬ puszczania pary wodnej, lecz nie zapewnia mozliwosci wchlaniania skondensowanej na powierzchni zewnetrznej pary wodnej.Ponadto szorstkosc powierzchni wlókninowej powodujaca osadzanie sie pylu wlókienniczego na niej, oraz zbyt sliska powierzchnia warstwy zewnetrznej wspólpracujacej z potokiem wlókien, sa podstawowymi wadami powyzszego materialu. Wytworzona drobnowzorzysta faktura powierzchni zewnetrznej nie zapewnia pozadanego zespolu wlasnosci powierzchniowych, miedzy innymi z powodu nieodpowiedniego wspólczynnika tarcia zastosowanych tworzyw, niemozliwego do zrekompensowania przez rozwiniecie powierzchni deseniowaniem.Duza wada materialów na paski jest tworzenie na ich powierzchni pracujacej ladunków elektrostatycznych powodujacych czepliwosc wlókienek. Wady powyzsze przyczyniaja sie do powstawania nierównomiernej grubosci przedzy oraz powoduja koniecznosc ciaglego usuwania nagromadzonych wlókienek, co wplywa na powstawanie zaklócen w czasie procesu urzadzenia.Znane jest stosowanie srodków antyelektrostatycznych do tworzyw.Dodatki te wprowadza sie w procesie wytwarzania tworzywa poprzez zmieszanie lub przez preparacje zewnetrzna np. w przypadku materialów wlókienniczych. Stopien preparacji antyelek¬ trostatycznej przez pokrywanie powierzchni elementów strukturalnych materialu, wiaze sie scisle z rozwinieciem powierzchni wewnetrznej w strukturze materialu i wystepowaniem porowatosci otwartej, przy czym wraz ze wzrostem ogólnej powierzchni wewnetrznej w materiale wzrasta jej skutecznosc dzialania. Celem wynalazku jest material na paski do aparatów rozciagowych maszyn przedzalniczych, który laczylby zalety skóry naturalnej i materialów z tworzyw syntetycznych.Wedlugwynalazku material na paski do aparatów rozciagowych maszyn przedzalniczych jest skóropodobnym trójwarstwowym materialem wlóknisto-polimerycznym posiadajacym maksy¬ malnie upodobniona do skóry naturalnej strukture mikroporowata tj. o mikroporach otwartych i zróznicowanej ich wielkosci w przekroju materialu od 0,1 do 100 /zm, z osadzona równomiernie preparacja antyelektrostatyczna na sciankach mikroporów tworzacych powierzchnie wewnetrzna co najmniej 0,6m2 w 1 g materialu.Warstwa zewnetrzna (wierzchnia) materialu wytworzona z elastycznych w obnizonych tempe¬ raturach polimerów zapewniajacych struktury mikroporowate otwarte, korzystnie z mieszanki poliuretanu liniowego i polichlorku winylu, ma mikropory w przewadze o wielkosci 0,1 do20 /xm, ogólna porowatosc co najmniej 50%, korzystnie 60-80% objetosci warstwy oraz wykazuje zdol¬ nosc przepuszczania i powolnego wchlaniania skondensowanej pary wodnej na jej powierzchni.Warstwa ta ma powierzchnie gladka i cechuje sie korzystnym podobnym do skóry naturalnej zespolem wlasnosci poslizgowych co zapewnia prawidlowa wspólprace z potokiem wlókien w aparacie rozciagowym maszyny przedzalniczej.Warstwa srodkowa jest cienka o grubosci okolo 0,2 mm tkanina lub klejona wlóknina z wlókien naturalnych, syntetycznych, która zapobiega wydluzeniu materialu w warunkach uzytkowania.Warstwa spodnia jest zlozonym ukladem wlóknisto-polierycznym mikroporowatym z naj¬ wieksza iloscia mikroporów wielkosci 1 do 50^m i wykazuje gradient gestosci w przekroju z najwiekszym zageszczeniem struktury na powierzchni wspólpracujacej z elementami aparatu rozciagowego maszyny przedzalniczej. Jej powierzchnia zewnetrzna wykazuje nieznaczna chropo¬ watosc wynikajaca z wlóknisto-polimerycznego charakteru lub posiada drobnoziarnista fakture.Warstwa ta jest wlóknina z wlókien syntetycznych zaimpregnowana mieszanka polimerów, które tworza struktury mikroporowate i dodatkowo uscislona w temperaturze powodujacej plyniecie wiazacych polimerów. Warstwa ta moze byc takze wlóknina zaimpregnowana polimerami tworza¬ cymi struktury mikroporowate a nastepnie powierzchniowo nasycona uodparniajacymi polime¬ rami i zageszczona w procesie prasowania celem poprawy odpornosci na dzialanie wystepujacych dodatkowo czynników fizyko-chemicznych m.in. przy przerobie mokrych wlókien lnianych.Tak utworzona warstwa posiada jeszcze wlóknisto-polimeryczny charakter powierzchni zapewniajacej optymalne warunki wspólpracy z elementami aparatu rozciagowego maszyny przedzalniczej i wykazuja duza odpornosc na dzialanie niszczace w czasie uzytkowania (szorstkowanie, rozwló¬ knienie) powodujace wzrastajaca czepliwosc przedzy w procesie przedzenia.131758 3 Material wedlug wynalazku tworzy zwarta calosc, ma preparacje antyelektrostatyczna, która dzieki specyficznej strukturze mikroporowatej o porach otwartych o duzej powierzchni wewne¬ trznej w materiale, jest w calym przekroju rozmieszczona na sciankach mikroporów przez co zapewnione jest maksymalne pokrycie tworzywa preparacja a tym samym maksymalne obnizenie sklonnosci do gromadzenia ladunków elektrycznych na powierzchni materialu i niezmienne w czasie uzytkowania materialu.Preparacja antyelektrostatyczna zawierajaca srodki powierzchniowo-czynne i osadzona na calej powierzchni elementów strukturalnych materialu, przyczynia sie do przyspieszenia procesów dyfuzyjnych pary wodnej w materiale. Zwiekszona zdolnosc odbierania (wchlaniania) na powierzchni skondensowanej pary wodnej, powoduje zwiekszenie wilgotnosci materialu analogi¬ cznie jak w przypadku skóry naturalnej, przez co dodatkowo ograniczona jest sklonnosc do gromadzenia ladunku elektrostatycznego na powierzchni materialu.Przykladowo, sklonnosc do gromadzenia ladunku elektrostatycznego przy wilgotnosci wzgle¬ dnej powietrza 65% na tle znanych materialów na paski przedstawia sie nastepujaco: Material wedlug wynalazku -+14pC/cm2 Skóra naturalna +27pC/cm2 Material wg wynalazku PRL nr 104 143 +310pC/cm2 Inne materialy tworzywowe - od + 120 do + 600 pC/cm2 Material wedlug wynalazku wykazuje zespól wszystkich wlasnosci na poziomie wymaganym w procesie przedzenia wlókien i eliminuje wady dotychczas znanych i stosowanych materialów.Material wedlug wynalazku ilustruje przyklad. Material na paski do aparatów rozciagowych maszyn przedzalniczych sklada sie z trzech róznych warstw. Wszystkie warstwy maja strukture mikroporowata o porach otwartych w kierunku powierzchni zewnetrznej. Warstwe spodnia sta¬ nowi wlóknina syntetyczna zaimpregnowana polimerami tworzacymi struktury mikroporowate i dodatkowo zageszczona przez sprasowanie w warunkach zapewniajacych wytworzenie gradientu gestosci i wygladzenie z jednej strony lub zageszczona przez czesciowe (na glebokosc do 1/4 grubosci) nasycenie polimerami uodparniajacymi na specyficzne warunki uzytkowania i jednos¬ tronnie wygladzona sprasowaniem.Na tak przygotowana warstwe od strony niewygladzonej powierzchni nalozony jest wlókien¬ niczy material wzmacniajacy, powlekany polimerami tworzacymi struktury mikroporowate, które jednoczesnie lacza poszczególne warstwy materialu. Formowanie struktury mikroporowatej prze¬ biega w warunkach zapewniajacych wytworzenie mikroporów od 0,1-20/itn i gladkiego lica o najwiekszym zageszczeniu najmniejszych mikroporów.Takprzygotowany material jest poddany preparacji antyelektrostatycznej w warunkach zapewniajacych przesycenie i osadzenie sie srodka antyelektrostatycznego na wszystkich elementach strukturalnych materialu.Zastrzezenie patentowe Material wlóknisto-polimeryczny na paski do aparatów rozciagowych maszyn przedzalni¬ czych o budowie warstwowej posiadajacej spodnia warstwe z wlókniny klejonej polimerem, srodkowa warstwe z malorozciagliwego materialu wlókienniczego i zewnetrzna warstwe z polime¬ rów, znamienny tym, ze material ma strukture mikroporowata otwarta o zmiennej mikroporowa- * tosci w przekroju od 0,1-100 pm z równomiernie rozlozona preparacja antyelektrostatyczna na sciankach mikroporów tworzacych powierzchnie wewnetrzna co najmniej 0,6 m2/g, przy czym gladka warstwa zewnetrzna wytworzona z elastycznych w obnizonych temperaturach polimerów zapewniajacych struktury mikroporowate otwarte, korzystnie z mieszanki poliuretanu liniowego i polichlorku winylu ma mikropory o wielkosci 0,1 do 20 pm i ogólna porowatosc stanowiaca co najmniej 50%, korzystnie 60-80% objetosci warstwy, a mikroporowata wlóknisto-polimeryczna warstwa spodnia zawiera mikropory w przewadze o wielkosci 1 do 50 ^m i wykazuje gradient gestosci z najwiekszym zageszczeniem struktury na powierzchni wspólpracujacej z elementami aparatu rozciagowego maszyny przedzalniczej. PL