Przedmiotem wynalazku jest uklad wyposazony w sterujacy przerzutnik bi9tabilny wyjscia¬ mi polaczony ze sterujacymi wejsciami ukladu kluczujacego wlaczonego pomiedzy wzmacniecze wejsciowe a wzmacniacz sumujacy, polaczony z lampa oscyloskopowa, którego wejscie zegarów* C polaczone jest alternatywnie z generatorem podstawy czasu i blokowanym generatorem asta- bilnym, ustawiajace wejscia 3, K polaczone sa z wejsciami przelacznika rodzaju pracy, zas wejscie zerujace CLR jest zwarte z wejsciem przestawiajecym PR/ Istota wynalazku polega na tym, ze uklad aa binarny licznik, którego stopien podzialu jest o jeden wyzszy od liczby kanalów oscyloskopu, wejsciem polaczony równolegle z zegaro¬ wym wejsciem sterujacego przerzutnika, a wyjsciem z jego zwartymi ze soba wejsciami CLR i PR i zarazem poprzez dodatkowy wzmacniacz ze sterowanym wzmacniczem sumujacym, na jego logiczne wejscie. Ustawiajacymi wejsciami licznik jest polaczony z decydujacymi o pracy róznicowej wyjsciami przelacznika rodzaju pracy.Uklad wedlug wynalazku zapewnia mozliwosc zwiekszenia liczby przebiegów równoczesnie obserwowanych na ekranie oscyloskopu. W przypadku np. oscyloskopu dwukanalowego mozna rów¬ noczesnie obserwowac przebiegi pochodzace z dwóch wejsc kanalów oraz trzeci przebieg bedacy suma lub róznica tych sygnalów. Uklad zapewnia ogladanie tych trzech przebiegów w calym zakresie szybkosci przebiegu plamki na ekranie, poniewaz umozliwia prace w systemie prze¬ miennym lub siekanym, dzieki czemu unika sie zbednego migotania obrazu. Ponadto uklad umoz¬ liwia takze prace jednokanalowa z mozliwoscia ogladania równoczesnie na ekranie róznicy lub sumy sygnalów z obu kanalów. Uklad zapewnia równiez wszystkie pozostale rodzaje pracy typowe dla oscyloskopów wielokanalowych.Przedmiot wynalazku je9t przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym jest narysowany schemat blokowy ukladu.Przykladowe rozwiazanie przedstawia uklad przeznaczony do oscyloskopu dwukanalowego* Na wejsciach We* fWe2 uklad ma dwa wejsciowe wzmacniacze 112 wyjsciami polaczone z kluczu¬ jacym ukladem 3, którego sygnalowe wyjscia polaczone sa z róznicowymi wejsciami sumujacego wzmacniacza 4, o wyjsciach polaczonych z oscyloskopowa lampa 5. Sumujacy wzmacniacz 4 jest wzmacniaczem analogowym dodatkowo sterowanym logicznie. Do sterujacych wejsc kluczujacego ukladu 3 przylaczone sa wyjscia Q i 8 sterujacego bistabilnego przerzutnika 6. Zegarowe wejscie C sterujacego przerzutnika 6 polaczone z generatorem 7 podstawy czasu i astabilnym generatorem 8 pracy siekanej, poprzez formujacy uklad 9. Ustawiajace wejscia 3, K, steru** jacego przerzutnika 6 polaczone sa z wyjsciami przelacznika 10 rodzaju pracy, utworzonego z dwupolozeniowych elementarnych przelaczników mechanicznych.W ukladzie znajduje sie binarny licznik 11 o stopniu podzialu równym trzy, utworzony* z dwóch bistabilnych przerzutników 12 i 13, których zegarowe wejscia C polaczone sa rów¬ nolegle i przylaczone do wyjscia formujacego uladu 9. Zerujace wejscie CLR 1 przestawia¬ jace wejscie PR sterujacego przerzutnika 6 ea ze soba zwarte i polaczone z ustawia¬ jacymi wejsciami Dt K wejsciowego przerzutnika 12 licznika 11. Wyjscie Q wejsciowego prze¬ rzutnika 12 polaczone jeet z ustawiajacym wejsciem D wyjsciowego przerzutnika 13, którego zanegowane wyjscie 2 polaczone jest poprzez dodatkowy wzmacniacz 14 ze sterujacym logiczniie wejsciem sumujacego wzmacniacza 4 i zarazem ze zwartymi wejsciami CLR 1 PR sterujacego przerzutnika 6. Wejscie CLR wyjsciowego przerzutnika 13 polaczone jest z pierwszym rucho¬ mym stykiem elementarnego przelacznika 15 pracy róznicowej, którego jeden nieruchomy styk polaczony jest z masa ukladu a drugi z dodatnim napieciem +U. Przestawiajace wejscie PR wyjsciowego przerzutnika 13 polaczone jest poprzez rezystor 16 z tym samym zródlem dodatnie¬ go napiecia +U 1 zarazem z drugim ruchomym stykiem przelacznika 15, którego inny staly styk131 111 3 poleczony Jest z drugim ruchomym stykiem drugiego elementarnego przelacznika 17 pracy siekanej.Pierwszy ruchomy styk przelacznika 17 poleczony jest z blokujacym wejsciem astabii- nego generatora 8, a odpowiadajacy mu styk nieruchomy z mase ukladu. Drugi nieruchomy styk przelacznika 17 poleczony jest z nieruchomym stykiem elementarnego przelacznika 13 innego rodzaju pracy oscyloskopu, a ruchomy styk z nieruchomym stykiem czwartego elemen¬ tarnego przelecznika 19, którego ruchomy styk znów poleczony jest z nieruchomym stykiew piatego elementarnego przelacznika 20. Ruchomy styk tego ostatniego elementarnego przela¬ cznika 20 polaczony jest z masa ukladu. Polaczenie przelaczników 17,18,19 1 20 stanowi blokade przestawiajacego wejscia PR licznika 11, zrealizowana przez tak utworzony iloczyn logiczny.Dzialanie ukladu przedstawia sie nastepujaco. Czestotliwosc przelaczania kanalów oscyloskopu wyznaczaja generator 7 podstawy czasu lub generator 8 pracy siekanej, w za¬ leznosci od ustawienia przelacznika 17. Przy pracy jednokanalowej przelacznik 10 rodzaju pracy powoduje wytworzenie na wejsciach 3 i K sterujacego przerzutnika 6 stanów odpowia¬ dajacych zeru logicznemu. Przy pracy dwukanalowej na wejsciach 0, l< tego przerzutnika 6 panuja stany odpowiadajace jedynce logicznej, o czym decyduje przelacznik 10. Przy pracy dwukanalowej z równoczesna obserwacja sumy lub róznicy sygnalów wejsciowych czestotliwosc przelaczania kanalów oscyloskopu wyznaczaja generatory 7 lub 8.Uklad powoduje kolejna ekspozycje sygnalu pierwszego, sygnalu drugiego 1 sygnalu stanowiacego ich róznice lub sume. Na poczatku na wejsciach CLR i PR przerzutnika 6 panu¬ je stan odpowiadajacy jedynce logicznej i wówczas zalaczony jest jeden badz drugi sygnal.Róznica sygnalu jest*eksponowana wtedy, gdy na wejsciach CLR i PR wytworzy sie stan od¬ powiadajacy zeru logicznemu, spowodowany licznikiem 11 i wówczas na obu wyjsciach Q i 5 przerzutnika 6 pojawia sie stan jedynki logicznej, tak ze oba sygnaly sa podawane do wzmacniacza sumujacego 4. Równoczesnie stan zera"logicznego na wyjsciu licznika 11 zmie¬ nia poprzez wzmacniacz 14 punkt pracy sterowanego sumujacego wzmacniacza 4. Zmiana punktu pracy dokonywana jest tylko podczas pracy róznicowej.Poniewaz licznik 11 dzieli sygnaly przez trzy - stan zera logicznego, na jego wyjs¬ ciu wystepuje co trzeci impuls przeleczajecy z formujacego ukladu 9, co odpowiada kolejne¬ mu wlaczaniu kanalów. Prace róznicowa uzyskuje sie poprzez odblokowanie wejscia zerujace¬ go CLR licznika 11 przelacznikiem 15. Dla uzyskania tylko sygnalu róznicowego na ekranie oscyloskopu przestawiajace wejscie PR wyjsciowego przerzutnika 13 zostaje zwarte do masy poprzez przelaczniki 17,18,19 i 20. Na wyjsciu licznika 11 panuje wtedy stale stan zera logicznego. Przy pracy Jednokanalowej z mozliwoscia obserwacji sygnalu róznicowego impul¬ sy z licznika 11 powoduja powstanie zera logicznego na wejsciach CLR i PR sterujacego przerzutnika 6 w sekwencji co trzeci impuls, a przez okres dwóch impulsów oscyloskop pra¬ cuje jako jednokanalowy.W tym rodzaju pracy na przestawiajacym wejsciu wyjsciowego przerzutnika 13 wytworzo¬ ny jest stan zera logicznego, gdyz zostaje przerwane polaczenie tego wejscia z masa doko¬ nane przez styki przelaczników 19 lub 20. Licznik 11 wtedy jeet odblokowany i zlicza im¬ pulsy z ukladu 9. Poniewaz przelacznik 15 odpowiedzialny bezposrednio za prace róznicowa jest mechanicznie niezalezny od innych elementarnych przelaczników 17,18,19 i 20, które sa wzajemnie wspólzalezne, mozliwa jest praca jednokanalowa wraz z przedstawianiem sygna¬ lu róznicowego, jak równiez praca dwukanalowa równiez z przedstawianiem równoczesnie sygnalu róznicowego.4 131 111 Zastrzezenia pat en t o w e 1. Uklad sterowania przelacznikiem kanalów w oscyloskopie elektronicznym, wyposazony w sterujacy przerzutnik bistabilny wyjsciami polaczony ze sterujacymi wejscia¬ mi ukladu kluczujacego wlaczonego-pomiedzy wzmacniacze wejsciowe a wzmacniacz sumujacy, polaczony z lampa oscyloskopowa, którego wejscie zegarowe C polaczone jest alternatywnie z generatorem podstawy czasu i blokowanym generatorem astabilnym, ustawiajace wejscia 3, polaczone sa z wejsciami przelacznika rodzaju pracy, zas wejscie zerujace CLR jest zwarte z wejsciem przestawiajacym pr, znamienny t y m, ze ma binarny licznik /li/, którego stopien podzialu jest o jeden wyzszy od liczby kanalów oscyloskopu, wejs¬ ciem polaczony równolegle z zegarowym wejsciem /C/ sterujacego przerzutnika /6/, a wyjs¬ ciem z jego zwartymi ze soba wejsciami /CLR i PR/ i zarazem poprzez dodatkowy wzmacniacz /14/ ze sterowanym sumujacym wzmacniaczem /4/ oraz swoimi ustawiajacymi wejsciami licz¬ nik /li/ jest polaczony z decydujacymi o pracy róznicowej wyjsciami przelacznika /10/ rodzaju pracy. 2. Uklad wedlug zastrz.l, znamienny tym, ze binarny licznik /li/ utworzony jest z dwóch bistabilnych przerzutników /12, 13/ z których wejsciowy prze¬ rzutnik /12/ ma ustawiajace wejscia /O, K/ zwarte i polaczone ze zwartymi wejsciami /CLR i PR/ sterujacego przerzutnika /6/, zegarowe wejscia /C/ obu przerzutników /12,13/ pola¬ czone sa równolegle, natomiast zerujace wejscie /CLR/ wyjsciowego przerzutnika /13/ wla¬ czone jest alternatywnie pomiedzy masa ukladu a dodatnie napiecie zasilajace, zas jego przestawiajace wejscie /PR/ polaczone jest z tym napieciem poprzez rezystor oraz bezpos¬ rednio na elektryczna blokade pracy licznika /li/, znajdujaca sie w przelaczniku /10/ rodzaju pracy, 3. Uklad wedlug zastrz.2, znamienny tym, ze elektryczna bloka¬ da pracy licznika /li/ zrealizowana jest poprzez szeregowe polaczenie zestyków elementar¬ nych przelaczników /17, 18, 19, 20/ z wyprowadzeniem zestyku ostatniego pra lacznika /20/ na mase ukladu.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL