Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru maksymalnych przyspieszen ruchu drgajacego, postepowego lub obrotowego* Znane przy rzedy pomiarowe parametrów ruchu drgajacego sluze przede wszystkim do rejestracji przebiegów drgan, pomiarów ich czestotliwosci i amplitudy. Na podstawie tych pomiarów mozna wyznaczac amplitude przyspieszenia jako iloczyn amplitudy drgan i kwadratu czestotliwosci* Znany z polskiego opisu patentowego nr 89 686 czujnik przyspieszenia polega na dzialaniu sil bezwladnosci na mase cieczy znajdujacej sie w naczyniu polaczonym, w wy¬ niku czego obserwuje sie róznice poziomów cieczy, która transponuje sie za pomoca uk¬ ladu fotoelektrycznego na odpowiedni przyrzad wychylowy. Znane jest tez urzadzenie we¬ dlug patentu USA Nr 361 8400 do pomiaru chwilowych wartosci praktycznie stalych przys¬ pieszen lub wolnozmiennych wartosci przyspieszen.W urzadzeniu wedlug wynalazku pomiar maksymalnych wartosci przyspieszen jest prze¬ prowadzany za pomoca cieczowego manometru róznicowego podlaczonego do pomiarowego zbior¬ nika za pomoca elastycznych przewodów* Przy dokonywaniu pomiarów zachowuje eie zalez¬ nosc proporcjonalnosci przyspieszen od stosunku róznicy poziomów w manometrze, do dlu¬ gosci zbiornika pomiarowego, przy czym nastepuje odczyt wartosci mierzonej w krotnosci jednostek przyspieszenia ziemskiego* Ustalenie maksymalnego przyspieszenia jest mozliwe wskutek zabudowania w zbiorniku pomiarowym samoczynnego zaworu przepuszczajacego ciecz tylko w jednym kierunku* Polepszenie dokladnosci pomiarów uzyskuje sie przez umieszcze¬ nie elastycznych komór gazowych w zbiorniku pomiarowym, po przeciwleglych etronach samoczynnego zaworu zbiornika. Wyrównanie poziomów cieczy po dokonaniu pomiaru nastepuje przy uzyciu dodatkowego zaworu laczacego obydwie rurki.Urzadzenie do pomiaru przyspieszen przedstawione jest na rysunku w postaci podluz¬ nego zbiornika 1 wypelnionego ciecza* Wewnatrz zbiornika l znajduje 3ie Jednokierunkowy zawór 2 o malej inercji. Miara przyspieszenia nadanego cieczy w zbiorniku 1 w kierunku jego podluznej osi jest róznica cisnien wyotepujaca na koncach zbiornika 1. Róznice te2 131 107 dogodnie jest mierzyc pionowymi rurkami szklanymi 3 i 4t stanowiacymi znany manometr róznicowy cieczy. W wypadku duzych przyspieszen nalezy zastosowac odpowiedni manometr mechaniczny, piezoelektryczny lub inny. Dzialanie urzadzenia polega na wykorzystaniu bezwladnosci masy cieczy zawartej w zbiorniku 1. Przyspieszenie zbiornika 1 w kierun¬ ku osiowym powoduje otwarcie jednokierunkowego zaworu 2 oraz przeplyw cieczy przez niego. Z chwile kiedy cisnienie statyczne cieczy tloczonej do pionowej rurki 3 nad zaworem 2 osiagnie wartosc maksymalnego cisnienia dynamicznego wytworzonego przez si¬ le bezwladnosci cieczy w zbiorniku, nastepuje zamkniecie zaworu, nie pozwalajace na wyrównanie poziomów cieczy w obu rurkach 3 14* Poziom cieczy w rurce 3 jest zachowa¬ ny az do momentu, kiedy zbiornik zostanie przyspieszony bardziej niz to aktualnie wskazuje przyrzad, lub gdy za pomoce za rowu 5 poziomy w rurkach 3 14 zostane wyrów¬ nane* Zachodzi nastepujaca zaleznosc po miedzypomiarowo dostepne róznice poziomów cie¬ czy w rurkach a przyspieszeniem zbiornika: 1 9 gdzie: a - przyspieszenie zbiornika g - przyspieszenie ziemskie h 1 róznica poziomów w rurkach 1 - dlugosc zbiorniczka /odleglosc pomiedzy króccami do pomiaru róznicy cisnien/ Z powyzszej zaleznosci wynika, ze przyrzad dogodnie daje sie wyskalowac w jednos¬ tkach stanowiacych krotnosc przyspieszenia ziemskiego* Jesli bowiem przyrzad porusza sie z przyspieszeniem ziemskim, to pojawia sie róznica poziomów w rurkach równa dlugos¬ ci zbiornika* Przez wypelnienie rurek pomiarowych 3 14 1 zbiornika 1 dwoma nie miesza¬ jacymi sie cieczami o róznych gestosciach, mozna zwiekszyc lub zmniejszyc czulosc przy¬ rzadu, podobnie jak przez stosowanie rurek pomiarowych pochylonych* Ola wyeliminowania wplywu drgan w kierunku innym niz mierzony, róznicowy manometr cieczowy przylaczony jest do zbiornika 1 za pomoca elastycznych przewodów 7* Przyrzad wykazuje lepsze wlas¬ nosci meterologiczne jesli w zbiorniku 1 po obu stronach zaworu 2 umieszczone sa elas¬ tyczne komory 6 wypelnione gazem* Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na dokonywanie bezposredniego pomiaru maksymal¬ nej wartosci przyspieszenia i w duzym stopniu ulatwia analize warunków pracy urzadzen 1 przyrzadów pomiarowych wrazliwych na dzialanie drgan, dla których dopuszczalna wartosc przyspieszenia podawana jest przez producenta?Najbardziej przydatna zaleta urzadzenie jest mozliwosc bezposredniego pomiaru i zapamietania szczytowych wartosci przyspieszen, bez potrzeby wzorcowania urzadzenia, gdyz jest ono eamocechowalne • Zastrzezenia patentowe 1* Urzadzenie do pomiaru maksymalnych przyspieszen skledajace sie ze zbiornika wypelnionego ciecza oraz rurek pomiarowych, znamienne tym, ze w podluz¬ nym zbiorniku /l/ cieczy wbudowany jest samoczynny zawór /2/ przepuszczajacy ciecz tylko w jednym kierunku, a pomiedzy rurkami pomiarowymi /4/ manometru róznicowego znajdu¬ je siv zawór /5/* 2* Urzadzenie wedlug zastrz.l, znamienne tym, ze po obu stronach zaworu /2/ na koncach zbiornika /!/ umieszczone 6a elastyczne komory /6/ gazowe*131 107 PL