Przedmiotem wynalazku jest urzedzenie do podtrzymywania pierwszego sciegu spoiny p^zy automatycznym spawaniu lub zgrzewaniu czolowo-liniowym dwu rur w czasie ukladania rurocia¬ gów i instalacji przemyslowych.W powszechnie stosowanej technice automatycznego czolowo-liniowego epawanla lub zgrze¬ wania dwu rur, niezbednym jest uzycie umieszczonego w zgrzewanych rurach urzadzenia do pod¬ trzymywania stykajacych sie krawedzi zgrzewanych rur przy ukladaniu pierwszego sciegu spo¬ iny, a.które cofa sie do wnetrza rury Jak tylko zostaje wytworzone cienkie nadtopienie sty¬ kaj ecych sie stalowych krawedzi podczas wytwarzanie pierwszego sciegu. Znane urzedzenie jest zasadniczo dopasowane do wewnetrznego lacznika stosowanego dla utrzymania zgrzewanych dwu rur we wzajemnym stykajacym sie polozeniu i zapewnienia dokladnie osiowego ustawienie, przy czym opiera sie ono o ukos spawu.Znane eg dwa zasadnicze typy takich urzedzen. Pierwszy typ tych znanych urzedzen zawie¬ ra pierscien zlozony z niezaleznych miedzianych czesci o dlugosci równej jednej czwartej lub polowie dlugosci obwodu, które to czesci se przesuwane radialnie az zostane oparte na wewnetrznej powierzchni rur poddanych zgrzewaniu za posrednictwem radialnych ukladów oporo- wych,zróznicowanych w budowie a podtrzymywanych poprzez wewnetrzny lecznik. Oednak ter typ urzedzenia ma teke wade, ze pierscieniowe czesci spelniaje ewe role przylegajec do siebie tylko dla jednego rozmiaru wewnetrznego obwodu rur spawanych, co oczywiscie ogranicza tto- zllwosc ich stosowania do jednego'rozmiaru rur. Gdy ten rozmiar Jest nieco inny i pierscis- niowe czesci trzeba radialnie przesuwac dla dostosowania do nieco innego rozmiaru rur, na¬ stepuje ich odsuwanie od siebie, tworzac otwory, szczeliny lub luki co pozbawia podpc-y spoine. Inne wade tego znanego urzedzenia jest to, ze niezalezne czesci pierscieniowe «e zbyt dlugie i niezupelnie przylegaje do wewnetrznego obwodu rur zwlaszcza wtedy, gdy er wódb 130 258 rur Jjpat^janiaJ-wiecaj- owalny* Ko1ajiia^adfrtjgo-rozwiazania, jest skomplikowany uklad kon- j ptrukcyjny Jaki trzeba stosowac dla zainstalowania go w wewnetrznym leczniku radialnego | ukladu oporowego dla czesci pierscieniowych. j W znanych urzadzeniach drugiego typu, zespól scisle prostoketnych niezaleznych mie- i pzianych wkladek ustawionych obok siebie tworzy forme pierscienia, przy czym wkladki se przymocowane srubami do zespolu ich podpór utrzymywanych sprezyscie na radialnych tlokach: wewnetrznego lecznika za pomoce radialnych sprezyn oporowych. W czasie pracy, radialny ruch tloków wewnetrznego lecznika, wspóldzialajec z radialnymi sprezynami oporowymi powo- uje, ze wkladki te se sprezyscie dociskane do wewnetrznej powierzchni spawanych rur przez to wkladki ta moge sie dostosowac obwodem formowanego pierscienia do wewnetrznego, .'obwodu tych rur poprzez wzajemne przesuniecie w kisrunku promieniowym na swych bocznych stykajecych sie powierzchniach pod dzialaniem sprezyn oporowych bez powstawanie luk lub szczelin dzieki temu, ze nachylone boczne powierzchnie zawsze etykaje siezesobe.Oednak i to rozwiezanie, jakkolwiek skutecznie rozwiezalo problemy wystepujecs w pler«- jwszyra rozwiezanlu, posiada równiez wady i niedogodnosci* Zasadnicze wade tego drugiego rozwiezanie jest to, ze radialny przesuw przyleglych wkladek wzajemnie wzgledem siebie przy dostosowywaniu do wewnetrznego obwodu rur formuje stopnie na obwodzie pierscienia jakie te wkladki formuje a powstale w ten sposób pustki powoduje defekty spawania. Ponadto zewnetrzna powierzchnia takiego pierscienia wkladek zawiera lby srub mocujecych wkladke ido lezecych pod nie elementów podporowych, a przez to w znacznym stopniu ogranicza sie uzyteczne pole pierscieniowej powierzchni na której moze byc oparty scieg spawu. Oest rów¬ niez oczywi8tym, ze radialny przesuw pomiedzy wkladkami moze zachodzic tylko w pewnych 'granicach, po przekroczeniu których powstania niekorzystnych szczelin 1 luk jest nieunik¬ nione, co oczywiscie ogranicza to rozwiezanie w jego mozliwosciach adaptacji do róznych 'srednic wewnetrznych rur.I Calem wynalazku bylo wyeliminowanie wad 1 niedogodnosci znanych rozwlezan poprzez opracowanie konstrukcji, która pozwalalaby podtrzymywac s.cieg pierwszej spoiny w szerokim zakresie rozmiaru obwodu spawanych rur bez wytwarzania nie tylko szczelin i luk, ale rów- jniez stopni i pustek, a przy tym posiadaj ecej duze powierzchnie uzyteczne czolowej podpier- {rajecej scieg spawupowierzchni. ! | Cel wynalazku zostal osiegniety dzieki temu, ze "urzedzenie zawiera zespól niezaleznych wkladek miedzianych ustawionych w ukladzie pierscieniowym i przymocowanych odpowiednio doi 'umieszczonego pod nimi zespolu elementów podporowych, które z kolei se sprezyscie podtrzy* imywane przez jeden z zespolów tloków radialnych wewnetrznego lecznika ze posrednictwem j radialnych sprezyn oporowych. Niezalezne wkladki miedziane maje ksztalt trapezoldalny j ia swymi podstawami zwróconymi przemiennie do wewnetrz se przymocowane do elementów podpo-l irowych, posrednio podtrzymywanych przez poziome sworznie sztywno zleczone z blokami podpof- rowymi, które znów ee sprezyscie oparte na jednym z obwodowo ustawionych zespolów tloków I iradialnych wewnetrznego lecznika za posrednictwem sprezyn oporowych 1 takze se utrzymy- j wane sprezyscie oraz jednakowo stale dociekane do siebie w formie pierscienia wzdluz ich , nachylonych boków poprzez odpowiednio poziome sprezyny oporowe podtrzymywane przez pozio-l me sworznie i oddzialywujece przeciwstawnie na przeciwlegle czola elementów podporowych. ; | Korzystnie trapezowe wkladki miedziane se przymocowane do odpowiednich elementów podpo- jrowych za pomoce srub wprowadzonych na szerokosci ich podstaw. W ten sposób wkladki maje | jmozliwosc nie tylko ruchu w kierunku radialnym, ale równiez poziomym i w efekcie dziala- j nia radialnych i poziomych sprezyn se samonastawne w kierunku poziomym*1 radialnym, j a przez to latwo dostosowywuje sie do róznych ksztaltów obwodu, nawet mniej lub wiecej i jowalnego bez powstawania luk lub stopni pomiedzy powierzchniami styku wkladek. Osiega sie] :to dzieki temu, ze wkladki miedziane maje mozliwosc wzajemnego poziomego przesuniecia wzgledem siebie wzdluz swych nachylonych boków, na co pozwalaje poziome sprezyny oporowe,! a przez to istnieje mozliwosc róznicowania obwodu pierscienia. Ponadto nachylenie i dlugosc130258 3| ^ych nachylonych bxDczaych_powlerzciinl_wkladak_pQZwalaje na_duzy zakraa^przesuwu, a przsz to znaczne zmiane obwodu pierscienia, co umozliwia dostosowywac utworzony pierscien dc rur o róznicy srednic wynoszecych nawet 25 mm. Oest oczywistym, ze ciegle dzialanie pozio¬ mych sprezyn oporowych pozwala na zachowanie stalego stykania sie wkladek bez powstawania; zarówno luk Jak i stopni pomiedzynimi. , Elementy podporowe wkladek a tym samym i same wkladki se osadzone na poziomych swcz-, nlach 1 tym samym moge sie obracac na poziomych osiach tych sworzni 1 jest oczywistym, ze rózne niezalezne wkladki moge sie latwo dostosowywac do mniej lub wiecej owalnego ksztal¬ tu obwodu leczonych zgrzewaniem lub spawaniem rur. Dzieki umieszczeniu srub mocujecych wkladki do elementów podporowych w podstawach uzyskano bardzo szeroke powierzchnie pier¬ scienia podtrzymujacego pierwszy scieg spawu.Urzedzenie wedlug wynalazku jest objasnione w przykladzie jego wykonania na rysunki na którym fig. 1 - przedstawia urzedzenie wedlug wynalazku umieszczone wraz z lacznikiem wewnetrznym wewnetrz leczonych zakonczen rur w schematycznym ujeciu, z czesciowym prze¬ krojem podluznym, fig. 2 - dwa przylegajece elementy urzedzenie wedlug wynalazku w wicctu izometrycznym i powiekszonej skali, fig. 3 elementy urzedzenia jak fig. 2 w widoku bocz¬ nym wzdluz linii AA; fig. 4 - elementy urzedzenia wedlug wynalazku " widoku bocznym od .» etrony BB na fig. 2.Na tychze rysunkach pokazano dwie rury 1, 2 leczone spawaniem czolowo-liniowym wzdljz ukosu spawu 3. Wewnetrz zakonczen rur jest umieszczony wewnetrzny lecznik 4 zawierajecy dwa, zwrócone do siebie obwodami, zespoly radialnych tloków 5, 6, które dociskane radial¬ nie do wewnetrznych powierzchni rur 1, 2 utrzymuje oba zakonczenia leczonych rur w osio¬ wym ustawieniu i zestawieniu odpowiednim do wykonania spawu czy zgrzewania. Urzedzenie ? wedlug wynalazku podtrzymuje pierwszy scieg spoiny w czasie jego ukladania zapobiegajac wpadnieciu do wnetrza rur, bedec umieszczone wewnetrz tych rur na stykejecych sie ich krawedziach ukosu spawu 3.Urzedzenie 7 wedlug wynalazku zawiere zespól niezaleznych miedzianych wkladek 8 o tra¬ pezowym ksztalcie, ustawionych przylegle do siebie ich nachylonymi powierzchniami boczny¬ mi 9 tworzec pierscien, przy czym se one tak ustawione, ze ich podstawy 10, 11 se usta¬ wione przemiennie, co oznacza ze mniejsza podstawa 10 jednej podkladki przylega do wie¬ kszych podstaw 11 dwu przyleglych wkladek i odwrotnie /fig. 2/.Kazda trapezowa miedziana wkladka 8 jest osadzona na lezecym pod nie podporowym ele¬ mencie 12, do którego jest przymocowana za pomoce srub 13, wprowadzonych na szerokosci 14 wiekszej podstawy 11 wkladki i za pomoce srub 15, która se wprowadzona na szerokosci 16 mniejszej podstawy 10 wkladki, co szczególnie wyraznie pokazano na fig. 2. W ten sposób calkowite powierzchnie zewnetrzne pierscienia utworzonego przez wkladki mozna wykorzystac dla podtrzymania sciegu spoiny, gdyz nie wystepuje na niej zadne metalowe lecznlki mocu- Jece. Podporowy element 12 jest luzno podtrzymywany przez poziomy sworzen 17sztywno pola¬ czony z podporowym blokiem 18 w pionowym otworze, w którym jest umieszczony radialny tlok 6 jednego z dwu zespolów. Podporowy blok 18 jest odpychany radialnie ku dolowi przez ra¬ dialne sprezyne oporowe 19, która dziala pomiedzy dolne powierzchnie bloku podporowego 28 a poszerzeniem 20 radialnego tloka 6 i Jeet utrzymywana na tym tloku poprzez wystep i roz¬ dzielaj ece podkladki 21fprzymocowane do lba radialnego tloka 6 poprzez leczece srube 22.Na przeciwleglej powierzchni podporowego bloku 18, niz ta na której jest podtrzymywany poziomy sworzen 17, Jest przymocowana oporowa plyta 23, która wspólpracuje z oporowym pierscieniem 24 wewnetrznego lecznlka 4 o który sie opiera, dla zapobiegania obrotowi bloku podporowego 18 wokól osi tloke radialnego 6, tak ze blok podporowy 18 moze przesu¬ wac sie tylko radialnie.Wreszcie podporowy element 12 ma tak dobrane rozmiary, ze trapezowe wkladka 8 jest utrzymywane w polozeniu radialnie wyeunletym w stosunku do lba leczecej sruby 22 /fig. 2-4/ i te trapezowe wkladki miedziane ee utrzymywane sprezyscie i jednakowo dociskana wzajemrie4 J3Ql^5B^ do siebie, wzdluz ich nachylc-nych. pod katara bocznych powierzchni 9 popr;óz odpowiednie poziome oporowe sprezyny 24,które sa podtrzymywane przez poziome sworzni* 17 i sa ksztaltem dostosowane do przemiennego oddzialywania na przeciwlegle powierzchnie czolowe podporowych elementów 12. Mówiac dokladniej,oporowa sprezyna 24 jest umieszczona pomiedzy zewnetrzna powierzchnia czolowa 12'podporowego elementu 12, a nakretka mocujaca 25, vtóra jest osadzona na gwincie swobodnego zakonczenia poziomego sworznia 17, albo tez na przyleglej wkladce oporowa sprezyna 24 jest umieszczona pomiedzy przeciwleglymi czolami opor przyleglego oporowego elementu 12/fig.4/ Urzedzenie wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób. Gdy zespól obwodowy radial- ' nych tloków 6 wewnetrznego lacznika 4 jest przesuwany promieniowo dla zamocowania rury 2, to przesuwa on takze promieniowo zespól trapezowych miedzianych wkladek 8, które stykaj a, eie z wewnetrzne powierzchnie rury 2^zanim nastepi zetkniecie tloków. Gdy radialne tloki 6 przesuwaje sie dalej promieniowo w celu spowodowania, aby ich glowice 22 zostaly doci¬ sniete do wewnetrznej powierzchni rury, to wkladki miedziane nie tylko se sprezyscie do¬ ciskane do tej wewnetrznej powierzchni na skutek dzialania radialnych oporowych sprezyn 19f ale wkladki przesuwaje sie równiez poziomo wzdluz ich nachylonych pod ketem bocznych powierzchni 9 pod dzialaniem ich poziomych oporowych sprezyn 24, tak ze utworzony przez wkladki pierscien dokladnie przylega do obwodu wewnetrznej powierzchni rury. Ponadto dzieki temu, ze oporowe elementy 12 a w rezultacie i miedziane wkladki 6 se luzno osa¬ dzone na poziomych sworzniach 17, a przez to moge sie obracac wokól osi tych sworzni, wkladki 8 maje mozliwosc dostosowywac swe polozenie nawet do bardzo owalnego ksztaltu wewnetrznej powierzchni bez wytwarzania luk lub stopni na ich nachylonych pod ketem bocz¬ nych powierzchniach 9# Trapezowe wkladki se niezalezne i samonastawne zarówno w kierunku poziomym jak i pro¬ mieniowym, maje mozliwosc dokladnego wpisywania sie w obwód, którego owalnosc powoduje róznice w stosunku do srednicy kola w zakresie 25 mm na plus i na minus.Zastrzezenia patentowe 1. Urzedzenie do podtrzymywania pierwszego sciegu spoiny przy automatycznym spawaniu ' lub zgrzewaniu czolowo-liniowym dwu rur utrzymywanych razem dzialaniem dwu zestawionych obwodami zespolów tloków radialnych wewnetrznego lecznika znamienne tym, ze zawiera zespól niezaleznych miedzianych wkladek /8/ ustawionych w ukladzie pierscie¬ niowym i przymocowanych odpowiednio do umieszczonego pod nimi zespolu podporowych element jtów /12/f które z kolei se sprezyscie podtrzymywane przez jeden z zespolów radialnych ( tloków /6/ wewnetrznego lecznika /4/ za posrednictwem radialnych sprezyn oporowych /19/, ! a niezalezne miedziane wkladki /8/ maje ksztalt trapezoidelny, i swymi podstawami zwróco¬ nymi do wewnetrz przemiennie 9e przymocowane do podporowych elementów /12/ posrednio pod¬ trzymywanych przez poziome sworznie /17/ sztywno zleczone z podporowymi blokami /18/, któ¬ re z kolei se sprezyscie oparte na jednym z zespolów obwodowo ustawionych radialnych tlo-; ków /6/ wewnetrznego lecznika /4/ za posrednictwem radialnych sprezyn oporowych /19/ i tak¬ ze se utrzymywane sprezyscie oraz jednakowo stale dociskane do siebie w formie pierscienia wzdluz ich nachylonych pod k$tem powierzchni bocznych /9/ poprzez odpowiednie poziomie i oporowe sprezyny /24/ podtrzymywane przez poziome sworznie /17/ i oddzialywujece przeciw¬ stawnie na przeciwlegle *czola podporowych elementów/12/# , 2. Urzedzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze trapezowe miedziane j wkladki /8/ se przymocowane do odpowiednich podporowych elementów /12/ za pomoce srub /13/ wprowadzonych na szerokosci ich podstaw /10, 11/.130 258 DgJ SSS/SS/////S/SSJSSSSS/JS/SSS///SSS/ 1, J\ 8 /18 2, , / \?M,r" / [*/SSllSsJlJ//S?,/77r7/l/lr777 Y////////Y//////////ZA ///////////////////ZZZ2 Bg.2 *.lZOOI «U33 Ol '6 8 8 fr&U li7 H 9 Ol 23 e&u 852 0£T PL PL PL PL