Przedmiotem wynalazku jest sposób projekcji napisów na ekranie filmowym, zwlaszoza na¬ pisów dialogowyoh w wersji Jezykowej innej niz oryginalna oraz urzadzenie do projekoji na¬ pisów na ekranie filmowym stanowiace przystawke standardowego projektora filmowego 35 mm.Stosowane sposoby rozpowszechniania filmów w wersji jezykowej innej niz oryginalna wy¬ magaja uprzedniego przygotowania i opracowania jezykowego filmu polegajaoego badz na du¬ bbingowaniu filmu, ozyli naniesieniu na kopii eksploatacyjnej zadanej wersji jezykowej in¬ nej niz oryginalna, badz tez na naniesieniu odpowiednio* napisów dialogowyoh na kopii fil¬ mowej przy zachowaniu oryginalnej warstwy dzwiekowej.Sposoby te ze wzgledu na znaozny koszt ioh realizaoji stosowane sa jedynie w przypadku szerokiego rozpowszechniania filmu. Natomiast w przypadku krótkookresowych pokazów kopii fllmowyoh wypozyozanyoh za granioa i przeznaozonyoh np. na pokazy festiwalowe, pokazy pre¬ mierowe itp. stosuje sie uproszczone opracowanie jezykowe polegajace badz na projekcji fil¬ mu z udzialem lektora, który przy sciszonej warstwie dzwiekowej filmu odczytuje z listy dialogowej odpowiednie sekwenoje slowne, przypisane kolejnym scenom ozy obrazom, lub tez film wyswietlany jest w wersji oryginalnej a równoczesnie synchronicznie do eksponowanych obrazów rzutowane sa na ekran napisy dialogowe poohodzaoe z oddzielnego urzadzenia projek¬ cyjnego sprzegnietego z aparatem emitujacym obrazy filmowe. Sposób projekoji przy udziale lektora i przy wyoiszonym dzwieku wlasnym filmu - pozbawia widza wielu wrazen do tyczacyoh np. sfery muzyoznej. Nawet przy bardzo dobrej obsludze udzial lektora zawsze rozprasza uwage widowni i ujemnie wplywa na odbiór wartosoi artystyoznej filmu, zwlaszoza wsród tych odbioroów, którzy posiadaja znajomosc jezyka wyswietlanego filmu. Przy rzutowaniu na ekran napisów dialogowyoh z drugiego projektora wystepuja trudnosci z obsluga oraz synchronizacja obu rzutników.2 130-^248 Istota sposobu projekcji napisów na ekranie filmowym wedlug wynalazku polega na tym, ze równoczesnie z projekoja filmu poprzez otwór w zwieroiadle sferycznym latarni projek¬ tora wyprowadza sie strumien swietlny kierujac go w kanal projekcji napisów. Nachylenie osi optycznej kanalu projekcji napisów jest analogiczne jak nachylenie osi optycznej pro¬ jektora, tak ze obraz napisów rzutowany Jest na dolna czesc ekranu filmowego* Tasma fil¬ mowa w kanale projekcji napisów przemieszczana jest skokowo synchronicznie z przesuwem tasmy w kanale projekcji filmu.Urzadzenie do projekcji napisów na ekranie filmowym wykonane jest w formie przystawki, stanowiaoej integralna czesc projektora. Wykorzystuje ono jako zródlo swiatla latarnie projektora oraz wykorzystuje silnik projektora do przesuwu tasmy w kanale projekcji napi¬ sów. Urzadzenie zawiera uklad optyozny umieszczony przed zródlem swiatla latarni projek¬ tora, skladajacy sie z dwóch zwieroiadel plaskich, soczewki korekcyjnej i zespolu socze¬ wek oylindryozno-sferycznych, kierujacy strumien swiatla do kanalu projekcji napisów.Tasma filmowa przemieszczana jest w okienku projekcyjnym skokowo za pomooa 16-zebnego bebna skokowego, osadzonego na jednej osi z tarcza koleczkowa, która wspólpracuje z krzyw¬ ka przestrzenna, osadzona na wspólnym walku z krzyzem maltanskim, wspólpracujacym z tar¬ cza przerzutowa, która poprzez przekladnia zmniejszajaca ilosc obrotów napedzana jest przez silnik projektora.Rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia w prosty sposób synohroniozna projekcje napi¬ sów na ekranie pod obrazem filmowym zapewniajao wysoka stabilnosc obrazu i jednoczesnie spelniajac wszystkie warunki pod wzgledem dopuszczalnych wielkosci predkosci i przyspieszen •¦ tasmy w kanale filmowym oraz termicznych warunków pracy tasmy.Wykonanie urzadzenia w formie przystawki stanowiacej integralna czesc projektora kinowego znacznie upraszcza zarówno jego konstrukje jak i obsluge przez operatora Przedmiot wynalazku zostanie blizej omówiony w oparciu o rysunek, którego fig. 1 przedstawia schemat ukladu swietlno-optyoznego urzadzenia, a fig. 2 schemat mechanizmu napedu przesuwu tasmy.Uklad swietlno-optyozny urzadzenia umozliwiajacy równoczesna projekcje obrazów z dwóch tasm filmowych 35 mm z jednego projektora, uwidoczniony na fig. 1 rysunku, wyko¬ rzystuje jako zródlo swiatla 1 ksenonowa lampe latarni projektora oraz zwierciadlo 2, które to elementy sa standardowymi elementami latarni projektora. Przed zródlem swiatla 1 umieszozone jest glebokie zwierciadlo sferyozne z otworem 3, so-czewka kondensorowa 4, dwa zwierciadla plaskie 5, 6 zalamujaoe strumien swietlny pod katem 90°, soozewka korekcyj¬ na 7, zespól dwóch soozewek cylindryczno-sferyoznyoh 8, okienko projekoyjne o wymia- raoh 20,9 x 4,75 mm 9» oraz obiektywny projekcyjny 10« Przesuniecie osi optycznej kanalu projekoji napisów wzgledem osi kanalu projekcji filmu wynosi 360 mm. Kanal projekcji na¬ pisów chlodzony jest powietrzem analogicznie jak kanal glówny projektora, a jego. strumien swietlny wynosi ok. 400 Im.Tasma filmowa z napisami dialogowymi przemieszczana jest w okienku projekcyjnym 9 sko¬ kowo, synchronicznie z przesuwem tasmy filmu z predkoscia 11,4 mm/sek. Wielkosc przesuwu skokowego tasmy wynosi 4,75 mm oo odpowiada podzialce perforacji tasmy 35 mm. Mechanizm przesuwu tasmy sklada sie z tarozy przerzutowej T napedzanej z silnika S paskami zebatymi poprzez przekladnie zmniejszajaoa ilosc obrotów skladajaca sie z kól napedowych K^, Kp, K,.Z oslona której osadzona jest tarcza przerzutowa T za posredniotwem kola napedowego K^ na¬ pedzane sa 32 zebne bebny transportowej beben~podawozy BP i beben odbiorczy BO, których predkosc obrotowa wynosi 4,5 obr./min. i jest 40-sto krotnie mniejsza od predkosci obro¬ towej bebnów transportowych projektora.Taroza przerzutowa T sprzezona jest z ozteroramiennym krzyzem maltanskim M, który osa¬ dzony Jest na wspólnej osi z krzywka przestrzenna KP. Krzywka przestrzenna KP wspólpraouje z taroza koleozkowa TK napedzajaca 16 zebowy beben skokowy B realizujacy skok tasmy o jed¬ na podzialke perforacji. Tasma filmowaf od tegoz bebna przemieszczana jest w okienku pro-330-24B. 3 jekcyjnym ruohem skokowym* Mechanizm napedu dziala nastepujaco: taroza przerzutowa T na¬ pedzana jest paskieu zebatym od silnika projektora S z predkosoia 576 obr/min. Tarcza ta napedza ozteroramieuny krzyz maltanski M. Poozatek ruohu krzyza maltanskiego M nastepuje z chwila wejscia palca przerzutowego tarczy T w wycieoie krzyza M. Od tego momentu obraca sie takze krzywka przestrzenna KP, która polaczona jest trwale z osia krzyza maltanskie¬ go M. Obrót krzywki KP powoduje obrót tarczy koleozkowej TK o kat odpowiadajacy jednej podzialoe zebów bebna skokowego B i tym samym nastepuje przesuw tasmy w okienku projekcyj¬ nym 9 o skok jednej perforacji tj. o 4,75 ^m* Czas postoju tasmy w okienku projekcyjnym wynosi ok. 0,5 sek. a ozas przesuwu skokowego ok. 0,04 sek. Wartosci te gwarantuja zarów¬ no stabilny obraz rzutowanych napieóit, bez migotania obrazów, jak i brak ujemnych wplywów termiczny oh strumienia swietlnego na tasme* Zastrzezenia patentowe 1. Sposób, projekcji napisów na ekranie filmowym, znamienny tym, ze rów¬ noczesnie z projekcja filmu, z latarni projektora poprzez otwór w zwierciadle sferycznym wyprowadza sie strumien swietlny, który kieruje sie w kanal projekcji napisów z okienkiem projekcyjnym,z którego obraz rzutuje na dolna czesc ekranu filmowego, przy czym tasma filmowa z napisami przesuwana jest synchronicznie z przesuwem tasmy filmu, skokowo o skok odpowiadajacy perforaoji tasmy, 2. Urzadzenie do projekcji napisów na ekranie filmowym, stanowiace integralna czesc projektora kinowego 35 uw* znamienne tym, ze zawiera uklad optyczny umie¬ szczony przed zródlem swiatla (1) latarni projektora, skladajacy sie z dwu zwierciadel plaskich (5) i (6), soczewki korekoyjnej (7) zespolu soczewek oylindryozno-sferycznych (8), kierujacy strumien swiatla do kanalu projekoji napisów z okienkiem projekcyjnym (9), w którym tasma filmowa przetniesz ozana jest skokowo za pomoca 16-sto zebnego bebna skoko¬ wego (B) osadzonego na jednej osi z taroza koleczkowa (TK), która wspólpracuje z krzywka przestrzenna (KP) osadzona na wspólnym walku z krzyzem maltanskim (M) wspóldzialajacym z tarcza przerzutowa (T), która poprzez przekladnie zmniejszajaca ilosc obrotów napedzana Jest przez silnik (S) projektora.150 248 2 ^! -3^ -& - \ ? I ^ FI0.1 FI0.2 PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100zl PL