Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomiaru przemieszczen punktów obserwacyjnych rozmieszczonych szeregowo na linii pomiarowej, wspólpracujacy z rozpietym wzdluz tej linii ciegnem.Znany jest, na przyklad z opisu wzoru uzytkowego nr Ru 35 650 przyrzad do tego celu, który ma krazek z nawinietym co najmniej jednym zwojem pomiarowego ciegna. Krazek jest zamoco¬ wany na wydrazonym wale polaczonym bezposrednio z pierwszym mechanicznym wskaznikiem i poprzez przekladnie z drugim mechanicznym wskaznikiem. Wydrazony wal jest osadzony obro¬ towo na stalym bolcu dolaczonym do punktu obserwacyjnego. Górny koniec pomiarowego ciegna jest polaczony z badanym obiektem, a dolny z obciaznikiem.Tak skonstruowany przyrzad wskazuje zmiany polozenia punktu obserwacyjnego, w którym jest osadzony, przy czym mozliwe jest stosowanie serii tych przyrzadów osadzonych w usytuowa¬ nych szeregowo punktach obserwacyjnych i polaczonych jednym, wspólnym ciegnem pomiaro¬ wym nawinietym na krazkach uruchamiajacych mechaniczne wskazniki. Pozwala to na wykonywanie pomiarów przemieszczen punktów obserwacyjnych rozmieszczonych szeregowo na linii pomiarowej, jednak zastosowane mechaniczne wskazniki sa niewygodne w odczytach i nie¬ przydatne do rejestracji, co w zasadzie eliminuje mozliwosc wykorzystywania tych przyrzadów w trudnych warunkach górniczych, na przyklad w obudowach szybowych. Ponadto tarcze pomia¬ rowe i mechaniczne wskazniki nie zawsze zapewniaja pelny zakres pomiaru mierzonej wielkosci liniowego przemieszczenia.Powyzsze wady i niedogodnosci pomiarów przemieszczen punktów obserwacyjnych rozmie¬ szczonych szeregowo na linii pomiarowej, udalo sie usunac za pomoca nowej generacji przyrzadów wedlug wynalazku, w których przemieszczenia liniowo-zwrotne zmieniane sa na ruch obrotowy i ponownie na ruch liniowo-zwrotny, powtarzalny, skladajacy sie z odcinków odwzorowujacych przemieszczenia rzeczywiste, badz tez te przemieszczenia w skali powiekszonej lub pomniejszonej.Przyrzad wedlug wynalazku ma co najmniej dwa krazki polaczone pomiedzy soba tasma bez konca, wyposazona w elementy wskazujace lub piszace. Jeden z krazków jest polaczony zciegnem obracajacym go przy zmianie odleglosci pomiedzy obserwacyjnymi punktami.Przyrzad po zamocowaniu w punktach obserwacyjnych przemieszcza sie razem z nimi, co powoduje zmiane jego polozenia wzgledem ciegna, a tym samym obrót krazków z tasma i zmiane1 130 100 polozenia jej elementów wskazujacych lub piszacych. Zastosowanie przyrzadu pozwala wiec na pomiar przemieszczen szeregowo usytuowanych punktów obserwacyjnych w sposób wygodny do odczytu lub rejestracji, przy jednoczesnym zapewnieniu wystarczajacej dokladnosci i bezpiecznego stosowania w dowolnych warunkach zagrozenia gazowego lub pylowego. Przyrzad charakteryzuje sie przy tym prosta budowa i latwoscia obslugi.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w widoku z przodu, fig. 2 — przyrzad w drugiej wersji wykonania, fig. 3 — trzecia wersje wykonania przyrzadu, a fig. 4 — zestaw przyrzadów polaczonych z punktami obserwacyjnymi w widoku z boku.Jak uwidoczniono na fig. 1 rysunku, przyrzad do pomiaru przemieszczen punktów obserwa¬ cyjnych ma dwa krazki 1, 2 polaczone pomiedzy soba tasma 3 bez konca, wyposazona w elementy wskazujace 4. Jeden krazek 1 jest dodatkowo polaczony z ciegnem 5 obracajacym go przy zmianie odleglosci pomiedzy obserwacyjnymi punktami. Obrót krazka 1 powoduje ruch tasmy 3 i obrót drugiego krazka 2 oraz cykliczne przemieszczanie sie elementów wskazujacych 4 wzdluz skali 6.Korzystne jest zastosowanie czterech elementów wskazujacych 4 rozmieszczonych na tasmie 3 w odleglosciach równych dlugosci skali 6.W drugiej wersji wykonania przyrzadu, przedstawionej na fig. 2 rysunku,laczaca dwa krazki 1, 2 tasma 3 bez konca jest zaopatrzona w elementy piszace 4a. Podczas ruchu tasmy 3 elementy piszace 4a przemieszczaja sie okrsowo po pobocznicy walca 7 napedzanego mechanizmem zegaro¬ wym, kreslac krzywe odwzorowujace przmieszczenia punktów obserwacyjnych wzgledem ciegna 5.Zgodnie z fig. 3 rysunku, w trzeciej wersji wykonania przyrzadu jego dwa krazki 1, 2 sa polaczone tasma 3a w postaci elastycznej rurki z naniesiona skala 8. Rurka jest wypelniona czesciowo ciecza 9 i ewentualnie dodatkowym plynnym obciaznikiem 10, który moze stanowic rtec.Obrót krazków 1,2 powoduje ruch tasmy 3a ijej wzgledne przemieszczenie sie w stosunku do cieczy 9 i obciaznika 10, które sa w tym przypadku elementami wskazujacymi na skali 8 zmiane odleglosci pomiedzy obserwacyjnymi punktami.Jak uwidoczniono na fig. 4 rysunku, przyrzad wedlug wynalazku stosuje sie w postaci zestawu tych przyrzadów osadzonych za pomoca bolców llw usytuowanych szeregowo punktach obserwa¬ cyjnych badanego obiektu 12, na przyklad obudowy szybowej. Jedno pomiarowe ciegno 5 jest naiwniete na krazkach 1 wszystkich przyrzadów oraz polaczone górnym koncem z obiektem, a dolnym koncem z obciaznikiem.Przyrzad znajduje zastosowanie w górnictwie, budownictwie i innych dziedzinach techniki, gdzie prowadzi sie obserwacje przemieszczen liniowych punktów rozmieszczonych szeregowo wzdluz linii pomiarowej.| Zastrzezeniepatentowe Przyrzad do pomiaru przemieszczen punktów obserwacyjnych rozmieszczonych szeregowo na linii pomiarowej, wspólpracujacy z rozpietym wzdluz tej linii ciegnem, znamienny tym, ze ma co najmniej dwa krazki (1,2) polaczone pomiedzy soba tasma (3,3a) bez konca wyposazona w elementy (4,10,40) wskazujace lub piszace, przy czym jeden z krazków (1)jest polaczony z ciegnem (5) obracajacym go przy zmianie odleglosci pomiedzy obserwacyjnymi punktami.130100 fig. 3 fig. U PL