Przedmiotem wynalazku jest gaznik z automatycznym urzadzeniem rozruchowym do silni¬ ków o wewnetrznym spalaniu.Znane sa gazniki z automatycznym i pólautomatycznym urzadzeniem rozruchowym. W tych jgaznikach glównym elementem urzadzenia rozruchowego jest przeslona dlawiaca, sterowana bimetalem nagrzewanym czynnikiem chlodzacym silnik lub elektrycznie, w funkcji temperatury czynnika chlodzacego. Znane sa równiez gazniki posiadajace urzadzenie rozruchowe sterowane plytka obrotowa za pomoca bimetalu.Konstrukcja dotychczas znanych automatycznych urzadzen rozruchowych nie zapewnia powtarzalnosci rozruchu silnika ze wzgledu na powstawanie dodatkowych oporów w przelocie gaznika lub oporów tarcia plytki obrotowej, sterowanej bimetalem.Gaznik wedlug wynalazku ma w urzadzeniu sterujacym rozruchem zespól zlozony z bimetalu, dzwigni stopniowej, dzwigni bimetalu i dzwigni zapadkowej. Elementy te, dzialajac oddzielnie lub odpowiednio wspólpracujac ze soba, w zaleznosci od wzrostu podcisnienia w kolektorze ssacym, wzrostu obrotów i temperatury silnika, powoduja przemieszczanie i odpowiednie ustalenie poloze¬ nia tloczka rozruchowego.Dzwignia stopniowa ma dwa stopnie, zaczep wygiety i ramie oraz zwiazana jest ona trwale z koncem oski. Na drugim koncu tej oski jest odpowiednio trwale osadzony zaczep wygiety, wspólpracujacy z rowkiem obwodowym na tloczku rozruchowym.Dzialanie bimetalu posiada dwa stopnie skosne, krawedz obwodowa oraz ma zaczep wygiety i zaczep prosty i posiada kolek wodzacy.Dzwignia zapadkowa ma ramiona usytuowane pod katem ostrym. Na koncu krótszego ramienia posiada element zapadkowy i wygiety element sterujacy oraz ma w poblizu osi obrotu zaczep na sprezyne.Dzwignia stopniowa i dzwignia bimetalu sa usytuowane obrotowo na jednej osi i leza na dwóch, zblizonych do siebie, równoleglych plaszczyznach. Dzwignia zapadkowajest usytowana na innej odpowiednio oddalonej osi, równoleglej do osi usytuowania dzwigni stopniowej i dzwigni bimetalu i lezy w plaszczyznie dzwigni stopniowej, a swoim elementem zapadkowym wspólpracuje2 130 005 ze stopniami na dzwigni stopniowej. Dluzszym swym ramieniem wspólpracuje z ramieniem dzwigni stopniowej, a wygietym elementem sterujacym wspólpracuje ze stopniami skosnymi i z krawedzia obwodowa na dzwigni bimetalu.Konstrukcja urzadzenia sterujacego rozruchem w gazniku wedlug wynalazku zapewnia nieza¬ wodna powtarzalnosc rozruchu silnika.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia usytuowanie urzadzenia sterujacego rozruchem w gazniku, fig. 2 — przekrój poprzeczny przez urzadzenie sterujace rozruchem, fig. 3 — widok na dzwignie urzadzenia steruja¬ cego rozruchem w polozeniu calkowitego otwarcia tego urzadzenia przed uruchomieniem silnika, fig. 4 — widok na dwignie urzadzenia sterujacego rozruchem w polozeniu po przelaczeniu przez silownik, fig. 5 — widok na dzwignie w polozeniu calkowitego zamkniecia i zablokowania urzadze¬ nia sterujacego rozruchem.Gaznik posiada w przelocie 1 obrotowa przepustnice 2 powietrza oraz ma komore 3 plywa¬ kowa z umieszczonym w niej plywakiem 4 regulujacym w znany sposób poziom paliwa. W scianie komory 3 plywakowej umieszczona jest dysza 5 paliwowa rozruchu, polaczona od strony wlotowej kanalem 6 z komora 3 plywakowa, a z drugiej strony polaczona jest kanalem 7 przelotowym z przestrzenia 8 pod tloczkiem 9 rozruchowym. Tloczek 9 rozruchowy posiada rowek 9a obwodowy oraz ma obwodowa powierzchnie 9b stozkowa, która wspólpracujac z gniazdem lOa zamyka wlot kolektora 10 ssacego. Nad dysza 5 paliwowa rozruchu znajduje sie dysza 11 powietrza ukladu rozruchowego. Na scianie przy tloczku 9 rozruchowym umiejscowione jest urzadzenie 12 sterujace rozruchem. Sklada sie ono z korpusu 13, pokrywy 14 wewnetrznej z uchwytem 14a pokrywy i z obudowy 15 zewnetrznej z przylaczami P. Pomiedzy korpusem 13 a pokrywa 14 wewnetrzna znajduje sie uszczelka 16 oslonowa oraz pierscien 17 zaciskowy, przy czym korpus 13 i pokrywa 14 wewnetrzna sa zwiazane z soba wkretami 18 z zaciskami 19. Obudowa 15 zewnetrznajest zamoco¬ wana szczelnie na pokrywie 14 wewnetrznej za pomoca wkreta 20, tworzac komore K na plyn chlodzacy, doprowadzany i odprowadzany przez przylacza P. We wnetrzu korpusu 13 znajduje sie dzwignia 21 stopniowa, dzwignia 22 bimetalu, dzwignia 23 zapadkowa oraz sprezyna 24, natomiast we wnetrzu pokrywy 14 wewnetrznej umieszczono bimetal 25 spiralny, który swoim zaczepem 25a wewnetrznym zwiazany jest z uchwytem 14a, a zewnetrznym koncem 25b wspólpracuje z zaczepem 37 dzwigni 22 bimetalu.Z urzadzeniem 12 sterujacym jest zespolony silownik 26. Sklada sie on z podstawy 27, pokrywy 28, przepony 29 zacisnietej obwodowo miedzy podstawa 27 i pokrywa 28 i zwiazanej trwale z trzpieniem 30 popychajacym, przechodzacym do wnetrza korpusu 13 urzadzenia 12 sterujacego rozruchem. Pomiedzy przepona 29 i pokrywa 28 znajduje sie sprezyna 31 rozprezna,a na obwodzie pokrywy 28 jest zlaczka 32 z rurka 33 laczaca komore 34 nad przepona w silowniku 26 z kolektorem 10 ssacym. W podstawie 27 silownika 26 jest otwór 26a laczacy komore 26b pod przepona 29 z atmosfera. Dzwignia 21 stopniowa ma dwa stopnie 21a i 21b, zaczep 35 wygiety oraz ramie 36.Dzwignia 22 bimetalu posiada dwa stopnie 22a i 22b skosne, krawedz 22c obwodowa oraz ma zaczep 37 wygiety i zaczep prosty 38 oraz posiada kolek 39 wodzacy, wspólpracujacy z plaszczyzna 30a wybrania na koncu trzpienia 30 popychajacego.Dzwignia 23 zapadkowa ma ramiona 23a i 23b usytuowane pod katem ostrym, przy czym na koncu krótszego ramienia 23a posiada element 40 zapadkowyi wygiety element 41 sterujacy oraz ma w poblizu osi obrotu zaczep 42 na sprezyne 24, która drugim swym koncem jest zaczepiona o kolek 43.Dzwignia 22 bimetalu jest osadzona obrotowo na tulei 44, która z koleijest trwale osadzona w przelotowym otworze w dnie korpusu 13. We wnetrzu tulei 44 jest usytuowana obrotowo oska 45, która jest trwale zwiazana jednym koncem z dzwignia 21 stopniowa, a drugim koncem zwiazana trwale, na zewnatrz korpusu 13, z zaczepem 46 wygietym, wspólpracujacym swym koncem z rowkiem 9a obwodowym na tloczku 9 rozruchowym.Dzwignia 21 stopniowa i dzwignia 22 bimetalu sa usytuowane wjednej osi i leza one na dwóch, zblizonych do siebie, równoleglych plaszczyznach. Dzwignia 23 zapadkowa lezy w plaszczyznie dzwigni 21 stopniowej i jest usytuowana na innej, odpowiednio oddalonej osi równoleglej do osi ustytuowania dzwigni 21 stopniowej i dzwigni 22 bimetalu.130005 3 Po zamontowaniu gaznika na silniku nalezy na wstepie przeprowadzic regulacje urzadzenia sterujacego rozruchem. W tym celu, przy temperaturze otoczenia okolo 20°C, luzujac wkrety 18. obraca sie pokrywe 14 wewnetrzna wraz z obudowa 15 zewnetrzna w kierunku ruchu wskazówek zegara. Wówczas bimetal 25 spiralny, dzialajac przez zaczep 37 wygiety, powoduje obrót dzwigni 22 bimetalu. Z kolei zaczep 37 wygiety wywiera nacisk na zaczep 35 wygiety dzwigni 21 stopniowej, powodujac obrót tej dzwigni 21 stopniowej wraz z oska 45 i zaczepem 46 wygietym, który wspólpracujac z rowkiem 9a powoduje podnoszenie tloczka 9 rozruchowego do pozycji pelnego otwarcia. Jednoczesnie element 40 zapadkowy dzwigni 23 zapadkowej podchodzi pod stopien 21a dzwigni 21 stopniowej. W takim usytuowaniu pokrywa 14 wewnetrzna zostaje docisnieta do korpusu 13 za pomoca wkretów 18 z dociskami.W momencie, gdy rozrusznik zaczyna krecic walem korbowym, oraz w chwili uruchomienia silnika, powstajace podcisnienie w kolektorze 10 ssacym stara sie, na skutek powstalej róznicy cisnien, zamknac tloczek 9 rozruchowy. Ustawienie elementu 40 zapadkowego pod stopniem 21a zabezpiecza przed nie kontrolowanym zamknieciem tloczka 9 rozruchowego i utrzymuje go w pozycji otwarcia w czasie nagrzewania sie silnika.W czasie, gdy silnik nagrzeje sie na tyle, ze jego obroty wzrosna okolo 1500obr./min. spowoduje to wzrost podcisnienia w kolektorze 10 ssacym w stosunku do podcisnienia istniejacego w pierwszej chwili po uruchomieniu silnika i w nastepstwie przeniesienie tej wielkosci podcisnienia z kolektora 10 ssacego rurka 33 poprzez zlaczke 32 do komory 34 nad przepona 29 w silowniku 26, na skutek czego trzpien 30 popychajacy zostanie przesuniety w lewo. Trzpien 30 popychajacy, przesuwajac sie w lewo, swoja plaszczyzna 30a wybrania pociaga kolek 39 wodzacy dzwigni 22 bimetalu, powodujac jej obrót w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Na skutek tego element 41 sterujacy dzwigni 23 zapadkowej jest podnoszony stopniem 22a skosnym dzwigni 22 bimetalu, powodujac wychodzenie elementu 40 zapadkowego spod stopnia 21a az do momentu, gdy dzwignia 21 stopniowa, w wyniku dzialania podcisnienia na tloczek 9 rozruchowy, obróci sie, powodujac przymkniecie tloczka 9 rozruchowego na tyle, az element 40 zapadkowy oprze sie o stopien 21b. Przy niskiej temperaturze silnika dzialanie bimetalu jest jeszcze niewielkie i dzieki przelaczaniu podcisnieniowemu urzadzenia sterujacego rozruchem z pierwszego stopnia 21a na drugi stopien 21b pozwala na zmniejszenie dawki paliwa przy stosunkowo zimnym silniku.W miare nagrzewania sie silnika, nagrzewa sie równiez bimetal 25 spiralny plynem chlodza¬ cym, przeplywajacym przylaczami P przez komore K. Nagrzewany bimetal 25 spiralny swoim koncem 25b zewnetrznym, wspólpracujacym z zaczepem 37 wygietym, powoduje obracanie sie dzwigni 22 bimetalu w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, w wyniku czego w pewnym momencie stopien 22b dzwigni 22 bimetalu zareaguje na element 41 sterujacy dzwigni 23 zapadkowej, czym spowoduje obrót dzwigni 23 zapadkowj az do momentu, gdy element 40 zapadkowy tej dzwigni wyjdzie spod stopnia 21b i umozliwi podcisnieniu, istniejacemu w kolekto¬ rze 10 ssacym, calkowicie zamknac tloczek 9 rozruchowy. Bimetal 25 spiralny, obracajac dalej dzwignie 22 bimetalu, powoduje to, ze zaczep 38 prosty dzwigni 22 bimetalu naciskajac na zaczep 35 dzwigni 21 stopniowej za posrednictwem oski 45 i zaczepu 46 wygietego, spowoduje dociskanie tloczka 9 rozruchowego do gniazda lOa uszczelniajacego. Jednoczesnie stopien 22b odchylil element 41 sterujacy dzwigni 23 zapadkowej na tyle, ze znalazl sie ten element 41 sterujacy na krawedzi 22c obwodowej, a koniec dluzszego ramienia 23b dzwigni 23 zapadkowej umiejscowil sie z pewnym luzem nad ramieniem 36 dzwigni 21 stopniowej.W przypadku „strzalu w gaznik", powodujacy gwaltowny wzrost cisnienia w kolektorze 10 ssacym, mogacym podniesc tloczek 9 rozruchowy wbrew dociskowi bimetalu 25 spiralnego, ramie 36 dzwigni 21 stopniowej oprze sie o czolo dluzszego ramienia 23b dzwigni 23 zapadkowej, nie pozwalajac na obrócenie sie dzwigni 21 stopniowej w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara.Po unieruchomieniu silnika, jego stygniecie spowoduje odwrócenie wyzej opisanych dzialan, w wyniku czego w temperaturze okolo 20°C tloczek 9 rozruchowy zostanie uniesiony samoczynnie przez bimetal 25 spiralny, otwierajac polaczenie kolektora 10 ssacego z przestrzenia 8 pod tlocz¬ kiem 9 rozruchowym.4 130005 Zastrzezenia patentowe 1. Gaznik z automatycznym urzadzeniem rozruchowym do silników o wewnetrznym spala¬ niu, posiadajacy urzadzenie sterujace rozruchem, znamienny tym, ze urzadzenie (12) sterujace rozruchem ma zespól zlozony z bimetalu (25) spiralnego, dzwigni (21) stopniowej, dzwigni (22) bimetalu i dzwigni (23) zapadkowej, w którym te elementy, dzialajac oddzielnie lub odpowiednio wspólpracujac ze soba, w zaleznosci od wzrostu podcisnienia w kolektorze (10) ssacym, wzrostu obrotów i temperatury silnika, powoduja przemieszczanie i odpowiednie ustalanie polozenia tloczka (9) rozruchowego. 2. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignia (21) stopniowa ma dwa stopnie (21a) i (21b), zaczep (35) wygiety i ramie (36) oraz zwiazanajest ona trwale z koncem oski (45), na drugim koncu której jest odpowiednio trwale osadzony zaczep (46) wygiety, wspólpracujacy z rowkiem (9a) obwodowym na tloczku (9) rozruchowym. 3. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignia (22) bimetalu posiada dwa stopnie (22a) i (22b) skosne, krawedz (22c) obwodowa oraz ma zaczep (37) wygiety i zaczep (38) prosty i posiada kolek (39) wodzacy. 4. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dzwignia (23) zapadkowa ma ramiona usytuo¬ wane pod katem ostrym, przy czym na koncu krótszego ramienia (23a) posiada element (40) zapadkowy i wydety element (41) sterujacy oraz ma w poblizu osi obrotu zaczep (42) na sprezyne (24). 5. Gaznik wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3 albo 4, znamienny tym, ze dzwignia (21) stopniowa i dzwignia (22) bimetalu sa usytuowane obrotowo najednej osi i leza na dwóch, zblizonych do siebie, równoleglych plaszczyznach, zas dzwignia (23) zapadkowa jest usytuowana na innej, odpowiednio oddalonej osi, równoleglej do osi usytuowania dzwigni (21) stopniowej i dzwigni (22) bimetalu i lezy w plaszczyznie dzwigni (21) stopniowej a swoim elementem (40) zapadkowym wspólpracuje ze stopniami (21a) i (21b) na dzwigni (21) stopniowej oraz dluzszym ramieniem (23b) wspólpracuje z ramieniem (36) dzwigni (21) stopniowej, natomiast wygietym elementem (41) sterujacym wspólpra¬ cuje ze stopniami (22a) i (22b) skosnymi i z krawedzia (22c) obwodowa na dzwigni (22) bimetalu.Fig. 1130005 Rg.2 £2a »b Fig. 3130009 Sb 27 2Ba J3_ '"* M 22a_ 22b 22c Fig. 4 42 24 Xq «'' 41 Fi9.$ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL