Opis patentowy opublikowano: 1985 11 15 129 805 C Z Y I L L NIA U:'-?do Patentowego Int CL B2U S/02 B30B 1/26 Twórcy wynalazku: Zbigniew Mazurczak, Krzysztof Chodnikiewiczt Zdzislaw Marciniak, Marek Kawka Uprawniony z patentu: Fabryka Praa Automatycznych "Ponar-Plasomat" Zaklad Nr 1, Warszawa /Polska/ UKlAD NAPCDOWY HIASY Z WAHAJA MATRYCA Dziedzina techniki. Wynalazek dotyczy ukladu napedowego prasy z wahajaca matryca przeznaczonej do ksztaltowania plastycznego wyrobów, a w szczególnosci wyrobów metalowych, Stan techniki. Znane sa prasy z wahajaca matryca, z mechanicznym napedem obsady górnej matrycy zapewniajacym jej ruch kulisty, W praBie wedlug patentu PRL nr 55 591 ruch kulisty wywolany jest dwoma pierscieniami mimosrodowymi, z których kazdy Jest osadzony na wale napedowym. Pierscienie mimosrodowe wraz z walami napedowymi obracaja sie zgodnie lub przeciwnie z jednakowymi lub róznymi predkosciami. W wyniku sumowania sie ruchów obrotowych uzyskuje sie rózne rodzaje ruchów kulistych górnej matrycy jak po okregu, po prostej, po spirali lub po krzywej wielolistnej* Najczesciej prasa z wahajaca matryca sklada sie z dwóch zasadniczych zespolów, mechanicznego i hydraulicznego. Zespól mechaniczny sklada sie z silnika elektrycznego, skrzynki przekladniowej, walów napedowych z obsadzonymi na nich pierscieniami mimosrodowymi oraz obsady górnej matrycy* Glównym elementem ukladu hydraulicznego jest cylinder hydrauliczny,w tloku którego zamocowana jest dolna matryca.Ksztaltowanie przedmiotu obrabianego nastepuje w wyniku jednoczesnych ruchów^ kulistego - obsady górnej matrycy i postepowego - tloka cylindra hydraulicznego. Sila oddzialywujaca na obsade górnej matrycy od strony cylindra hydraulicznego powoduje powstanie momentu M na kazdym z walów napedowych. Jezeli zwrot momentu M jest przeciwny do zwrotu predkosci obrotowej £3 walu napedowego to oddzialywanie cylindra hydraulicznego utrudnia obrót walu napedowego. Ma to miejsce zawsze podczas ruchów kulistych górnej matrycy jak poZ 129 6Q5, okregu i. po. spirali^ oraz w_oltrfisi^_YvychytóalaJ3ie pei_.0b9.ady górnej .matrycy z polozenia, w którym ob ta pokrywa sie z osia prasy dla przypadku ruchów jak po krzywej wielolistnej i po prostej. Jednakze podczas ruchu po krzywej wielolistnej i po prostej w okresie powro¬ tu obsady górnej matrycy z polozenia wychylonego do polozenia, w którym os obsady górnej matrycy i os prasy pokrywaja sie, zwrot momentu M jest zgodny ze zwrotem predkosci obro¬ towej CO • Jest to przyczyna gwaltownego przyspieszenia katowego obsady górnej matrycy i przyczyna szkodliwych uderzen miedzy kolami zebatymi skrzynki napedowej * jak równiez przyczyna niekorzystnego luzowania sie pasów klinowych laczacych silnik elektryczny ze skrzynka przekladniowa. Efektem jest nadmierne zuzycie mechanizmów napedowych oraz zwiekszenie poziomu halasu emitowanego przez prase, Istota wynalazku. Celem wynalazku bylo skonstruowanie takiego.ukladu napedowego obsady górnej matrycy prasy z wahajaca matryca, w którym opisane powyzej niekorzystne warunki pracy skrzynki przekladniowej oraz pasów klinowych sa wyeliminowane. Zostalo to rozwiaza¬ ne, wedlug wynalazku w ten sposób, ze uklad napedowy praay z wahajaca matryca sklada sie z górnej matrycy napedzanej pierscieniami mimosrodowymi polaczonymi z walami napedowymi, silnika elektrycznego, skrzynki przekladniowej sluzacej do wywolania wybranego rodzaju kulistego ruchu, obsady górnej matrycy i ponadto na kazdym z walów napedowych osadzone sa w sposób trwaly wywazone masy. Moment bezwladnosci wywazonej masy osadzonej w sposób trwaly na kazdym z walów napedowych pierscieni mimosrodowych napedzajacych górna obsade matrycy jest tak dobrany, ze dla kazdego z walów napedowych w kazdej chwili pracy ukladu napedowego jest spelniony warunek M + I C 0, a przy czym M jest momentem na wale nape¬ dowym wywolanym dzialaniem cylindra hydraulicznego, I momentem bezwladnosci masy osadzo¬ nej na wale napedowym, £ - chwilowym przyspieszeniem katowym walu napedowego.Przyklad wykonania wynalazku* Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na rysunku w sposób schematyczny. Obsada górnej matrycy 1 napedzana jest pierscieniami mimosrodowy¬ mi 2 i 3f polaczonymi z walami napedowymi 4 i 5* na których równiez w sposób trwaly osadzone sa masy wywazone 6 i 7 spelniajace role kól napedzanych z silnikiem elektrycz¬ nym 8 przez pasy klinowe 10 i 11 i skrzynke przekladniowa 9 sluzaca do wyboru rodzaju ruchu kulistego obsady górnej matrycy 1• PL