Przedmiotem wynalazku jest zespól narzedziowy w wal oaroe do ksztaltowania bryl obrotowych o zmiennej srednioy w przekroju poprzecznym a zwlaszcza róznego rodzaju chwytów narzedzi i czesci maszyn.Znane 1 stosowane sa urzadzenia do wytwarzania obrotowych elementów ksztaltowych sklada¬ jace sie z dwu szczek, z których obydwie lub jedna sa napedzane, przy czym powierzchnie ro¬ bocze tych szozek sa uksztaltowane odpowiednio do geometrii wyrobu.Znene jest równiez urzadzenie do walcowania elementów obrotowych miedzy walcami tarczowy¬ mi o osiach lezacych w jednej plsszozysnie lub dwóch plaszczyznach nawzajea do siebie równo¬ leglych. Wada tych znanych urzadzen jest plyniecie materialu poprzeoznie do ruchu narzedzia, oo utrudnia proces walcowania, zwieksza zuzyoie energii, obniza gladkosó powierzchni elemen¬ tów ksztaltowanych. Ponadto waleowanit szczekami plaskimi wymaga stosowania duzych maszyn, których wymiary okreslone sa dlugosoia szczek a te z kolei rodzajem i wymiarami walcowanych elementów. Z tych powodów maszyny te musza byc* wysokie i do ich Instalowania konieczne sa wykopy.Walcowanie tarczami nie wymaga tak duzych maszyn jak walcowanie szozekami, jednak ograni- ozone jest do elementów o okreslonym ksztalcie np. stozków, w których stosunek plyniecia po¬ przecznego materialu do wzdluznego musi sie miescic w okreslonych waskich przedzialach, oo zaweza zakres zastosowania urzadzenia. Niedogodnosci t$ eliminuje rozwiazanie wedlug wyna¬ lazku.Istota wynalazku polega na zastosowaniu do ksztaltowania bryl obrotowych walcarki, w któ¬ rej powierzchnie robocze tarozowyeh walców stanowia wycinki pierscieniowe wyobrazalnych wal¬ ców kulistych i wykonuja ruch zlozony skladajacy sie z ruchu obrótowo-przeciwbieznego wokól osi prostopadlej do podstaw tarcz 1 ruchu postepowego - wahliwego w plaszczyznie przechodza¬ cej przez os walcowanego materialu oraz osie obrotu wrsecion i srodki wyobrazalnych walców2 129 73? kulistych* Ruoh ten jest zblizona do kierunku plyniecia odksztalcanego materialu i pozwa¬ la na polaczenie walcowanie wzdluznego z walcowaniem poprzecznym. Korzystnymi skutkami zastosowania urzadzania wedlug wynalazku jest obnizenie tarcia przy walcowaniu, mozliwosc odwzorowania powierzchni roboczej narzedzia przy stosunkowo niewielkim z nim styku oraz zmniejszenie wymiarów i masy massyny w stosunku do rozwiazan tradycyjnych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym zespól narzedziowy widziany jest z góry. Bo szczeliny walcowniczej podaje sie odcinek preta okraglego 1, który chwytany jest przez walce tarczowe 2 i 2* z powierzohniami ro- boozyml 3 13* stanowiacymi wycinek wyobrazalnego walca kulistego o promieniu R, Wal- oi 2 1 2* napedzane sa obrotowo - przeciwbieznie na przyklad silnikiem elektryoznym po¬ przez przekladnie zebate oraz postepówo-wahliwie na przyklad silownikiem hydraulicznym 5« Ksztaltowanie plastyczne preta 1 powodowane jest z jednej strony odksztalceniem materia¬ lu na skutek ruchu obrotowego waloów tarczowych 2 i 2', a z drugiej na skutek ruchu po¬ stepowego tych waloów 2 12* poruszanyoh wahliwie przez silownik hydrauliczny 5f przy czym konce wrzecion 4 14' przeciwlegle do walców 2 i 2* sa zainstalowane obrotowo z moz¬ liwoscia obrotu wokól punktów s i a! Po obróceniu sie wrzecion 4 i 4' o okreslony kat walee 2 12' traoa kontakt z materia¬ lem 1 1 wówczas konczy sie prooes walcowania# Po powrocie waloów 2 i 2# do pozycji wyjs¬ ciowej, proces walcowania mozna powtórzyó na nastepnym odolnku tego samego preta 1 po przesunieciu go w glab o, okreslona odleglosó wynikajaoa z dlugosci luku powierzchni ro¬ boczej 3 13' walców tarczowych lub mniejszej a zaleznosol od dlugosol walcowanego od- oinke. Jezeli w trakcie przesuwania poziomego waloów tarczowyoh 2 12' ulegnie zmianie odleglosó L' - e' 1 L« fl od osi walcowanego materialu 1 to wówczas walcuje sie element obrotowy o zmiennyoh srednioach na dlugosol walcowania na przyklad stozek, beczulke lub inny przy,tej samej powierzchni roboczej 3 13' waloów tarczowyoh 2 i 2\ Te same ele¬ menty moga byó uksztaltowane przy niezmiennych odleglosolach L' - s' i L - o, jednakze wówozas powierzchnie robocze 3 13* walców 2 12' musza byó odpowiednio wyprofilowane.Zastrzezenie patentowe Zespól narzedziowy w walcarce tarczowej do ksztaltowania bryl obrotowych, zna¬ mienny tym, te powierzchnie robooze /3/ i /3'/ walców tarczowych /2/ i /2'/ stanowia wycinak wyobrazalnyoh walców kulistyoh o równych promieniach /R/ a ich wrzecio¬ na /a/ 1 /4#/ posiadaja dwa niezalezne napedy z któryoh jeden powoduje ruch obrotowy przeoiwbiezny wokól osi /I s/ 1 /!»' a'/ prostopadlej do podstawy walców tarczowyoh /2/ 1 /2*/ a drugi ieh ruoh poetepowo-wahliwy w plaszczysnle przechodzacej przez os walcowa¬ nego materialu /1/t osie wrzeolon /4/ i /4'/ oraz punkty /s/ i /s'/f w których obrotowo zainstalowane sa konce wrzecion /4/ i /4'/«129 737 PL