Opis patentowy opublikowano: 1986 06 30 129 662 InL Cl, C05F 11/00 C05C 9/00 Twórcy wynalazku: Tadeusz Wolski, Ignacy Dechnik, Jan Glinski, Agnieszka Mazurkiewicz s Uprawniony z patentu: Akademia Medyczna, Lublin; Polska Akademia Nauk, Zaklad Agrofizyki, Lublin /Polska/ NAWÓZ CMUNIC ZNO-MINERALNY I SPOSÓB, WYTWARZANIA NAWOZU ORGANICZNO-MINERALNEGO Przedmiotem niynal&zteu. jest nawóz organiezno-mineralny o szerokim zastosowaniu w rol¬ nictwie i ogrodnictwie oraz sposób wytwarzania nawozu zawierajacego oprócz skladnika mi - neralnego komponent organiczny.Znane dotychczas nawozy mineralno-organiczne otrzymywane na bazie wegla brunatne¬ go jako nosnika nawozu mineralnego, wykazuja dosc mala aktywnosc ze wzgledu na slaba roz¬ puszczalnosc w wodzie skladników huminowych i substancji woskowo-zyw^icznych* Znany jest z opisu patentowego PRL nr 74- 578 nawóz organiezno-mineralny skladajacy sie z nawozu mineralnego i skladnika organicznego, wyodrebnionego z wegla brunatnego w postaci sub¬ stancji woskowo-zywicznej rozpuszczalnej w wodzie* Znany jest równiez z opisu patento - wego PRL nr 107 686 sposób wytwarzania nawozu organiezno-azotowego o zmniejszonej roz¬ puszczalnosci mocznika otrzymywanego na zasadzie polikondensacji tego zwiazku ze skladni¬ kami huminowymi wegla brunatnego lub torfu, przy czym zarówno torf jak i wegiel brunat¬ ny sa odpowiednio preparowane, W opisie patentowym PRL nr 107 693 podano sposób wytwa - rzania nawozu mikroelementowego na bazie skladników humusowych wegla brunatnego preparo¬ wanego dzialaniem zasad lub kwasów* Preparowany wegiel brunatny w postaci zelu sluzy ja¬ ko adsorbent dla skomplikowanych mikroelementów* Znany jest równiez z opisu nr 107 879 sposób otrzymywania nawozów organiezno-mineralnyeh na bazie odpadowych surowców keratyno¬ wych o przedluzonym czasie rozpuszczania w srodowisku glebowym* Celem wynalazku jest opracowanie nawozu mineralno-organicznego o szerokim zastoso¬ waniu zarówno w produkcji polowej jak i ogrodniczej, o duzych walorach uzytkowych, po - siadajacego w swym skladzie skladniki oddzialywujace strukturotwórczo w glebach oraz po¬ prawiajacego wlasciwosci wodno-fizyczne i biologiczne, szczególnie gleb lekkich i sposo¬ bów ich otrzymywania*2 129 662 Istota nawozu organiezno-mineralnego zawierajacego mocznik i bialko keratynowe wedlug wynalazku jest tovf ze zawiera kompozycje uzyskane przez ogrzewanie w temperatu<- o 7 rze 50-130 surowców oelulozowo-weglowodanowych i bialek keratynowych, zwlaszcza od- padowyoh * mocznikiem, w proporcjach-wagowych od 0,1 : 1 : 1 do 4 t 1 : 100, korzystnie 1 : 1 : 3i przy czym jako surowoe celuiozowo-weglanowe zawiera slome, kore, trociny lub torf a jako odpadowe bialko keratynowe zawiera pióra kurze.Istota sposobu wytwarzania nawozu organiczno mineralnego wedlug wynalazjcu jeat to, ze surowoe celulozowe, zwlaszcza slome, kore, trociny lub torf ogrzewa sie w tem¬ peraturze 5^-130° z mocznikiem lub jego wodnym, mimimum 4-0# roztworem), w stosunku wago¬ wym od 1 s 1 do l s 200, korzystnie li 5 lub w przypadku ro&tworu, w stosunku 1 * 5 do 1 t 300, korzystnie 1 ; 50 i nastepnie miesza sie z masa keratynowa otrzymana przez ogrzewanie w temperaturze 50-130° C odpadowych surowców keratynowyeh, zwlaszcza piór z mocznikiem lub jego nasyconym roztworem, po czym uzyskany produkt granuluje sie zna¬ nymi metodami. Granulacje surowców celulozowych z mocznikiem prowadzi sie z dodatkiem minimum 5 % masy keratynowej zmodyfikowanej mocznikiem* Nawóz mineralno-organiczny wedlug wynalazku skladajacy sie z komponentów bardzo silnie hydrofilowych oraz duzej powierzchni wlasciwej, posiada zdolnosc do zatrzymywa¬ nia i magazynowania wody, co jest bardzo korzystne z punktu widzenia poprawy bilansu wodnego oraz wlasciwosci fLzyko-chemicznych, szczególnie gleb lekkich. Dodatkowa fcale— ta nawozu organiczno-minaralnego jest wykorzystanie znacznych ilosci uciazliwych odpa¬ dów, zas przetworzone skladniki organiczne wchodzace w sklad granulatu sa naturalnymi produktami weglowodanowymi lub bialkowymi nie wykazujacymi zadnych ubocznych i szkodli¬ wych oddzialywan.Nawóz wedlug wynalazku moze byc stosowany jako dodatek poprawiajacy zyznosc gleb i wzrost plonów nie tylko w produkcji polowej, lecz równiez w produkcji ogrodniczej, gdzie po uzupelnieniu w brakujace makro i mikroelementy oraz po zmieszaniu .z gleba, moze byc stosowany jako doskonale podloze ogrodnicze* W trakcie procesu technologicz¬ nego istnieje mozliwosc regulacji i zmiany skladu nawozu organiezno-mineralnego po - przez stosowanie dodatków makro i mikroelementów oraz zmiane proporcji skladników azo- towo bialkowych i weglowodanowych, w zaleznosci od gruntu uprawianych roslin i rodza¬ ju gleby.Proponowany wedlug wynalazku sposób, skraca wydatnie procesy niszczenia ligni- nowo-celulozowych oraz keratynowych struktur, co w czasie tak zwanego kompostowania jest bardzo dlugotrwale. Ponadto w procesie technologicznym powstaja addukty lub polikqn densaty mocznika z produktami celulozowo-ligninowymi oraz keratynowymi, co pozwala na lepsze ich wykorzystanie i przyswajalnosc w procesach biologicznych. Uzyskiwany spo¬ sobem wedlug wynalazku nawóz moze miec rózne wlasciwosci w zaleznosci od proporoji po¬ szczególnych skladników ora? ilosci uzytego mocznika. Istnieje-wiec mozliwosc modyfi¬ kacji takiej wlasciwosci jak rozpuszczalnosc, co ma istotny wplyw na wykorzystanie skladników azotowych przez rosliny i stosowanie wiekszych dawek tych nawozów.Przyklad I, Do reaktora o pojemnosci 50 dur ogrzewanego elektrycznie i umozliwiajacego wytwarzanie pary dodano 7,O dur wody, 5 kg pierza kurzego oraz 12. kg krystalicznego mocznika. Calosc poddano ogrzewaniu w temperaturze 100-110 O i pa¬ rowaniu w lacznym czasie okolo dwóch godzin. Nastepnie zawartosc reaktora rozladowano i otrzymano w ten sposób okolo 21,5 kg galaretowatej wilgotnej masy, k£óra sluzyla Jako dodatek do granulacji zmodyfikowanych mocznikiem struktur celulozowych takich jak: kora, torf, sloma lub trociny.129 662 5 Przyklad II* Do reaktora jak w przykladzie pierwszym dodano 8 dor wody a nastepnie 4 kg zmielonej kory drzew iglastych umieszczonej w 20 kg* krystalicznego mocznika. Calosc reaktora poddawano ogrzewaniu w temperaturze jak w przykladzie Ii pa¬ rowaniu w lacznym czasie okolo 2,5 godziny. Po tym czasie zawartosc reaktora rozlado¬ wano, a do uzyskanej w ten sposób masy zmodyfikowanej korowo-mooznikowej dodano 10 kg* galaretowatej masy keratynowo-mocznikowej uzyskanej wedlug przykladu I* Calosc podda¬ wano mieszaniu a nastepnie granulaoji* Wilgotny granulat suszono w suszarni z wymuszo¬ nym obiegiem powietrza w temperaturze 60~70°C* Otrzymano. 30,5 kg granulatu zawieraja¬ cego 4,5 % wody* Sucha masa zawiera-okolo 36% N oraz 20,8 % czesci celulozowo-keraty- nowych z których 3,5 % bylo rozpuszczalne w wodzie* ' Przyklad III# Do reaktora jak w przykladzie pierwszym dodano 7 dm wo¬ dy i 4 kg torfu turzycowiskowego srednio rozlozonego i slabo zamulonego zmieszanego z 16 kg krystalicznego mocznika* Calosc zawartosci reaktora poddano ogrzewaniu w tempe¬ raturze 90-105° i parowaniu w lacznym czasie 1,5 godziny* Nastepnie do uzyskanej masy mocznikowo-torfowej dodano 8 kg galaretowatej substancji keratynowo-mocznikowej otrzy¬ manej jak w przykladzie I* Calosc poddano zmieszaniu i granulaoji, a nastepnie susze¬ niu jak w przykladzie II* Otrzymano 28 kg granulatu zawierajacego 5|8 % wody. Sucha ma¬ sa zawierala 34 % azotu oraz 21,5 % czesci celulozowo-keratynowych, z których 2,8 % bylo rozpuszczalne w wodzie* Przyklad IV* Do reaktora jak w przykladzie I dodano 7,5 ^ wody, 2 kg* zmielonej kory drzew_lisciastych i 2 kg torfu o parametrach jak w przykladzie III* Calosc zmieszano z 18 kg krystalicznego mocznika oraz poddano ogrzewaniu i parowaniu w temperaturze okolo 100° C w lacznym czasie 2 godzin* Nastepnie do uzyskanej masy mocznikowo-celulozowej dodano 10 kg galaretowatej substancji keratynowo-mocznikowej otrzymanej jak w przykladzie I. Calosc zmieszano i poddano granulacji znanymi metoda¬ mi, a nastepnie suszeniu jak w przykladzie II i III* Otrzymano 29j5 *£g granulatu zawiera¬ jacego 5 % wody* Sucha masa zawierala 36,5 % azotu oraz 22,4 % czesci celulozowo-keraty— nowych, z których 4 % bylo rozpuszczalne w wodzie* Przyklad V*Do reaktora jak w przykladzie I dodano 7 dur wody i 4 kg trocin odsiewanych z drzewa jodlowego zmieszanych z 20 kg krystalicznego mocznika* Calosc poddano ogrzewaniu w temperaturze okolo 100°C w lacznym czasie 2 godzin. Na - stepnie do uzyskanej masy mocznikowo-trocinowej dodano 12 kg galaretowatej substancji keratynowo-mocznikowej otrzymanej jak w przykladzie I* Calosc poddano zmieszaniu i gra¬ nulacji znanymi metodami, a nastepnie suszeniu jak w przykladzie 2, 3 i 4* Otrzymano 32.5 kg granulatu zawierajacego 4,8 kg, wody# Sucha masa zawierala 38,2 % azotu oraz 21.6 % czesci celulozowo-keraty nowych, z których 2,5 % bylo rozpuszczalne w wodzie* PL