Przy odlewaniu przedmiotów z niate- rjalów plastycznych, a zwlaszcza z pro¬ duktów kondensacji, mp. zywic syntetycz¬ nych, napelnianie form nastrecza duze trudnosci, zrwlaszciza gdy otwory wlewowe sa male, skutkiem, tego, ze masa odlewnicza jietst gesta i lepka i szybko krzepnie. Juz na podzajtku lania masa zatyka otwór wlewowy i jjest powtstrzymywana przez powietrze, które stara sie ujsc z formy, a jezeli z po¬ moca ciepla, wytworzonego przez cisnienie lub depresje tada sie wprowadzic ja do wnetrza formy, to pociaga ona zawsze, za soba pecherzyki gazu, które nastepnie bar¬ dzo tradno jest wydalic i które pozostaja w odlewie, zmniejszajac jego wytrzyma¬ losc i psujac wyglad., co jjest zwlaszcza nie¬ pozadane, gdy chodzi o przedmioty prze¬ zroczyste lub przeswiecajace.Napelnienie produktem kondensacji zwyczajnej na jednym koncu zamknietej rurki o malej srednicy jest rzecza prawie niemozliwa przy uzyciu zwyklych srod¬ ków, a w kazdym razie wymaga takiego nakladu czasu i pracy, ze w przemysle sie to nie oplaca.Sposób wedlug niniejszego wynalazku usuwa calkowicie przytoczone wyzej niedo-godnosci i trudnosci i umozliwia samoczyn¬ ne napelnienie w kilka miinut i bez tworze¬ nia sie pecherzyków nietylko pojedynczej formy lecz calego ich szeregu, których ilosc ograniczona jest wymiarami form i zbiornika, który je ma pomiescic. Przy wy¬ konywaniu tego sposobu uzywa sie: jednej lub wiekszej ilosci form, opatrzonych dwo¬ ma otworami, a mianowicie jednym — u spodu, drugimi — na górze, i zbiornika na pomieszczenie pionowo ustawionych forai, przyczem mase odlewnicza ^lewa sie nie do samych form lecz nazewnatrz ich tak, aby otaczala dolne ich czesci, a nastepnie , na mase odlewnicza wlewa sie stopniowo inna plynna mase o odpowiednim skladzie, gestosci i temperaturze.Wspomniana plynna masa sluzy po¬ czatkowo do* ogrzewania fonm i masy od¬ lewniczej, nastepnie zas dzieki cisnieniu, wywieranemu na te ostatnia, wtlacza ja do wnetrza form na zadana wysokosc a jednoczesnie utrzymuje ja w równowadze az do ustalenia sie lub skrzepniecia odle¬ wu tak, aby mozna bylo wówczas usunac cisnienie plynnej masy bez obawy, ze ma¬ sa odlewnicza wycieknie przez dolny o- twór formy.Na fig. 1 zalaczonego rysunku przed¬ stawiony (jest w przekroju pionowym przy¬ rzad do odlewania, fig. 2 przedstawia od¬ miane tego przyrzadu.Jezeli chodzi np. o wytwonzenie z pro¬ duktu kondensacji w stanie syropu preci¬ ków lulb slupków cylindrycznych o sred¬ nicy 3— 5 nim i dlugosci 50 om, wtedy u- mieszcza sie w naczyniu i (fig. 1) o glebo¬ kosci okolo 75 ctm pewna ilosc rurek 2 o dlugosci nieco wiekszej od glebokosci na¬ czynia; ruriri te, otwarte na obu koncach, utrzymywane sa w dowolny odjpowiedni sposób w polozeniu pionowem i spoczywa¬ ja dolnym swym koncem na dnie naczynia.Moga one byc ustawione mozliwie jak naj¬ blizej siebie i jezeli maja cienkie scianki, to bez trudu na kazdym decymetrze kwa¬ dratowym dna zbiornika da sie umiescic ich okolo setki.Dolny otwór kazdej rurki nie powinien byc calkowicie zamkniety przez dno na¬ czynia.Po ustawieniu rurek nalewa sie na /dno naczynia i w przestrzen naokolo rurek ma¬ se odlewnicza 3, której ilosc na wage po^ wfinina nieco przewyzszac calkowita wage wytwarzanych precików. Masa odlewnicza rozlewa sie po dnie naczynia, pozbywajac sie czesctibwfo pecherzyków, otacza dolny koniec kazdej rurki ale bardzo slabo wni¬ ka do wnetrza kazdej z mich z powodu swe¬ go oziebienia. Nastepnie zaczyna sie w od¬ powiedni sposób ogrzewac idino naczynia; masa pozbywa sie calkowicie pecherzyków nazewnatriz rurek i powoli zaczyna w cie wnikac. Nastepnie wlewa sie do zbiornika na mase odlewnicza w przestrzen otaczaja¬ ca irunki stopniowo plyn 4 o okreslonej tem¬ peraturze, a gestosci mniejszej, niz masy odlewniczej. Plyn ten wywiera na mase odlewnicza cisnienie stopniowo sie zwiek¬ szajace, które wftlaclza mase do wnetrza rurek az do pozadanej wysokosci.Maksymalna wysokosc, która plyn ci¬ snacy powinien miec w naczyniu, wynika z nastepujacego równania H = hxD w którem H (oznacza wysokosc plynu cisna¬ cego, d —jegjo gestosc, h — wysokosc wy¬ twarzanych precików, a D — gestosc masy odlewniczej.Jezeli zabieg przeprowadza sie nalezy¬ cie a obliczenie jest dobrze wykonane, to w chwili, gdy wysokosc plynu H osiagnie nieprzekraczalne maximum, prawie cala ilosc masy odlewniczej wejdzie do rurek, a nazewnatrz ich pozostanie jedynie cien¬ ka warstewka masy, potrzebna i wystar¬ czajaca ido zapobiezenia wniknieciu ' do wnetrza rurek plynu 4. Po ukonczeniu — 2 —napelniania pozostaje tylko utrzymywac cisnienie plynu na stalym (poziomie, to jest jego wysokosc, i /regulowac jego tem¬ perature, celem doprowadzenia do skrzep¬ niecia odlewu, i ewentualnie zakonczyc ca¬ ly proces utwardzania w samem naczyniu.Po ukonczeniu uifcwairdizania wystarczy wy¬ próznic naclzynie i przystapic do wyjecia zapómoca odpowiednich srodków odlewów z rurek. Wytworzone w ten sposób preciki maja jednakowa dlugosc, sa wolne od pe¬ cherzyków, a jesli zastosowane byly rurki szklane, to powiel zchnia precików jest nadzwyczajnie gladka.Opisany powyzej sposób wytwarzania cienkich precików nie tyczy sie wylacjznie taranowania iych -ostatnich i moze ulegac modyfikacjom zaleznie od ksztaltki wymia¬ rów i ilosci prizedmiotów, jakie sie chce wytworzyc.Równiez w pewmych wypadkach mozna nalac po napelnieniu form na idno zbiorni- ka i na cienka powstala warstwe masy od¬ lewniczej, która nie wniknela do wnetrza fbrm, plynu o gestosci, przewyzszajacej ge¬ stosc masy odlewniczej, np. rteci, która dzieki swemu ciezarowi oddzieli odlewy od nadmiaru nieuzytej masy odlewniczej, pozostalej nazewnatrz form. To dodanie plynu moze znacznie ulatwic wyjmowanie z form, nie mówiac juz o tern, ze zapewnia hermetyczne zamkniecie dolnego otworu formy.Mozna równiez mase odlewnicza nalac do odpowiedniego zbiornika 5 (fi|g. 2), w kltórym mozna urzadzic komórki lub kana¬ ly odpowiedniego ksztaltu, przeznaczone do pomieszczenia dolsaych konców fioran, w celu (zredukowania do minimum nadmiaru nieuzytej masy odlewniczej. W tym wy¬ padku opuszcza sie nastepnie stopniowo zbiornik 5 iz formami 2 i materialem 3 do naczynia 1 wypelnionego do nalezytej wy¬ sokosci plynem 4, którego zadaniem jest dzieki posiadanej temperaturze i ciezkosci wywolac poclzatfcowlo Usuniecie pecherzy¬ ków z masy a nastepnie podniesc go we wnetrzu form do odpowiedniej wysokosci.Sposób niniejszy nie wyklucza wcale skrzepniecia ostatecznego odlewów w na¬ czyniach zamknietych i pod okreslonem cisnieniem, podobnie jak i skrzepniecia skutkiem ochlodzenia lub (zamrozenia.Masa odlewnicza moze byc jednorod¬ na fcb niejednorodna; (jezeli chodzi o wy¬ tworzenie odlewów o wygladzie marmur- kowym, to mozna nalac do zbiornika 1 (lig. 5) lub 5 (fig. 2) cieczy o tej samej (ge¬ stosci lecz roznem zabarwieniu, które przy wnikaniu do form beda mniej lub wiecej aamiesizane i dzieki temu wytworza nieregu¬ larne zylki.Sposób umozliwia rówmiez wytwarza¬ nie plytek z materjalu odlewniczego z róz- nemi rysunkami, napisami i t. d., umie- szczonemi wewnatrz masy. W tym celu wystarcza umiescic w formie przed wpro- wadjzeniem do niejj matenjalu plastyc)zne- go podstawke hifo wkladke, na której na¬ pisy takie lub rysunki beda uprzednio juz wycisniete w dowolnych barwach; jezeli chodzi o plytki luib inne odlewy plaskie, to podstawke taka stanowic moze np. cienki platek celofanu, rozpiety równolegle po¬ miedzy scianami formy, który ostatecznie znajdzie sie otocztony prze)z dwie warstwy przezroczystej lub przeswiecajacej masy odlewniczej, poniewaz masa ta wznosi sie wewnatflz formy stopniowo i spokojnie, przeto nie znieksztalca platka celofanu mi¬ mo jego gietkosci.Sposób niniejszy umozliwia np. wytwa¬ rzanie plytek i zetonów dla klubów i ka¬ syn, guzików nasladujacych skóre, sztucz¬ nego szyldkretu i tym podobnych artyku¬ lów. PL