Przedmiotem wynalazku jest okretowe urzadzenie do zwalniania i podejmowania lodzi majace zastosowa¬ nie na statkach, do samoczynnego i recznego zwalniania lodzi ratunkowych, lodzi ratowniczych i lodzi „czlo¬ wiek za burta" z dwóch zawiesi urzadzenia wodujacego jednoczesnie oraz do recznego podwieszania lub zwalnia¬ nia z zawiesi lodzi zwodowanej.Znane sa reczne urzadzenia sterowane centralnie do zwalniania lodzi z dwóch zawiesi urzadzenia wodujace¬ go jednoczesnie, polegajace na wyczepianiu haków lodzi z uch zawiesi nieobciazonych (po zwodowaniu lodzi), dzialajacych na zasadzie przesuwu ciegien linowych sterowanych recznie za pomoca uchwytu. Urzadzenia te sa niepewne w dzialaniu ze wzgledu na duza ilosc krazków niezbednych do prowadzenia lin, odksztalcenia lodzi, wyciaganie sie lin i koniecznosc ich wymiany ze wzgledu na korozje i starzenie sie.W swietle wymagan Miedzynarodowej Konwencji o Bezpieczenstwie Zycia na Morzu, zachodzi koniecznosc zwalniania lodzi samoczynnie i w miare potrzeby recznie, z dwóch zawiesi jednoczesnie, w warunkach obciazenia zawiesi lodzia z pelnym wyposazeniem i dopuszczalna iloscia osób, gdy statek jest w ruchu oraz podejmowania lodzi zwody na poklad statku w tych warunkach. W dotychczasowym rozwiazaniu urzadzenia do zwalniania lodzi wymagan tych nie spelniaja.Celem wynalazku jest zmniejszenie niedogodnosci znanych rozwiazan oraz spelnienie wymagan Miedzyna¬ rodowej Konwencji o Bezpieczenstwie Zycia na Morzu.Cel ten zostal osiagniety w rozwiazaniu wedlug wynalazku, w którym lódz posiada w dennej czesci co najmniej jeden silownik korzystnie membranowy jednostronnego dzialania, zasilany hydrostatycznym cisnieniem wody, polaczony bezposrednio lub ukladem dzwigni z korzystnie dwoma pompami hydraulicznymi.Uklad dzwigni posiada wymagane konstrukcyjnie przelozenie pomiedzy skokiem silownika membranowe¬ go i skokiem cylindrów hydraulicznych, co umozliwia reczne, przy pomocy dzwigni lub pedalu wysterowanie cylindrów hydraulicznych oraz rozsprzegniecie polaczenia dzwigniowego pomiedzy silownikiem membranowym i pozostala czescia urzadzenia.Kazda z pomp hydraulicznych posiada sprezynowy powrót w polozenie wyjsciowe i jedna bezcisnieniowa komore polaczona przewodem z malym zbiornikiem wyrównawczym oleju. Druga cisnieniowa komora jest polaczona takze z tym zbiornikiem w polozeniu wyjsciowym, a niewielkie wysterowanie tloka powoduje odcie¬ cie tego polaczenia. Cisnieniowa komora pompy jest polaczona przewodem cisnieniowym z komora cisnieniowa2 129157 cylindra hydraulicznego zwalniania haka, przy czym w linii tego przewodu sa zamontowane równolegle dwa przeciwnie ustawione zawory zwrotne, przy czym zawór zwrotny ustawiony w kierunku przeplywu od cylindra zwalniania haka jest podparty sprezyna przeciwdzialajaca zapowietrzeniu.Bezcisnieniowa komora cylindra hydraulicznego zwalniania haka jest polaczona ze zbiornikiem wyrównaw¬ czym poprzez zawór zwrotny sterowany hydraulicznie i mechanicznie, umozliwiajacy swobodny naplyw oleju do tej komory. Przewód sterujacy zaworu zwrotnego sterowanego jest polaczony z komora cisnieniowa cylindra zwalniania haka, a poza tym obydwie komory tego cylindra sa polaczone poprzez zawór zwrotny i zawór zwrot¬ ny sterowany umozliwiajac przeplyw oleju z komory bezcisnieniowej do cisnieniowej. Cylinder zwalniania haka posiada sprezyne w komorze bezcisnieniowej i jest polaczony z hakiem lozyskowanym obrotowo na sworzniu zwiazanym z konstrukcja lodzi.Kazdy hak umieszczony na zewnatrz lodzi posiada profilowana powierzchnie wprowadzajaca i umozliwia¬ jaca wcisniecie specjalnej szakli pomiedzy elementem konstrukcji lodzi a hakiem. Profilowana powierzchnia zaczepowa haka zapewnia utrzymanie szakli przez hak, po jej wcisnieciu. Na sworzniu szakli jest osadzona obrotowo dodatkowa rolka, a na zewnatrz ucha szakli sa umieszczone dwa pierscienie prowadzace, które zmniej¬ szaja opory tarcia w czasie zaczepiania i wyczepiania szakli z haka.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest zastapienie istniejacych rozwiazan nie spelniajacych wymagan konwenqi miedzynarodowych. Zgodnie z przepisami SOLAS-74 urzadzenie do zwalniania i podejmowania lodzi jest wyposazone w mechanizm zwalniajacy, który jest obslugiwany z jednego punktu i jest zdolny do zwolnienia zawieszonej lodzi z wszystkich haków jednoczesnie, kiedy lódz jest zaladowana kompletem ludzi i wyposaze¬ niem. Urzadzenie sterujace jest wyraznie oznaczone przez pomalowanie go na kolor kontrastujacy z otoczeniem i jest tak rozwiazane, ze nie ma mozliwosci przypadkowego zwolnienia lodzi.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat kinematyczny i hydrauliczny ukladu, fig, 2 i 3 -wezel zaczepowy lodzi, a fig. 4 rozmieszczenie posz¬ czególnych elementów w lodzi. Silownik membranowy 1 jednostronnego dzialania ze sprezyna 14 umieszczony w dnie lodzi zasilany cisnieniem hydrostatycznym wody poprzez otwory w dnie lodzi, posiada tloczysko pola¬ czone ciegnem 2 z dzwignia dwuramienna 3. Dzwignia 3 jest lozyskowana na osi 11 i sprzezona przetyczka 12 z dwoma dzwigniami dwuramiennymi 4, zwiazanymi sztywno z osia 11. Os 11 jest lozyskowana w kadlubie lodzi i jest polaczona z jednoramienna dzwignia 13 umozliwiajaca jej obracanie.Dzwignie dwuramienne4 sa polaczone ztloczyskami pomp hydraulicznych 5 dwustronnego dzialania posiadajacymi sprezynowy powrót w polozenie wyjsciowe. Komora tloczyskowa pompy 5 jest polaczona zasila¬ jacym przewodem 19 ze zbiornikiem wyrównawczym 10, a komora beztloczyskowa jest takze polaczona ze zbiornikiem obejsciowym przewodem 20 w poczatkowej fazie ruchu. Komora beztloczyskowa pompy 5 jest polaczona cisnieniowym przewodem 15 z komora tloczyskowa cylindra 7 zwalniania haka 8 poprzez zawory zwrotne 21 i 22, przy czym zawór 21 jest podparty sprezyna przeciwdzialajaca zapowietrzeniu. Komora beztlo¬ czyskowa cylindra 7 jest polaczona z wyrównawczym zbiornikiem 10 splywowym przewodem 16 poprzez zawór zwrotny 6 sterowany mechanicznie i hydraulicznie przewodem 17 podlaczonym do cisnieniowego przewodu 15.Obydwie komory cylindra 7 sa zwarte za posrednictwem zaworu zwrotnego 18 i zaworu zwrotnego sterowane¬ go 6. W komorze beztloczyskowej cylindra hydraulicznego 7 jest umieszczona sprezyna 9.Tloczysko cylindra 7 jest polaczone mechanicznie z hakiem 8. Hak 8 lozyskowany obrotowo na sworz¬ niu 23 posiada od strony czolowej profilowana powierzchnie 24 wprowadzajaca szakle 26 w jej polozenie pracy, zas w czesci nosnej, ma profilowana powierzchnie zaczepowa 25 zabezpieczajaca przed samowyczepianiem sie haka. Szakla26 posiada sworzen 27, na którym jest lozyskowana rolka 28 o profilu zblizonym do profilu po¬ wierzchni zaczepowej haka oraz dwa pierscienie prowadzace 29 o srednicy wiekszej od srednicy rolki 28, usytuo¬ wane na zewnatrz ucha szakli 26.Opuszczanie lodzi na wode powoduje powstanie cisnienia hydrostatycznego w komorze silownika mem¬ branowego i wysterowanie tloczyska tego silownika. Ruch tloczyska jest przeniesiony zespolem dzwigni 3 i 4 na tloczyska pomp 5 hydraulicznych. Przesuwanie tloka pompy 5 powoduje w poczatkowej fazie przysloniecie otworu drenazowego przewodu obejsciowego 20 beztloczyskowej pompy hydraulicznej 5, a nastepnie wywoluje cisnienie w instalacji hydraulicznej, które przewodami jest przenoszone do cylindra hydraulicznego 7 zwalniania haka spowoduje wyczepienie lodzi. Reczne lub nozne wyczepienie lodzi nastepuje po wychyleniu dzwigni jednoramiennej 13. Zawór zwrotny sterowany umieszczony na cylindrze 7 zwalniania haka zabezpiecza przed niekontrolowanym wyczepieniem. Reczne starowanie zwrotnego zaworu 6 umozliwia zaczepienie szakli przez wcisniecie jej pomiedzy hak a konstrukcje lodzi. Przetyczka 12 w mechanizmie dzwigniowym sluzy do rozla¬ czenia membranowego silownika 1 od ukladu hydraulicznego podczas zaczepiania lodzi.Zastrzezenia patentowe 1. Okretowe urzadzenie do zwalniania i podejmowania lodzi, glównie ratowniczych i lodzi „czlowiek za burta" z dwóch zawiesi urzadzenia wodujacego skladajace sie z zespolu haka, silowników hydraulicznych, silow-129157 J nika hydrostatycznego oraz ukladu dzwigni, znamienne tym, ie posiada co najmniej jeden silownik (1) jednostronnego dzialania zasilany hydrostatycznym cisnieniem wody. polaczony ukladem dzwigniowym z ko¬ rzystnie dwoma pompami hydraulicznymi (5) polaczonymi obwodem hydraulicznym z cylindrami hyrauliczny- mi (7) sterowania haka (8). polaczonego rozlacznie z szakla (26). 2 Urzadzenie wedlug zastrz. 1. z n a m i e n n e t y m. ze uklad dzwigniowy laczacy silownik (1 z tlo- czyskami pomp (5) posiada dzwignie dwuramienne (4) sprzezone z jednoramienna dzwignia (13) oraz przetycz¬ ke (12) do rozlaczania silownika membranowego (1) od pozostalej czesci urzadzenia. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1. z n a m i e n n e ty m. ze komora bezcisnieniowa pompy (5) jest pola¬ czona z wyrównawczym zbiornikiem (10) przewodem (19). a w poczatkowym stadium ruchu takze z komora beztloczyskowa tej pompy obejsciowym przewodem (20). zas komora cisnieniowa pompy (5) jest polaczona poprzez dwa równolegle wbudowane zawory zwrotne (21 i 22) oraz przewód (15) z komora cisnieniowa cylin¬ dra (7) zwalniania haka (8). przy czym co najmniej zawór (21) jest podparty sprezyna natomiast komora bez¬ cisnieniowa cylindra (7) jest polaczona ze zbiornikiem wyrównawczym poprzez zawór zwrotny (61^owany mechanicznie i hydraulicznie z przewodem (15) przewodem (17). a poza tym obydwie komory cylindra (7) sa polaczone mfedzy soba poprzez zawór zwrotny (18) i zawór sterowany (6) dajacy przeplyw z komory bezc.snle- m™Y°UCrzXr wedlug zastrz. 1. z n a m i e n n e t y m. ze hak (8) lozyskowany obrotowo na sworz¬ niu (23) polaczony z cylindrem (7) i przez niego napedzany, posiada profilowana powierzchme wprowadzaja¬ ca (24) umozliwiajaca wcisniecie specjalnej szakli (26) oraz profilowan, powierzchnie cepowa (25) zapewnia¬ jaca utrzymanie szakli przez hak po jej wcisnieciu, zas szakla (26) osadzona na sworzniu (27) posiada rolke (28) i dwa prowadzace pierscienie (29).Fig.I129 157 Fig.2129 157 Fig.3129 157 Rg.4 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100cgz.Cena 100 zl PL