Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób podparcia stozka glosnikowe¬ go, umozliwiajacy zupelnie (swobodny ruch tego istozka w kierunku jego osi w zada¬ nych granicach.Podpora ta stosownie do wynalaizku ma postac stnun lub podobnych narzadów, przymocowanych do istozka wpoblizu jego krawedzi zewnetrznej, gdzie posiada on najwieksza srednice, lub strun, przymoco¬ wanych do teigo stozka wpoblizu jego srod¬ ka luib jego krawedzi wewnetrznej, gdzie posiada on srednice najmniejsza, przyczem konce tych strun sa tak skierowane, iz stru¬ ny te sa styczne do powierzchni lub krawe¬ dzi stozka. Konce ich moga byc polaczone elastycznie z rania, obejmujaca ten stozek.Podpora stozka moze np. skladac isie z czterech strun, przymocowanych do stozka wpoblizu jego krawedzi zewnetrznej lub wpoblizu jego srodka wzglednie krawedzi wierzcholkowej, w punktach srednicowo sobie przeciwleglych, znajdujacych sie na srednicach prostopadlych do siebie, wisku-tek ctte&ó stfUiiy te /tworza kwadrat, przy¬ czepi 'kpnce tychi, strun, tworzace wierz¬ cholki kwadratu sA polaczone zapoiftoca czterech oddzielnych krótkifch strun, skie¬ rowanych ido boków 'rzetiK&nego kwadratu ipod katem 45° i przebiegajacych wfcdluz jego przekatnych, ze wspornikami nieru- chomemi, umiesziczonemi na ramie, obej¬ mujacej stozek. Cztery struny, przymoco¬ wane stycznie do stozka, anoiga równiez tworzyc osiftiofcat, skladajacy sie z czte¬ rech boków duzych i czterech boków malych, przyczem wierzcholki tego o- smiokata sa polaczone z rama stozka, bezposrednio lub zapomoca . krótkich Sitrun, a krótkie boki osmiokata sa zaopa¬ trzone w regulatory do regulowania napie¬ cia strun dlugich lub regulowania poloze¬ nia stozka w ramie. Ilosc strutt, zftiocowa- nych ze stozkiem, moze byc dowolna, gdyz cztery struny przytoczono jedynie tytulem przykladu.Podpore glosnika mozna podwoic celefti podparcia wezszego konca stozka, gdy jest on polaczony z mechanizmem w posta¬ ci ruchomej cewki.Podpory powyzsze zapobiegaja rucho¬ wi calosci stozka w plaszczyznie prostopa¬ dlej do jego osi, lecz jednoc/zesnie umozli¬ wiaja stozkowi, polaczonemu z odpowied¬ nim przyrzadem, odtwarzanie dzwieków zarówno najwiekszej jak i najmniejszej czestotliwosci bez znieksztalcenia ich, gdyz podpory te sa bardzo elastyczne w kie¬ runku osiowym.Wynalazek zilustrowany jest na zala¬ czanych rysunkach, na których fig. 1 i 2 przedstawiaja jedno zrealizowanie wyna¬ lazki, fig. 3—5 — inne zrealizowanie te¬ goz, fig. 6 — szczegól zrealizowania, fig. 7 — schfejttijat, uwidoczniajacy idrgania stoz¬ ka, skierowane prostopadle do jego po- wiefaachni.Glosnik, uwidoczniony na fig, 1 i 2, skla¬ da sie ze stozka / i zunocowanego z nim cy¬ lindra 2, zaopatrzonego w cewke 3, znaj¬ dujaca sie w pierscieniowej szczelinie 4 magnesu 5. Stozek 1 wspiera sie na pier¬ scieniu 6, umocowanym na podstawie 7, na której wspieraja sie równiez pierscienie 8, dzwigajace magnes 5.Do powierzchni stozka 1 wpoblizu jego podstaw, a mianowicie w punktach 10 przymocowane sa stycznie struny 9, two¬ rzace kwadrat, którego wierzcholki pola¬ czone sa zapomcoa strun 11 ze wspornika¬ mi spfezyniijaócrili 12, pfz^modowanemi do pierscienia 6. Struny 9 moznaby równiez przymocowac do krawedzi podstawowej stozka 1, lecz lepiej jest przymocowac je tak, jak podano na rysunku, a mianowicie w pewnej odleglosci od krawedzi sze- wnetrznej stozka, to jest takiej, ze dlugosc tworzacej stozka podzielona przez te tod- leglósc nie daje liczby calej. Stozek 1 podtrzyittiywany jesit w polozeniu srodko- wem wpoblizu swego scietego wierzcholka przez struny 13, rozmieszczone podobnie, jak struny 9 i 11, i przymocowane do sru¬ bek 14, umieszczonych na wspornikach 15, przymocowanych do magnesu 5, przyczem punkty polaczenia tstrun 13 ze wspornikami 15 nie sa w jednych plaszczyznach z punk¬ tami polaczenia strun 9 ze wspornikami 12, a najlepiej jest, gfdy punkty polaczenia tych strun 9 i 13 z rzeczonemi wspornika* mi znajduja sie w plaszczyznach, przecho¬ dzacych przez os stozka i tworzacych ze soba jednakowe katy. Stozek zawieszony w ten sposób moze drgac z najwieksza swo¬ boda.Struny 9 glosnika odmiennego, poda¬ nego na fig. 3, sa polaczone w punktach, tworzacych wierzcholki kwadratu z czop¬ kami 16, umieszczoiiemi na pierscieniu 6.W razie zyczenia glosnik, podany na fig. 2f mozna zttlienic, przymocowujac bezposred¬ nio struny 11 do czopków 16, umieszczo¬ nych na pierscieniu 6.Cztery struny 9 gtosnika, uwidocznio¬ nego na fig. 4, styczne do powierzchni stoz¬ ka /, tworza cztery wietezfe i cztery mftlej- — 2 —sze boki 17 Osiniokata, którego kazdy wierzcholek jest polaczony strunami 18 z pierscieniem 6.Ilosc punktów zanocowania strun ze stozkiem i odpowiednia ilosc strun mozna oczywiscie zmieniac, gdyz powyzsze czte¬ ry istruny przytoczono jedynie tytulem przykladu, który jednak jest najibaitdziej praktyczny z punktu widzenia handlowe¬ go. W kazdym razie jest pozadane, aby ilosc tych punktów zanocowania byla mozli¬ wie jak najmniejsza i aiby polaczenia te byly mozliwie jak najmniejsze i jak naj- lzejisize, a to dlatego, aby nie zwiekszac cie¬ zaru stozka, lecz zmniejszyc do minimum tlumiacy wplyw tych zmocowan stozka ze strunami na drigajace powierzchnie. Stru¬ ny 9 moglyby np. tworzyc trójkat, a wtedy posiadaja one tylko trzy punkty polacze¬ nia, lecz jest to niedogodne z praktyczne¬ go punktu widzenia, poniewaz boki tego trójkata posiadaja wtedy taka dlugosc, iz pierscien 6 musi posiadac srednice tak du¬ za, ii caly glosnik staje sie niedogodny.Najlepiej jest gdy struny znajduja sie w niewielkim odstepie od powierzchni stoz¬ ka (fig. 2); w tym celu w punktach stycz¬ nosci ze stozkiem sa oddzielone oden ma¬ tami cienkiemu spinkami papierowemi lub podkla^kanii 10.W miejscu polaczenia kazdej struny ze stozkiem, oznaczonem malem kólkiem, spinki (przymocowane sa najpierw do tych strun, a nastepnie do stozka, dzieki czemu struny te nie dotykaja stozka podczas je¬ go drgan.Struny, polaczone bezposrednio ze stoz¬ kiem, nie sa scisle styczne do jego po¬ wierzchni, lecz tworza pewien kat ze stycz¬ na do tej powierzchni po obu (stronach punktu stycznosci, jak to wskazano sche¬ matycznie na fig. 5, gdzie struny 21 two¬ rza ze styczna kat nieco przesadzony..Ten sposób podparcia stozka zapobiega tlumie¬ niu naturalnych drgan (stozka przez pod¬ trzymujace go struny. Struny, zastosowa¬ ne na fig, 5, mozna w razie potrzeby rów¬ niez zaopatrzyc w spinki podkladowe.Na fig. 6 uwidocznione J0st inne urza¬ dzenie, sluzace do popierania i centralne¬ go ustawiania stozka, gdzie kazda struna przyczepiona, jest do sprezyny 22, majacej* ksztalt litery C, przymocowanej do suwaka 23, umieszczonego na wsporniku 24 w ta¬ ki sposób, iz suwak ten mozna przesuwac zapomoca srubki 25, wkrecajacej sie kon¬ cem w isuwak i wsrubowanej we wsporni¬ ku 24.Wsporniki 12 lub 15 (fig. 5) mozna w razie zyczenia zastosowac w1 glosnikach, uwidocznionych na pozostalych figurach, przyczem oczywiscie mozna struny // zao¬ patrzyc lub tez zastapic sprezynami spiral- nemi Struny, nie poladzone bezposrednio z krawedzia zewnetrzna stozka, lecz przy¬ czepione do wisporników 1% pierscienia 6, mozna zaopatrzyc w regulatory, zapomoca których mozna regulowac napiecie stnun glównych, a przez to i polozenie stozka; re¬ gulatory te oznactoone sa na fig. 1 liczba 14, a na fig. 6 liczba — 25. Zamiast strun 11 — 18, biegnacych do wisporników 12 lub pienscienia 6 (fig. 2 i 4), mozna uzyc lek¬ kich sprezyn lub narzadów równoznacz¬ nych, a wtedy lekkie zmiany dlugosci strun glównych, wywolane np. zmianami wilgot¬ nosci lub temperatury powietrza, nie wy¬ woluja zibytniegp napiecia tych strun.Aby zapobiec powstawaniu drgan ha- mowniczych w oddzielnych strunach 11— 15, laczacych istruny, stykajace sie ze stoz¬ kiem, z pierscieniem 6, struny te sa róznej dlugosci, lecz dlugosc jednej nie jest wielo¬ krotna dlugosci drugiej struny.Glosniki powyzszego rodzaju sa (dosko¬ nale w praktycznem uzyciu, gdyz, jek sie przekonano droga doswiadczen, impulsy; przekazywane stozkowi przez odpowiedni przyrzad, wywoluja drgania tego stozka, skierowane prostopadle do jego powierzen, ni, wskutek czego stozek ten oclphyla sie — 3 —okresowo od swego normalnego ksztaltu kolistego i doksztalca sie falisto w pla¬ szczyznach, skierowanych pod katami pro- stemi do osi stozka, a mianowicie scianka obwodowa stozka w pewnych punktach od¬ chyla sie naprzemian przy danej czestotli¬ wosci od odpowiednich polozen posrednich tych punktów stozka i ku tym polozeniom.Amplitudy drgan powyzszych stozka o calkowicie wolnej krawedzi podstawowej sa oczywiscie wieksze przy tej krawedzi, czyli przy najwiekszej srednicy stozka; drgania te mpga byc mniejsze, równe lub wieksze od drgan podluznych stozka w kie¬ runku jego osi. Teodksztalcenia faliste (na które pozwala .sposób podparcia stozka w mysl wyinalazklu) wywolane sa oczywiscie sklonnoscia impulsów, przekazanych stoz¬ kowi przez odpowiedni przyrzad do wywo¬ lywania w samym stozku drgan, skierowa¬ nych wydluz jego scianek, które to drgania powoduija powstawanie w stozku odksztal¬ cen falistych, znajdujacych sie w pla¬ szczyznach, skierowanych pod katami pro- stemi do osi stozka. Calkowite usuniecie tych ostatnich drgan zapomoca istniej acych sposobów podparcia stozka szkodzi natu¬ ralnej sklonnosci stozka do drgania w sa¬ mym sobie, a przez to i dobroci i objetosci reprodukowanych przezen dzwieków.Za przedmiot wynalazku mozna wiec równiez uwazac podparcie stozka, Wykona¬ ne w ten sposób, iz zachowuje naturalne ruchy stozka, wywolane impulsami prze¬ kazanemu mu przez ruchoma cewke, które to podparcie nietylko umozliwia swobodne' ruchy osiowe stozka, lecz równiez swobod¬ ne drgania stozka w samym sobie, czyli drgania prostopadle do jego powierzchni, zapobiegajac przytem poruszaniu sie cale- gio stozka w plaszczyznie, skierowanej pod katem prostym do jego osi.Na fig. 7 kolo a oznacza widok zprzodu stozka lub przekrój jego plaszczyzna po¬ przeczna do osi stozka w ch"wili, gdy sto¬ zek posiada ksztalt normalny, czyli nie o- trzymuje impulsów, a linje przerywane v, V1 oznaczaja najwieksze odchylenia okre¬ sowe stozka od jego ksztaltu kolistego w rzeczonym jego przekroju poprzecznym pod wplywem dzwieku okreslonej czesto¬ tliwosci, przekazanej stozkowi przez odpo¬ wiedni przyrzad.Odiksztalcenia stozka, uwidocznione na fig. 7, sa wypadkowemi drganiami stoz^ ka, czyli ze opisane podparcie jego nie¬ tylko umozliwia swobodny ruch osiowy stozka, lecz równiez swobodne powstawa¬ nie drgan wypadkowych, prostopadlych do powierzchni stozka.Podparcia powyzsze sa przytem bardzo sztywne w plaszczyznie prostopadlej do o- si stozka, wskutek czego zapobiegaja ru¬ chom calego stozka w kierunku poprzecz¬ nym wzgledem ijego osi.Podparcia te sa osobliwie korzystne dla prawidlowego odtwarzania dzwieków malej czestotliwosci, poniewtaz dobre od¬ tworzenie takich dzwieków wymaga znacz¬ nej amplitudy drgan stozka celem wytwo¬ rzenia fal dzwiekowych o odpowiednich amplitudach. Dzieki; polepszeniu objetosci dzwieku, odtworzonego przez stozek, pod¬ party zapomoca opisanego podparcia, za¬ stosowanie przegródek w iglosniku t. zw. elektrodynamicznym czyli majacym po¬ stac stozka o swobodnej krawedzi jest moiej potrzebne. Stozek, zaopatrzony w podparcie niniejsizie, posiada ponadto natu¬ ralny okres drgan nizszy od pieciu okre¬ sów na sekunde, a wobec tego podstawowe czestotliwosci dzwieków najnizszych moze om odtworzyc w nalezytej pojemnosci i ja¬ kosci bez wplywu rezonansu.Podparcie niniejsze tlumi dngania stoz¬ ka tak slabo, iz stozek nie odksztalca sie zupelnie pod wplywem innych impulsów, ijajk tylko pod wplywem impulsów, przeka¬ zanych mu przez ruchoma cewke napedu dynamicznego lub drut drgajacy mecha¬ nizmu elektromagnetycznego z kotwica drgajaca, dzieki czemu dzwiek ostatecznyjest woliny od znieksztalcen, wyrazny i du¬ zej objetosci, zarówno pnzy najwyzszej jak i najnizislzej czestotliwosci isluchowej.W powyzszych wykonaniach podparcia, zaopatrzonych w sprezyny, lekkie zmiany dlugosci sltrun, wywolane zmianami wil¬ gotnosci i temperatury powietrza, nie zmieniaja wyraznie napiecia tych strun, wobec cJzegio stozek wolny jest od wszel¬ kich naprezen, a wiec i od odksztalcen. PL