Spadochrony, zaleznie od ich sposobu wysuwania sie z powloki ochronnej czyli worka, moga byc podzielone na dwie gru¬ py, a mianowicie, z jednej strony, na spa¬ dochrony samoczynne, to jest takie, które sie otwieraja bez spóldzialania wyskaku¬ jacej osoby, i z drugiej — na spadochrony niesamoczymne, to jest takie, które sie o- twieraja dopiero przy spóludiziale tej oso¬ by. Przy .spadochronach samoczynnych u- wolnienie jego zwykle spowoduje lina, la¬ czaca spadochron ze statkiem powietrz¬ nym, która przy skoku powoduje otworze¬ nie sie worka spadochronu albo wyciaga z niego spadochron, podczas gdy przy spa¬ dochronach niesamoczynnych wysuniecie spadochronu odbywa sie przez to, ze np. wyskakujaca osoba przez pociaganie liny w odpowiedniej chwili powoduje otworze¬ nie sie worka. W praktyce spadochron sa¬ moczynny wykazal przewage nad spado¬ chronem niesamoczynnym, ale bynajmniej nie wskutek tego, ze spadochron taki roz- twiera sie bez koniecznosci wspóludzialu i przytomnosci umyslu osoby wyskakujacej.Zdarzaly sie jednak pojedyncze wypadki, gdzie lina laczaca zaplatywala sie w stat¬ ku powietrznym, albo osoba wyskakujaca w linie, co bylo powodem, ze spadochron sie nie roztwieral i osoba wyskakujaca ule¬ gala nieszczesliwemu wypadkowi. Spado¬ chron niesamoczyrmy ma oprócz wyzej wspomnianej te wade, ze uwolnienie sie Je¬ go z worka zalezy od przytomnosci urny-slu wyisfc&kufacej osoby, i jeszcze dalsza wade, ze przyrizad uwalniajacy moze za¬ wiesc z innych przyczyn.Przedstawiony wynalazek stosuje sie do spadochixnu opakowanego w jedna lub kilka powlok ochronnych (wiórków), zaopa¬ trzonego w przyrzad uwalniajacy do otwie¬ rania worka hub worków, który laczy w so¬ bie zalety obydwóch typów. W tym celu, stosownie ido wynalazku, spadochron jest tak urzadzotiy, ze moze byc otworzony, z jednej strony samoczynnie, przyczem przy¬ rzad uwalniajacy 'zwiazany jest posrednio lub bezposrednio ze titattkiem powietrznym zapomoca liny rozwijanej, z drugiej stro¬ ny — niesamoczynnie, przyczem wspo¬ mniany przyrizad uwalniajacy, zwiazany jest z czescia uruchamiana przez wyska¬ kujaca osobe, przyczem ta ostatnia czesc i lina rozwijana sa od siebie zupelnie nieza¬ lezne w chwili, gdy przyrizad uwalniajacy zostal uruchomiony; równiez czesc, wpro¬ wadzana w ruch przez wyskakujaca osobe, moze byc niezalezna od liny rozwijanej az do miejsca, gdzie znajduje sie przyrzad uwalniajacy i skladac sie np. z latwo do¬ stepnej liny. Stosownie do uzywanego spo¬ sobu wykonania, lina rozwijana 20 jest wolna od wszelkiego stalego polaczenia ze spadochronem lulb z workiem, gdy tylko przyrzad uwalniajacy uruchomiony zostal reka.Przyrzad uwalniajacy moze sie skladac z przyrzadu rygldwego do worka, otacza¬ jacego glówny spadochron, a ten przyrzad ryglowy moze byc uruchamiany zapomoca spadochronu pomocniczego.Przyrzad uwalniajacy spadochronu po¬ mocniczego moze byc przytem tak ttrza- dzony, ze sie uruchamia z jednej strony zapomoca Liny rozwijanej 20, z drugiej strony zapomoca czesci, która uruchamia w*yskakujaoa osoba, pd-zyczem przyrzad ry¬ glowy worka spadochronu glównego moze byc sterowany tylko zapomoca spadochro- niip^ÓCTticzego. Przyrzad' uwalniajacy spadochronu pómocniczegb moze byc tez zwiazany tylko z czescia, uruchomiana przez wyskakujaca osobe, podczas gdy przyrzaduwalniajacy wonka, otaczajacego spadochron glówny, zwiazany jest ze wspomniana lina, jak i ze spadochronem pomocniczym i jest od nich uzalezniony.Mozna sobie wyobrazic, ze zarówno przy¬ rzad uwalniaj acy spadochronu pomocni¬ czego, jak i przyrzad ryglowy wspomnia¬ nego wonka, bedzie jednakowo sterowany przez czesc uruchomiana przez wyskaku¬ jaca osobe, jak i przez line rozwijana.Podstawowa czesc wynalazku stanowi to, ze lina rozwijana nie moze byc zbyt mocna. Moc jej powinna byc tylko taka, zeby ona mogla, przy samoczynnem wysu¬ waniu sie spadochronu, 'dzialac na jego powloke, z drugiej strony lina ta powinna byc o tyle slaba, ze gdyby wyskakujaca o- sbba z jakiegos powodu zaplatala sie w li¬ nie, zeby sie ona rozerwala przedtem, za¬ nim ta osoba zostanie przez nia skaleczo¬ na. Wytrzymalosc tej liny na rozerwanie mtisi wiec stosownie do tego byc nie wiek¬ sza od 200 kg, ale celowo obniza sie ja np. 30 do. 40 kg. Samo sie przez sie rozumie, ze lina jako taka albo w calosci nie potrze¬ buje posiadac tych wlasciwosci, a tylko jej czesc, np. czesc polozona najblizej do statku powietrznego, lub takze jej umoco¬ wanie do tego statku.Wynalazek uwidoczniony jest na zala¬ czonych rysunkach w dwóch przykladach wykonania.Fig. 1 przedstawia schematycznie prze¬ krój przez spadochron opakowany stosow¬ nie do wynalazku, fig. 2 przedstawia ddpo- wiedni widok zgóry, fig. 3 przedstawia widok spadochronu w chwili uwalniania sie z opakowania, fig. 4 przedstawia widok i przekrój jednego z przyrzadów ryglowych, utrzymujacych w stanie zamknietym gór¬ na czesc worka spadochronu w wiekszej skali, fig. 5 przedstawia polozenie spado¬ chronu w powiebrzu bezposrednio po uwok — 2 —nieniu sie wre&zcie, fig. 6 przedstawia prze¬ krój innej odmiany wykonania wynalazku.Podlug fig. 1, 2 i 3 spadochron glówny, skladajacy sie z powloki 1 i lin nosnych 2, zapakowany jest w-workowata powlo¬ ke ochronna 3. Worek 3 przedzielony jest scianka 4 na dwie komory, dokia 6, w któ¬ rej mieszcza sie powloka 1 i liny nosne 2, oraz góinna, podzielona przy pomocy ka¬ walka tkaniny 7 na dwa przedzialy 8 i 9.W najwyzszym pTzedlziale 9 worfca mie¬ sci sie spadochron pomocniczy, skladajacy sie z powloki 10 i lin nosnych 11. Do dol¬ nego konca lin tnosnych 11 umocowana jest lina 12, której jedna, mianowicie wieksza czesc lezy zwinieta w najwyzszym prze¬ dziale 9 worka, podczas gdy pozostala, mniejsza czesc miesci sie w dolnym prze¬ dziale 8 górnej komory worka. Przy wska¬ zanym sposobie wykonania ptfwloka 1 spa¬ dochronu glównego zlaczona jest na swo- jem zakonczeniu zapomoca sznura rozry¬ wajacego sie 13 z wyzej wspomniana scian¬ ka 4 i tern samem posrednio z lina rozwija¬ na 12 i ze spadochronem pomocniczym 10, 11. Trzeba jednak zauwazyc, ze taki roz¬ rywajacy sie sznur nie jest konieczny.Worek 3 jest u spodu rozpruty i na brzegu rozporka sa umieszczone kólka 14 lub iane czesci, prowadzace przeciagniety przez nie drut stalowy 15, zeby móc za¬ mknac worek 3 u spoidu. Drut stalowy 15 przymocowany jest do wspomnianej liny i2 w odjpowiedniej odleglosci od jej konca przymocowanego do scianki 4. Worek 3 jest zaopatrzony u góry w klapy 16 z tka¬ niny. W przedstawionym sposobie wykona¬ nia te cztery klapy maja taki ksztalt, ze gdy sie je zlozy do srodka, wówczas zamy¬ kaja one najwyzszy przedzial 9 powloki.Klapy 16, na ich zakonczeniu zaopatrzone sa w dziurki, przez które przy zamknietym worku wprowadza sie sworzen 17 (lub po¬ dobna czesc), skladajacy sie z dwóch od¬ dzielajacych sie od siebie czesci. Kazda klapa 16 zaopatrzona jest w przyrzad ela¬ styczny, np, w iasme gumowa, ptzytfc^dcr- dwna do konca klapy i do dobiej czesci worka, przez co zostaja one odciagnieta pd siebie, gdy wyjmie sie sworzen 17, Do jednej czesci 17a isworznia 17 (fig* 4) przymocowana ijest l£na 19, która sie konczy czescia latWo dostepna dla wy^ka-r kujacej osoby, np. pierscieniem lyb innym uchwytem. Do drugiej czesci 17b sworznia 17 przytwierdzona je&t lina 20, która swo¬ im drugim koncem przymocowana, jest do statku powietrznego^ Liny 19 i 20 p*owa-» dzone sa celowo, np. przez pierscien 27 tak, ze przy pociaganiu jednej lub drugiej liny 19, 20, sworzen 17 zostaje z pewnoscia wyciagniety. Lina 20 moze byc opakowa¬ na we wlasciwy sposób, np. w kieszeni 24, umieszczonej przy jednej z klap 16. Oby¬ dwie czesci 17a i 17b sworznia 17 moga byc w dowolny sposób aby dawaly sie latiwo rozdzielic, np. ptfzez wyzlobienie i wystep, jak to wskazuje fi$. 4, tak ze caly sworzen 17 moce byc wycia¬ gniety izapomoca którejkolwiek liny 19 lub 20, lecz czesci jego zaraz po wyciagnieciu rozdziela sie.W punkcie polaczenia lin nosnych 2 spadochronu glównego umocowana jest li¬ na 21, która sie miesci w dolnej komorze 6 woitka i na drugim koncu której przymo¬ cowana jest czesc 22 przejmujaca wstrzas snienia z linami wzmacniajacemi 23.Na rysunku 5 przedstawiony jest.spo¬ sób rozwijania sie wyze] opisanego spa¬ dochronu. Wskutek zastosowania dwóch lin 19 i 20, z których jedna 19 -przeznaczo¬ na, jest do uruchamiania przez wyskakuja¬ ca osobe, gdy znajdzie sie ona w pewnej odleglosci od statku powietrznego, druga zas 20 sluzy do samoczynnego uwalniania sie spadochronu, spadochron moze byc roz¬ warty dwojakim sposobem. Spadochron o- twiera sie samoczynnie, gdy tylko lina 20 fsie naciagnie i dzieki temu sworzen 20 zq- stanie wyciagniety^ a takze od reki, przez wyskakujaca osobe, jiezeK pociagnie ona « — 3 —urzadzony w tym celu uchwyt, np, pier¬ scien i przez to wyciagnie sworzen 17 za- pombca liny 19. Bezposrednio (po wycia¬ gnieciu sworznia 17 rozdziela sie on na sfwoje dwie czesci 17a i 17b, przez co spa¬ dochron przestaje byc zwiazany ze stat¬ kiem powietrznym. Kiedy sworzen 17 juz jest wyciagniety, klapy 16 otwieraja sie wskutek dzialania czesci elastycznych 18 i ispadochron pomocniczy 10, 11 staje sie calkowicie wolny i powietrze otwiera go bezposrednio. Lina 12 wypreza sie i drut stalowy 15 wyciaga sie z kólek 14, przez co worek 3 odmyka sie u spodu. Potem na¬ preza sie takze dolna czesc liny 12, umo¬ cowanej do scianki 4, dzieki czemu worek zostaje sciagniety ze spadochronu glówne¬ go. Przy uzyciu sznura rozrywajacego sie 13, naprezenie liny 12 powoduje Wyciagnie¬ cie powloki i lin nosnych ispadochronai glównego. Z chwila, gdy te czesci zostaly dostatecznie wyciagniete i przyjely, np. polozenie pokazane na fig. 5, nastepuje sil¬ ne szarpniecie, które powoduje rozerwanie sie sznura 13, poczerni spadochron sie roz¬ wija. • i • | I I Zrozumialem jest, ze z przyrzadów u- walniajacych: samoczynnego, czy tez wpra¬ wionego w ruch reka, bedzie dzialal ten, który zostanie najpierw uruchomiony. Ce- lowem jest przytem przywiazywac glówne znaczenie do otwierania samoczynnego i tylko w nieszczesliwych wypadkach pole¬ gac na uwalnianiu odrecznem. Takie nie¬ szczesliwe wypadki moga np. nastapic, je¬ zeli lina zaplacze sie w statku powietrznym lub na ciele wyskakujacej osoby i zostaje przez to przerwana lub pusci, w tym wy¬ padku wyskakujaca osoba ma tern samem moznosc otworzenia spadochronu przez u- zycie przyrzadu uwalniajacego, urucha¬ mianego odrecznie, który powinien po¬ zwalac na latwe uruchamianie zarówno prawa jak i lewa reka. Gdyby wy¬ skakujaca osoba zaplatala isje w linie 20, to jak to bylo wspomniane, wy¬ trzymalosc tej liny jest tak dobrana, ie sie ona oderwie przedtem, niz ta osoba zostanie przez nia w jakikolwiek sposób skaleczona. Gdyby polegano glównie na u- walnianiu odrecznem i tern samem stoso¬ wano uwalnianie sie samoczynne spado¬ chronu tylko w takich wypadkach, gdy z ja¬ kiegos powodu isposób odreczny zawiedzie, to isamo sie przez sie rozumie, ze dlugosc liny 20 musi byc taka, aby lina byla na¬ ciagnieta dopiero po pewnym czasie od chwili, kiedy wyskakujaca osoba, stosow¬ nie do wydanych zarzadzen, musi pocia¬ gnac za pierscien do uwalniania. Dziala¬ jacy odrecznie przyrzad uwalniajacy moze zawiesc wtedy, kiedy np. lina pozostanie zawieszona tak, iz sworzen 17 nie moze byc wyciagniety przy wspóludziale samej wyskakujacej osoby, albo kiedy ta osoba juz przy wyskoczeniu traci przytomnosc, np. wskutek uderzenia o statek powietrz¬ ny. W tym wypadku spadochron zostanie tez rozitwarty wskutek wyciagniecia sworz¬ nia 17 izapomoca liny 20, zwiazanej ze stat¬ kiem powietrznym, bezposrednio po napre¬ zeniu tej liny.Przy wyzej opisanym sposobie wykona¬ nia, tylko przyrzad uwalniajacy spado¬ chronu pomocniczego moze byc sterowany przez line rorzwijana. Przy sposobie wyko¬ nania przedstawionym na fi|g. 6, bedzie ste¬ rowany przez te line takze przyrzad rygjo- wy worka otaczajacego glówny spado¬ chron. Konstrukcja jest ta sama jak przy wyzej opisanym sposobie wykonania, tyl¬ ko ;z ta róznica, ze jak przed tern, lina roz¬ wijana 20, mieszczaca sie w kieszeni 24 worka spadochronu, zwiazana jest na kon¬ cu, który ja laczy ze sworzniem 17, z inna lina 25, która celowo umieszczona jest np. w najwyzszym przedziale 9 worka, przy- czem nalezy zauwazyc, ze lina nie powinna przeszkadzac rozwijaniu sie spadochronu pomocniczego. Podlug rysunku lina 25 mie¬ sci sie w 'kieszeni 26 zboku powloki 10 spa¬ dochronu pomocniczego. Lina 25 jest przy- — 4 —mocowana do drutu stalowego 15, np. w tym samym punkcie, co i lina 12, a do po¬ wloki, odnosnie do scianki 4, za posrednic¬ twem dolnej czesci liny 12.Takze i w tym wypadku spadochron moze byc róztwarty odrecznie luib samo¬ czynnie, zaleznie od tego, który z przyrza¬ dów uwalniajacych zostanie wpierw uru¬ chomiony. Po wyciagnieciu sworznia 17 odrecznie przez naciagniecie liny 19, albo samoczynnie przez naciagniecie liny 20, polaczenie miedzy spadochronem i stat¬ kiem powietrznym izostaje utrzymane przez line 25. Jezeli otwieranie spadochronu od¬ bywa sie samoczynnie, a zwlaszcfzia przez to, ze isworzen 17 zostaje wyciagniety przy naciagnieciu liny 20, to drut stalowy 15 zo- stanie wyciagniety przez line 25, bezpo¬ srednio po naciagnieciu tej liny, dzieki czemu worek odmyka sie u spodu i spado¬ chron, jak opisano wyzeij, rozwija sie. Je¬ zeli, przeciwnie, otwieranie spadochronu odbywa sie przy pomocy spadochronu po¬ mocniczego 10, 11, wówczas lina 25 nie be¬ dzie czynna, ale w takim wypadku otwie¬ ranie spadochronu odbywa sie tak, jak to bylo opisane na zasadzie uprzedniej od¬ miany wykonania.I przy tej konstrukcji celowem jest u- wazac samoczynne uwalnianie za glówne, a odrecznie dzialaijace urzadzenie uzywac tylko w takich wypadkach, gdy lina 20 z tych lulb innych powodów oderwie sie, czy tez pusci, np. przez to, ze albo ta lina za¬ placze sie w statku powietrznym, albo wy¬ skakujapa osoba w linie. Ale mozna tez u- wazac uwalnianie odreczne za glówne, a samoczynne uwalnianie stosowac tylko wtedy, kiedy rozwiniecie spowodowane od¬ recznie zawiedzie z jakiegokolwiek powo¬ du, jak to bylo wyzej wspomniane. To mo¬ ze np. wtedy nastapic, gdy spadochron po¬ mocniczy nie rozwinie sie albo rozwinie sie tylko czesciowo. Przy uzyciu sznura rozrywajacego sie 13, otwieranie spado¬ chronu odbywa sie przy konstrukcji po¬ dlug tego rysunku zupelnie bezpiecznie na¬ wet w wypadku, kiedy spadochron pomoc¬ niczy na tyle isie rozwinal, ze wyciagnal czesciowo drut stalowy 15 i zidolal tylko czesciowo naciagnac spadochron glówny i liny ntosne, ale -rozrywajacy sie sznur 13, nie zostal rozerwany. Celowem jest przy- tem, zeby wytrzymalosc szmura rozrywaja¬ cego sie byla mniejsza od wytrzymalosci liny zwijanej, tak zeby nie bylo obawy, aby lina rozwijana oderwala sie przed sznu¬ rem rozrywajacym sie, co by moglo prze¬ szkodzic otworzeniu sie 'spadochronu glów¬ nego przez przyciagniecie spadochronu po¬ mocniczego. Jezeli uwalnianie odreczne jest uwazane za glówne, to oczywiscie dlu¬ gosc liny 25 musi byc tak odmierzona, ze¬ by spadochron pomocniczy mial moznosc spowodowac otwarcie sie spadochronu glównego przed naciagnieciem liny 25.Przy przedstawionym sposobie wykonania lina ta powinna byc dluzsza od dlugosci o- gólnej lin nosnych spaidochronu pomocni¬ czego i imieszczacej sie w górnym przedzia¬ le 9 worka czesci liny 12.Zeby miec pewtnóscj ze spadochron tak¬ ze w tym wypadku sie rozwinie, kiedy lina 20 oderwie sie z powodu zaplatania sie w niej wyskakujacej osoby i kiedy lina swo¬ ja piozosftala czescia polaczona z lina 25, zaplacze sie mniej lulb wiecej okolo wy¬ skakujacej osoby, lina 25 powinna posia¬ dac taka dlugosc, aby przeszkadzala otwo¬ rzeniu spadochronu glównego za posred¬ nictwem spadochronu pomocniczego. Lina 25 moze byc np. dluzsza od odstepu mie- dlzy drutem stalo,wyim 15 a wyskakujaca o- soba, kiedy powloka spadochronu i lina nosna sa naciagniete i przyjmuja np. polo¬ zenie, pokazane na fig. 5.Jak to wynika z powyzszego opisu, spadochron wedlug wynalazku zapewnia podwójne bezpieczenstwo. W kazdym wy¬ padku, czy uwalnianie odreczne jest glów- nem, czy tez uwalnianie samoczynne, w za¬ rzadzeniach sluzbowych musi byc wskaza- — 5 —ne, ie wyskakujaca osoba powinna zawsze pociagnac za pierscien .uwalniajacy, nie pa¬ trzac na to, ze ta lub inna oznaka wskazu¬ je na samoczynne rozwiniecie sie spado¬ chronu. PL