Wynalazek niniejszy odnosi sie do tak zwa¬ nego sita plaskiego, wahajacego sie swobod¬ nie, wj którem skrzynia sita oraz ciezar wy¬ równawczy, wywolujacy ruch kolowy, sa za¬ wieszone, w sposób znany, kazde z osobna, lub !w którem skrzynia sita jest odpowiednio podparta i tylko ciezar wyrównawczy jest zawieszony oraz w którem, w sposób równiez znany, polozenie ciezaru wyrównawczego wzgledem srodka ciezkosci skrzyni sita, tak w stanie spoczynku sita, jak i w ruchu zmie¬ nia sie tylko bardzo nieznacznie. W sitach plaskich tego rodzaju stosowano urzadzenie, wedlug którego wal prosty, zawieszony wa¬ hadlowo, byl zlaczony na stale z ciezarem wyrównawczym, a czop napedny zamocowa¬ ny na jwale napednym, posiadal takie poloze¬ nie, iz czop ten, w stanie spoczynku oraz podczas ruchu — przy normalnem wychyleniu sita zachowywal polozenie pionowe, azeby w ten sposób przeszkodzic koniecznosci prze¬ krecania lozyska glównego walu oscylujace¬ go przy kazdym obrocie o kat wychylenia.Urzadzenie to mialo jednak zawsze jeszcze te wade, iz przy wiekszem lub mniejszem wy¬ chyleniu skrzyni sitowej, które czestokroc sie zdarza, a niekiedy bywa nawet pozada* nem, lozysko glówne walu musi sie przekre¬ cac o pewien kat, co stanowi okolicznosc bar¬ dzo szkodliwa, albowiem lozysko to jest i tak bardzo silnie obciazone. Dalej przy zastoso¬ waniu w mowie bedacego znanego urzadzenia powstaje pozioma sila skladowa, nadajaca skrzyni sita polozenie ukjosne, które w przy¬ blizeniu odpowiada polozeniu podczas ruchu.Jezeli jednak wbudowanie sita plaskiego wy¬ maga, azeby dlugosci zawieszen skrzyni sita i ciezaru wyrównawczego, zapomoga wahaja¬ cego sie walu zawieszonego, byly rozmaite, to poziome sily skladowe, wytworzone przez cie-zar skrzyni aSita^ i ciezar wyrównawczy, juz sie nie zgadzaja. Okolicznosc ta jest przyczy¬ na znacznych usterek spokojnego ruchu szczególnie przy puszczaniu w ruch i zatrzy¬ mywaniu sita plaskiego.Wady te wlasciwe sitom plaskirn dotych¬ czas znanym, rodzaju opisanego na: wstepie, usuwa sito plaskie wzglednie naped tego sita, wykonany,w 5pqsót), uwidoczniony schema¬ tycznie na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 wyobraza widok pierwszego sposobu wykonania, wykazujacy niektóre czesci w przekroju, fig. 2 — widok, odpowiadajacy fig. 1, innego sposobu wykonania, w którym skrzynie sit sa nie zawieszone lecz podparte i fig. 3—'schematyczny widok czolowy trze¬ ciego sposobu wykonania.W modyfikacji podlug fig. 1, ciezar wyrów¬ nawczy / jest polaczony z wahajacem sie wrzecionem (walem) 2 nie nieruchomo, lecz przegubowo, a mianowicie w ten sposób, iz punkt przegubu 3 znajduje sie mniej wiecej ponad punktem ciezkosci 'S ciezaru / lub po¬ nizej tego punktu. Ten punkty mozna zblizac do lub oddalac od neutralnej osi badz to przez przestawiany rozpór, badz zapomoca szere¬ gu otworów dla trzpienia obrotowego.Podobny sposób wykonania ma te zalete, iz przy kazdem wychyleniu skrzynki sita, czop napedny lozyska glównego pozostaje w polo¬ zeniu pionowem. Przy wiekszym skoku skrzynki sita zostaje tylko cokolwiek wyzej wzniesiona przeciwwaga /, podczas zas mniej¬ szego skoku przeciwwaga ta nieco sie opu¬ szcza. Ciezar,/ nie moze wywolywac równiez zadnego niebezpiecznego momentu skrecania na czop 4, gdyz jest on zawieszony mniej wie¬ cej ponad lub w samym swoim punkcie ciezko¬ sci. Przesuwanie punktu zawieszenia w prawo lub w lewo pozwala powiekszac lub zmniejszac dzialajaca poziomo sile fi, która musi usta¬ wiac zawieszona skrzynke sita w skosnem polozeniu ruchu, azeby zapewnic spokojne puszczanie w ruch i zatrzymywanie sita.Jak to jest wskazane na fig. 2, wynalazek mozna zastosowac bezposrednio i w tym przypadku, gdy skrzynie sit, miast byc za- wieszonemi, sa w odpowiedni sposób podpar¬ te. Przy tym sposobie wykonania przez 1 jest oznaczony zhów ciezar wyrównaczy, polaczo¬ ny przegubowo .w punkcie 3 z wrzecionem o- scylujacem 2 w sposób juz opisany. Litera S oznacza srodek ciezkosci ciezaru wyrównaw¬ czego 4—czop napedny lozyska glównego, 5 skrzynie sit, które nie sa zawieszone, ale pod¬ parte w odpowiedni sposób przez wahajace sie ramiona 6. Kazde ramie jest zaopatrzone u spodu W biegun 7, który sie kolysze na po¬ wierzchni podporowej S,' przymocowanej do podlogi. Powierzchnia czynna biegunów 7 przedstawia; najwlasciwiej czesc powierzchni kuli, której promien krzywizny jest wiekszy anizeli dlugosc wahajacych sie ramion.W sposobie wykonania, wyobrazonym na fig. (3, jest wreszcie ciezar wyrównawczy za¬ wieszony na wahajacem sie wrzecionie przy pomocy lozyska, pozwalajacego na wzgledne wahania miedzy tym ciezarem, a wrzecionem, i wytwarzajacego mozliwie niewielkie tarcie oraz obie te czesci, celem przeniesienia mo¬ mentu napedu z walu na ciezar wyrównaw¬ czy, sa przymocowane do sprezystego orga¬ nu lacznego.Na fig. 3 cyfra 5 oznacza skrzynie sit, które sa zawieszone, lecz moglyby równiez byc podparte. Czop napedny 4 jest umieszczony miedzy temi dwiema skrzyniami na mniej wiecej polowie ich wysokosci, i wpuszczony do otworu, wywierconego w masie wyrów¬ nawczej /.; Ten ostatni wisi na dolnym koncu ze swej strony zawieszonego wrzeciona 2, uksztaltowanym w postaci glowicy \7, zaopa¬ trzonej w kilka odpowiednich panewek % z których w jedna wchodzi hartowane ostrze stalowe 8, umocowane w ciezarze wyrównaw¬ czym. Do przeniesienia momentu napednego z wrzeciona 2 na mase wyrównawcza / za¬ stosowano sprezyne 10, umocowana jednym koncem w glowicy!?, a drugim w tej masie /.Masa wyrównacza / przyjmuje w czasie ru¬ chu polozenie, wzgledem punktu ciezkosci skrzyn 5, niewiele tylko sie rózniace od polo¬ zenia jego w stanie spoczynku skrzyn, gdyz jest wzgledem czopa napednego umieszczona — 2 —w ten sposób, iz nie moze byc przynaglona przez sily odsrodkowe, powstajace podczas ruchu, do znaczniejszej zmiany swego polo¬ zenia wzgledem srodka ciezkosci skrzyn.Przy opisanem osadzeniu na ostrzu zawieszo¬ nego ciezaru 1, tarcie jest znikome, a zuzycie twardego jak szklo ostrza 8 — wykluczone.Wobec tego, iz do pociagania masy wyrów¬ nawczej / przez wahajace sie wrzeciono 2 za¬ stosowana jest sprezyna 10, osiaga sie dalej te zalety, iz ruchliwosc sit \5 zupelnie nie jest skrepowana, oraz iz sprezyna ta, która przy ruchu normalnym naciaga li tylko moment na- pedny, na która jednak bynajmniej nie dziala wzajemne polozenie wrzeciona i ciezaru wy¬ równawczego, przy ruchu anormalnym otrzy¬ muje obciazenie dodatkowe, wskutek zmiany wzajemnego polozenia miedzy wrzecionem 2 i ciezarem /, wykazujac dazenie do przy¬ wrócenia situ 5 polozenia normalnego.Bynajmniej nie jest rzecza niezbedna, aby zawieszenie ciezaru wyrównaczego / na wrzecionie 2, bylo urzeczywistnione zapomo- ca ostrza stalowego i panewki, lecz mozna go naprzyklad zawiesic na wrzecionie zapomo- ca noza. Mozna nawet zawiesic caly ciezar wyrównawczy na sprezystym organie, byleby ten ostatni posiadal wystarczajaca wytrzyma¬ losc. W tym wypadku organ sprezynujacy przejmuje tak moment napedny, jak i sam ciezar masy wyrównawczej.Okazalo sie, iz przy zastosowaniu opisa¬ nych zawieszen ciezaru wyrównawczego, po¬ zwalajacych na wahanie tegoz wzgledem wrze¬ ciona oraz przenoszenie momentu napednego z wrzeciona na ciezar wyrównawczy, mozna wobec niewielkiego tarcia i malego zuzycia czesciom skladowym tej transmisji nadac nie¬ wielkie wymiary.Innemi slowy, zastosowanie tych lozysk zapobiega powstawaniu takich tarc i zuzyciu czesci, przenoszacych moment napedny, któ- reby mogly szkodzic sprawnemu dzialaniu sita, jak równiez i powstawaniu zazartych miejsc, któreby mogly zaklócic ruch calego sita plaskiego w tym stopniu, ze po wypro¬ wadzeniu go z jakiegokolwiek powodu, jak np. przez uderzenie, z najnizszego polozenia, sito nie mogloby juz powrócic do tego normalnego polozenia, wskutek czego wrze ciono nie obracaloby sie równo, lecz musialo¬ by! opisywac powierzchnie stozkowa. PL