Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do oprzedzania wiazek nici, przewodów i drutów okraglych.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie zwlaszcza do wykonywania oprzedu na wiazkach nici lub przewodów równoleglych wzgledem siebie oraz na drutach o przekroju kolowym.Znane sa urzadzenia do wykonywania oprzedu na wiazce drutów lub wlókien oraz na drutach o przekroju kolowym, wyposazone we wrzeciono z przelotowym otworem w osi, z którego ze szpuli zdawana jest nic na prowadnice pretowe lub oczka, nieruchome wzgledem wrzeciona, i dalej na nosek z powierzchnia ksztaltujaca nic w pasemko. Nosek posiada równiez otwór do przepuszczenia oprzedzanej wiazki nici, przewodów lub drutu. Szpula z nicia hamowana jest przez hamulec, którego ramie hamujace przyciska bezposrednio nic nawinieta na szpule.Wada powyzszego rozwiazania jest trudnosc w uzyskaniu duzych szybkosci oprzedza¬ nia oraz zanieczyszczanie sie prowadnic i oczek co powoduje koniecznosc okresowego ich oczyszczania w trakcie wykonywania oprzedu.Innym znanym rozwiazaniem jest urzadzenie do oprzedzania, w którym ze szpuli osadzonej na obrotowym wrzecionie zdawana jest nic na biegacz i kaliber unieruchomiony wzgledem wrzeciona. Biegacz slizga sie po pierscieniu slizgowym, umozliwiajac odwijanie sie nici ze szpuli. Wada powyzszego rozwiazania jest to, ze po zatrzymaniu oprzedzacza nastepuje przemieszczanie sie nie hamowanego biegacza po biezni pierscienia slizgowego i luzowanie oprzedu. Ponadto wada jest równiez gromadzenie sie na biegaczu zanieczyszczen, które okre¬ sowo trzeba usuwac przerywajac proces oprzedzania.Celem wynalazku jest urzadzenie do wykonywania oprzedu, w którym nie gromadzilyby sie zanieczyszczenia zmuszajace do okresowego przerywania procesu oprzedzania oraz zapobie¬ gajace luzowaniu sie oprzedu w przypadku, gdy zaistnieje koniecznosc przerwania oprzedzania.Ponadto wynalazek ma zapewniac kontrole ciaglosci nitki oprzedzajacej oraz wyzsza szybkosc oprzedzania od rozwiazan dotychczas stosowanych.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia do oprzedzania zwlaszcza wiazek nici, przewodów i drutów o przekroju okraglym, w którym do wrzeciona z otworem2 128 644 przelotowym w osi, ulozyskowanego obrotowo w oprawie lozyskowej za pomoca lozysk tocznych i napedzanego kolem zebatym, korzystnie za posrednictwem paska zebatego, przymocowano na stale wzgledem wrzeciona w jego górnej czesci, za pomoca kalibra, uklad zdawczo-hamujacy, zlozony co najmniej z jednego kolowego pierscienia hamujacego i co najmniej jednego kolowego pierscienia slizgowo-zdawczego przy czym na wrzeciono nasadzona jest obrotowo tuleja zdawcza, hamowana hamulcem odsrodkowym, a na tuleje zdawcza nasadzona jest szpula z nicia, której ciaglosc kontroluje pierscien slizgowy wylacznika opadowego, umieszczony ponad ukladem zdawczo-haraujacynu Kolowy pierscien slizgowo-zdawczy umieszczony jest pomiedzy szpula z ni¬ cia a kolowym pierscieniem hamujacym przy czym korzystnie gdy stosunek wspólczynnika tarcia biezni kolowego pierscienia slizgowo-zdawczego do wspólczynnika tarcia biezni kolowego pierscienia hamujacego jest mniejszy od jednosci.Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku umozliwia oprzedzanie przewodów lub drutów bez koniecznosci zatrzymywania procesu oprzedzania i oczyszczania prowadnic, oczek, nosków a w przypadku zaistnienia takiej potrzeby zapewnia utrzymanie scislego oprzedu przy zatrzy¬ mywaniu i rozpoczynaniu procesu. Glówna korzyscia techniczna wynikajaca z zastosowania wynalazku jest wzrost wydajnosci oprzedzania ograniczonej jedynie wytrzymaloscia materialów zastosowanych do budowy urzadzenia.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawia¬ jacym urzadzenie w przekroju przez os obrotu wrzeciona.Urzadzenie do oprzedzania wiazek nici, przewodów lub drutu okraglego zbudowane jest z wrzeciona 1 z otworem przelotowym w osi, zaopatrzonego w kaliber 8 unieruchomiony wzgledem wrzeciona 1 przy czym wrzeciono 1 jest ulozyskowane w oprawie 2 za pomoca lozysk tocznych 3 i napedzane kolem zebatym 4 za posrednictwem paska zebatego 5.Do wrzeciona 1 w jego górnej czesci jest przymocowany na stale za pomoca kalibra 8 zespól zdawczo-hamujacy 15 zlozony z co najmniej jednego kolowego pierscienia hamujacego 6 i co najmniej jednego pierscienia slizgowo-zdawczego 7. Na wrzeciono 1 nasadzona jest obro¬ towo tuleja zdawcza 9 hamowana hamulcem odsrodkowym 10, którego moment hamujacy reguluje sprezyna srubowa 11. Na tuleje zdawcza 9 nasadzona jest szpula z nicia 12, Ciaglosc nici kontroluje pierscien slizgowy 13 wylacznika opadowego 14, umieszczony ponad ukladem zdawczo- -hamujacym 15. Uklad zdawczo-hamujacy 15 posiada pierscien slizgowo-zdawczy 7 umieszczony pomiedzy szpula 12 a kolowym pierscieniem hamujacym 6 przy czym korzystnie, gdy stosunek wspólczynnika tarcia biezni kolowego pierscienia slizgowo-zdawczego 7 do wspólczynnika tarcia biezni kolowego pierscienia hamujacego 6 jest mniejszy od jednosci.Dzialanie urzadzenia do oprzedzania polega na tym, ze ze szpuli 12 zdawana jest nic oprzedzajaca, na kolowy pierscien slizgowo-zdawczy 7 a nastepnie na kolowy pierscien hamujacy 6 i kaliber 8. Pomiedzy kalibrem 8 i pierscieniem hamujacym 6 na nici opiera sie pierscien slizgowy 13 wylacznika opadowego 14. W przypadku zerwania nici oprzedzajacej opada pierscien 13 powodujac zwarcie styków wylacznika opadowego 14 i zatrzymanie napedu urzadzenia oprzedzajacego. W celu zapewnienia wlasciwego naciagu nici oprzedzajacej przy rozruchu i hamowaniu zastosowano hamulec odsrodkowy 10, którego moment hamowania regulowany jest napieciem sprezyny srubowej 11.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do oprzedzania zwlaszcza wiazek nici, przewodów i drutów okraglych, zawierajace wrzeciono z otworem przelotowym w osi, zaopatrzone w kaliber unieruchomiony wzgledem niego, przy czym wrzeciono jest ulozyskowane w oprawie za pomoca lozysk tocznych i napedzane kolem zebatym korzystnie za posrednictwem paska zebatego, znamienne tym, ze ma przymocowany na stale wzgledem wrzeciona /1/ w jego górnej czesci za pomoca kalibra /8/, uklad zdawczo-hamujacy /15/ zlozony z co najmniej jednego kolowego pierscienia hamujacego /6/ i co najmniej jednego kolowego pierscienia slizgowo-zdawczego /7/ przy czym( 128644 3 na wrzeciono /1/ nasadzona jest cftrotowo tuleja zdawcza /9/ hamowana hamulcem odsrodkowym /1C/ którego moment hamowania reguluje^korzyctnie Bprezyna srubowa /11/ a na tuleje zdawcza /9/ nasadzona jest szpula z nicia /^2/f której ciaglosc kontroluje pierscien slizgowy /13/ wylacznika opadowego /H/, umieszczony ponad ukladem zdawczo-hamujacym /*\5/. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tyra, ze kolowy pierscien slizgowo-zdawczy /!/ umieszczony jest pomiedzy szpula /12/ a ko3owym pierscieniem hamuja¬ cym /6/ przy czym korzystnie gdy stosunek wspólczynnika tarcia biezni pierscienia slizgowo- -zdawczego liI do wspólczynnika tarcia biezni kolowego pierscienia hamujacego /6/ jest mniejszy od jednosci. PL