Przedmiotem wynalazku jest oslona ochronna walu przegubowego, zwlaszcza do maszyn rolniczych, zlozona z lejkowatej nasadki i rury oslonowej walu polaczonych ze soba przegubowo za posrednictwem oprawy, która ma ksztalt odcinków rur o róznych srednicach, które polaczone sa pierscieniowym kolnierzem.Z polskiego opisu patentowego nr 78 923 znana jest oslona ochronna do walów prze¬ gubowych zlozona z oslony zewnetrznej lozyskowanej na zewnetrznych widelkach walu 1 z wewnetrznej stozkowej oslony, która poprzez nity lub podobne elementy jest przegubowo osadzona na polaczonej z rura oslonowa walu oprawie lozyska, która ma ksztalt odcinków rur o róznych srednicach, które polaczone sa pierscieniowym kolnierzem, z których to rur, rura o wiekszej srednicy ma otwór umozliwiajacy doprowadzenie smaru z zewnatrz do jej wnetrza. Oslona ta lozyskowana Jest na wale za pomoca kulkowych lozysk unierucho¬ mionych za poiroca metalowego pierscienia z zagieta krawedzia. Wada konstrukcji tej oslony jest duza pracochlonnosc wykonania lozyska kulkowego.Z opisu patentowego USA nr 3194615 znana Jest oslona ochronna, która ulozyskowana Jest na wale za posrednictwem niemetalowego, slizgowego pierscienia lozyskowego, który ma przeciecie na obwodzie 1 naciecie uelastyczniajace* Ten pierscien lozyskowy unie¬ ruchomiony jest w rowku obwodowym na wale i w lejkowatej nasadce pomiedzy dwoma piers¬ cieniami osadczyml. W rozwiazaniu tym, wbrew pozorom, nie ma mozliwosci doprowadzenia smaru do miejsc wystepowania tarcia.Z polskiego opisu patentowego nr 86 716 stanowiacego analog do opisu patentowego RFN nr 2226 017 znana jest oslona walu przegubowego, w której lozysko slizgowe ma pos¬ tac pojedynczego elementu skladajacego sie z jednolitego lub podzielonego na segmenty korpusu lozyskowego wykonanego najkorzystniej z tworzywa sztucznego stosowanego na lozyska slizgowe i pierscienia nosnego obejmujacego ten korpus lozyskowy oraz wspól¬ osiowego z tym korpusem, który to korpus lub kazdy segment tego korpusu jest polaczo¬ ny z pierscieniem nosnym za pomoca srodnlka przebiegajacego zasadniczo w kierunku2 128 503 promieniowym, a w przestrzeni pomiedzy korpusem lozyskowym i pierscieniem nosnym jest umieszczony pierscien* przytrzymujacy zabezpieczony przed przesuwem w kierunku poosiowym wzgledem pierscienia nosnego i majacy tulejowe odsadzenie, którym nasunieta jest i przy¬ trzymywana tuleja oslonowa oraz-stanowiacy czesc skladowa lejkowatej czesci oslony lub tez wyposazony w dodatkowa nasadke do przytrzymywania i mocowania lejkowatej czesci oslony. Wada tego rozwiazania, podobnie jak poprzednio opisanego, jest brak mozliwosci doprowadzenia do miejsc tarcia smaru wolnego od kurzu i zanieczyszczen.Celem wynalazku Jest takie uproszczenie konstrukcji oslon ochronnych majacych czesci oslaniajace przegubowo osadzone na oprawie polaczonej z rura oslonowa, azeby moment tarcia nieruchomej oslony na obracajacym sie wale nie przekraczal wartosci gra¬ nicznych okreslonych w warunkach technicznych, których spelnienie jest niezbedne dla dopuszczenia walów do bezpiecznej eksploatacji* Istota oslony ochronnej wedlug wynalazku polega na tym, ze lozyskiem usytuowanym w oprawie Jeet lozysko slizgowe majace postac pierscienia kolowego przecietego na ob-4 wodzie i wyposazonego w naciecia uelastyczniajace oraz otwór smarowy. Lozysko to unie¬ ruchomione jest w obwodowym rowku na wale miedzy pierscieniowym kolnierzem i zagietymi krawedziami oprawy tak, ze wykonany w nim otwór z otworem wykonanym w oprawie tworzy kanal smarowy.Pierscien kolowy ma wybrania, w które wnikaja zagiete krawedzie oprawy, a w miej¬ scu zagiec krawedzi, pomiedzy powierzchniami walu i oprawy, pierscien ma slupki prze¬ ciwstawiajace sie jego znieksztalceniu w procesie zaginania krawedzi.Pierscien kolowy pomiedzy powierzchniami kolowymi wewnetrzna i zewnetrzna ma po¬ osiowe otwory, a naciecia uelastyczniajace maja postac szczelin, których sciany lacza powierzchnie tych otworów z powierzchniami cylindrycznymi.Dalsza cecha wynalazku jest to, ze wlot otworu smarowego pierscienia ma postac gniazda, którego dlugosc mierzona po luku na obwodzie pierscienia jest wieksza od wy¬ miaru otworu smarowego oprawy, a szerokosc mniejsza od szerokosci cylindrycznej, zew¬ netrznej powierzchni pierscienia oraz glebokosc mniejsza od szerokosci pierscieniowego kolnierza laczacego odcinki rur, z których zlozona jest oprawa.Korzystnym jest, gdy pierscien ma naciecia uelastyczniajace w postaci dwu szczelin, które polozone sa od przeciecia w odleglosciach katowych zawartych w przedziale od 90 do 150° najlepiej 120°. Sciany szczelin pierscienia lacza powierzchnie otworów z po¬ wierzchnia zewnetrzna pierscienia, a w odmianie wykonania z jego kolowa powierzchnia wewnetrzna. Pierscien obejmuje i zakrywa powierzchnie cylindryczne tworzace krawedzie obwodowego rowka walu zasadniczo na calym obwodzie dzieki temu, ze ma powierzchnie slizgowe trace z cylindrycznymi powierzchniami walu, tworzacymi krawedzie rowka sliz¬ gowego i boczne powierzchnie trace z powierzchniami plaskimi tego rowka.Dalsza korzystna cecha wynalazku Jest to, ze otwór smarowy pierscienia ma wylot w postaci gniazda, którego szerokosc w kierunku poosiowym równa jest odleglosci bocz¬ nych powierzchni pierscienia tracych z powierzchniami plaskimi rowka.Rozwiazanie upraszcza konstrukcje oslon ochronnych skladajacych sie z lejkowatej nasadki i rury oslonowej walu polaczonych ze soba przegubowo za posrednictwem oprawy, która ma ksztalt dwu odcinków rur o róznych srednicach polaczonych ze soba pierscie¬ niowym kolnierzem.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia oslone ochronna w widoku, fig. 2 - fragment oslony w powleka szonym przekroju wzdluz linii A-A na fig. 1 z lozyskiem w odmianie wykonania I, fig» 3 - przekrój oslony wzdluz linii B-B na fig. 2, ^fig. 4 - lozysko slizgowe w II- odmlanle wykonania w widoku i w przekroju wzdluz linii C-C, fig. 5 - lozysko slizgowe w III odmianie wykonania w widoku i w przekroju wzdluz linii D-C.Oslona ochronna walu przegubowego sklada sie z czaszy zewnetrznej 1 lozyskowanej na zewnetrznych widelkach 2 przegubu walu i z wewnetrznej stozkowej oslony 3f która poprzez nity lub podobne elementy 4 i pierscien przegubu 5 jest przegubowo osadzona na metalowej oprawie lozyska 9 polaczonej nitami 6 z rura oslonowa 7 walu 8.128 503 3.Oprawa ta ma ksztalt krótkich odcinków rur 10 i 11 o róznych srednicach, które polaczo¬ ne sa pierscieniowym kolnierzem 12. Rura o wiekszej srednicy ma otwór 13 umozliwiajacy doprowadzenie smaru z zewnatrz do jej wnetrza i zagiete do srodka krawedzie 14• W oprawie usytuowane jest lozysko slizgowe} które ma postac pierscienia kolowego 15, 115, 215 przecietego na obwodzie. Pierscien ten ma naciecia uelastyczniajace 16.Pierscien umieszczony jest w obwodowym rowku 17 na wale pomiedzy pierscieniowym kolnie¬ rzem 12 i zagietymi krawedziami 14. Na wprost otworu smarowego 13 oprawy pierscien ko¬ lowy ma otwory smarowe 18, 118. tflot otworu smarowego pierscienia kolowego ma postac gniazda 19 albo 119, którego dlugosc X jest wieksza od srednicy otworu 13, a szerokosc Y mniejsza od szerokosci cylindrycznej powierzchni zewnetrznej 20 pierscienia oraz glebokosc Z mniejsza od szerokosci pierscieniowego kolnierza 12* Odpowiednio do liczby zagietych krawedzi 14 i katowego ich rozmieszczenia, pierscien kolowy ma wybrania 21, 121, które przewidziane sa dla uzaleznienia polozenia otworu smarowego 18, 118 z polozeniem otworu smarowego 13 oprawy.W miejscach tych wybran, w które zaginane sa krawedzie 14 metalowej oprawy, po¬ miedzy powierzchniami kolowymi zewnetrzna 20 i wewnetrzna 22, 122 pierscien ma slupki 23, 123, które w procesie zaginania krawedzi przeciwstawiaja sie jego zdeformowaniu, ma ponadto poosiowe otwory 24 z nacieciami 16 w postaci szczelin, których sciany lacza powierzchnie tych otworów z powierzchniami cylindrycznymi wewnetrznymi. Pierscien 115 oprócz otworów 24 z szczelinami, które polozone sa od przeciecia w odleglosci katowej 100°, ma otwory przelotowe 25 1 nieprzelotowe 26. Otwory nieprzelotowe wykonane sa w miejscu wybran pod krawedz oprawy przewidziana do zagiecia tak, ze tworza slupek 23.Pierscien kolowy 215 ma wystepy 27, których grubosc zblizona Jest do grubosci po¬ zostalych scian i mniejsza od szerokosci rowka 17. Naciecia uelastyczniajace 1 przecie¬ cia polozone sa wzgledem siebie w odleglosciach katowych co 120°.W celu uzyskania zasadniczo jednakowej grubosci scianek, cechy która na pierscien 215, pierscien 115 moze miec otwory 24, 25, 26 czworokatne.W montazu oslony, po zagieciu krawedzi metalowej oprawy, konce pierscienia kolowe¬ go rozsuwa sie za pomoca narzedzia klinowego, które wciska sie w przeciecie pierscienia* Zastrzezenia patentowe 1. Oslona ochronna walu przegubowego, zwlaszcza do maszyn rolniczych zlozona z os¬ lony zewnetrznej lozyskowanej na zewnetrznych widelkach przegubu walu i z wewnetrznej stozkowej oslony, która poprzez nity lub podobne elementy jest przegubowo osadzona na polaczonej z rura oslonowa walu oprawie lozyska, która ma ksztalt odcinków rur o róznych srednicach, które polaczone sa pierscieniowym kolnierzem, z których to rur, rura o wiekszej srednicy ma otwór umozliwiajacy doprowadzenie smaru z zewnatrz do jej wnetrza i krawedz odksztalcalna plastycznie, znamienna tym, ze ma lozysko slizgowe w postaci kolowego pierscienia /15, 115, 215/ przecietego w obwodzie 1 wyposazonego w naciecia uelastyczniajace /16/ oraz otwór /18, 118/ przy czym lozysko to unierucho¬ mione jest w obwodowym rowku /17/ na wale miedzy pierscieniowym kolnierzem /12/ i za¬ gietymi krawedziami /14/ w polozeniu, w którym otwory /18, 118/ i /13/ tworza kanal smarowy. 2. Oslona ochronna wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze pierscien kolo¬ wy ma wybrania /21, 121/, w które wnikaja zagiete krawedzie /14/ oprawy ^9/ i ze w miej¬ scu zagiec krawedzi pomiedzy powierzchniami walu i oprawy pierscien /115, 215/ ma slup¬ ki /23, 123/ przeciwstawiajace sie jego znieksztalceniu w procesie zaginania krawedzi. 3. Oslona ochronna wedlug zastrz. 1,znamienna tym, ze pierscien kolo¬ wy /15, 115, 215/ pomiedzy powierzchniami kolowymi wewnetrzna /22, 122/ i zewnetrzna /20/ ma poosiowe otwory /24/ i ze naciecia uelastyczniajace /16/ maja postac szczelin, których sciany lacza powierzchnie tych otworów z powierzchniami cylindrycznymi.4 128 503 4* Oslona ochronna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wlot otworu sma¬ rowego pierscienia ma postac gniazda ^19, 119/, którego dlugosc X jest wieksza od wy¬ miaru otworu smarowego oprawy, a szerokosc /Y/ mniejsza jest od szerokosci cylindrycz¬ nej powierzchni zewnetrznej pierscienia oraz glebokosc /Z/ mniejsza Jest od szerokosci pierscieniowego kolnierza /12/. 5. Oslona ochronna wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze pierscierf /I 5, 115, 215/ ma dwie szczeliny polozone od przeciecia w odleglosciach katowych zawartych w przedziale od 90° do 150° korzystnie 120°.l ( 6. Oslona ochronna wedlug zastrz* 3, znamienna tym, ze sciany szczelin pierscienia lacza, powierzchnie otworów /24/ z powierzchnia cylindryczna zewnetrzna /20/ pierscienia. 7. Oslona ochronna wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze sciany szczelin pierscienia lacza powierzchnie otworów /24/ z powierzchnia cylindryczna wewnetrzna pierscienia.128 503Pracownii Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl * f PL