Przedmiotem wynalazku jest przetwornik cyfrowo-analogowy napiecia zmiennego,sto¬ sowany zwlaszcza w kompensatorze cyfrowym do wag elektromechanicznych* Znany z polskiego wynalazku patent nr 99 146 przetwornik cyfrowo-analogowy napiecia zmiennego sklada sie ze zródel sil pradomotorycznych, polaczonych ze soba równolegle, zas szeregowo z rezystorem sumacyjnym zasilanym napieciem Uz, przy czym zródlo napiecia odniesienia w postaci zródla napiecia stalego polaczonego szeregowo ze zródlem napiecia zmiennego, doprowadzone jest poprzez rezystor do wejscia dodajacego wzmacniacza opera¬ cyjnego, którego wyjscie polaczone jest z elektroda sterujaca tranzystora, posiadajace¬ go w obwodzie e^Ltera rezystor wagowy, zas emiter tranzystora polaczony Jest z wejsciem odejmujacym wzmacniacza, a kolektor tranzystora wyjsciowego kazdego zródla sily prado- motorycznej polaczony jest z rezystorem sumacyjnym, przy czym tranzystor kluczujacy jest kolektorem polaczony z wejsciem dodajacym wzmacniacza operacyjnego, emiterem z ma¬ sa ukladu, a baza z wejsciem sygnalu cyfrowego przetworzonego na wartosc analogowa, W celu poprawy wlasciwosci metrologicznych tak skonstruowanego przetwornika pole¬ gajaca na zmniejszeniu bledu nieliniowosci jego charakterystyki, a co za tym idzie mo¬ zliwosci zwiekszenia jego rozdzielczosci, wprowadzono zmiane w obwodzie polaczenia na- * piecia odniesienia z wejsciami wzmacniaczy operacyjnych przetwornika.
Istota wynalazku polega na tym, ze do przetwornika cyfrowo-analogowego wedlug pa¬ tentu 99 146 w miejsce rezystora laczacego zródlo napiecia odniesienia z wejsciem wzmac¬ niacza operacyjnego wprowadzono transoptor, którego fototranzystor polaczony jest sze¬ regowo ze zródlem napiecia stalego, zródlem napiecia zmiennego i z wejsciem dodajacym wzmacniacza operacyjnego, zas dioda luminescencyjna transoptora zasilana jest napieciem Uz szeregowo przez rezystor i polaczona z tranzystorem, którego baza zwiazana jest z wyjsciem sygnalu cyfrowego przetwarzanego na wartosc analogowa.
Zaleta ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze w stanie wlaczenia danej sily pradomotorycznej, napiecie odniesienia dostaje sie do wejscia dodajacego wzmacniacza operacyjnego poprzez rezystancje dynamiczna nasyconego fototranzystora, przy czym rezy¬ stancja ta ma wtedy stosunkowo mala wartosc,2 128 446 Natomiast w etanie wylaczenia danej sily pradomotcrycznej, wejscie dodajace wzma¬ cniacza jest dodatkowo odciete od zródla napiecia odniesienia rezystancja dynamiczna zablokowanego fototranzystora. Przy takiej konfiguracji uklada stan rzeczywistego wla¬ czenia i wylaczenia sily pradomotorycznej jest znacznie bardziej zblizony do stanu idealnego* Wynalazek Jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na ry¬ sunku, który Jest schematem ideowym ukladu elektronicznego.
Zródla Z-, Z2«.» Z^ sil pradomotorycznych polaczonych ze soba równolegle, zas szeregowo z rezystorem sumacyjnym 12, maja wspólne zródlo odniesienia w postaci zródla 1 napiecia stalego, polaczonego szeregowo ze zródlem 2 napiecia zmiennego, doprowadzo¬ ne poprzez fototranzystor 10 transoptora 3 do wejscia dodajacego wzmacniacza operacyj¬ nego 4, którego wyjscie polaczone jest z elektroda sterujaca tranzystora 5, posiada¬ jacego w obwodzie emitera rezystor wagowy 6, zas emiter tranzystora 5 polaczony jest z wyjsciem obejmujacym wzmacniacza operacyjnego 4, a kolektor tranzystora 5 kazdego zródla Zj,Z2»««ZQ sily pradomotorycznej polaczony jest z rezystorem 12 sumacyjnym, przy czym tranzystor 7 kluczujacy jest kolektorem polaczony z wejsciem dodajacym wzma¬ cniacza operacyjnego 4, emiterem z masa ukladu, baza z wejsciem sygnalu cyfrowego, przetworzonego na wartosc analogowa, zas dioda 11 luminlscencyjna transoptora 3 zasi¬ lana jest napieciem U_ szeregowo przez rezystor 9 i polaczona szeregowo lub równoleg¬ le z tranzystorem 8, którego baza zwiazana jest z wejsciem sygnalu cyfrowego przetwa¬ rzanego na wartosc analogowa* Przykladem zastosowania przetwornika cyfrowo-analogówego wedlug wynalazku moze byc kompensator cyfrowy, stosowany w ukladach pomiarowych wag elektromechanicznych z czujnikami tensometrycznymi, zasilanymi napieciem zmiennym* Przetwornik cyfrowo-analogowy jest elementem ukladu ujemnego sprzezenia zwrotne¬ go kompensatora cyfrowego, wypracowujacym sygnal kompensujacy napiecie pomiarowe czuj¬ nika tensometrycznego.
Zaitrziitsit pitiAtftwt Przetwornik cyfrowo-analogowy pradu zmiennego skladajacy sie le zródel sil prado¬ motorycznych, polaczonych ze soba równolegle, za6 szeregowo z rezystorem sumacyjnym zasilanym napieciem, przy czym zródlo napiecia odniesienia w postaci zródla napiecia stalego polaczonego szeregowo ze zródlem napiecia zmiennego, doprowadzone jest poprzez rezystor do wejscia dodajacego wzmacniacza operacyjnego, którego wyjscie polaczone jest z elektroda sterujaca tranzystora, posiadajacego w obwodzie emitera rezystor wagowy, zas emiter tranzystora polaczony Jest z wejsciem odejmujacym wzmacniacza, a kolektor tranzystora wyjsciowego kazdego zródla sily pradomotorycznej polaczony Jest z rezystorem sumacyjnym, przy czym tranzystor kluczujacy jest kolektorem polaczony z wejsciem dodajacym wzmacniacza operacyjnego, emiterem z masa ukladu, a baza z wejs¬ ciem sygnalu cyfrowego przetworzonego na wartosc analogowa wedlug patentu glównego nr 99146, znamienny tym,, ze ma transoptor /3/, którego fototranzystor /10/ polaczony jest szeregowo ze zródlem/i/napiecia stalego, zródlem /2/ napiecia zmien¬ nego z wejsciem dodajacym wzmacniacza operacyjnego /4/, zas dioda /li/ luminlscencyjna transoptora /3/ zasilana jest napieciem /U / szeregowo przez rezystor /9/ i polaczona z tranzystorem /8/f którego baza zwiazana Jest z wyjsciem sygnalu cyfrowego przetwa¬ rzanego na wartosc analogowa•i es 446 liz