Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do metalizacji baniek szklanych zwlaszcza ozdób chodnikowych.Znane dotychczas sposoby metalizacji baniek szklanych polegaly na tym, ze banka szklana umieszczalo sie w gniezdzie, z którego byly wypro¬ wadzone dwie elektrody polaczono spirala grzejna, a banke umieszczalo sie tak, aby elektrody znajdo¬ waly sie wewnatrz banki.Na spirale grzejna nakladalo sie kawalki metalu np. drutu aluminiowego, a pokrywanie wewnetrznej powierzchni banki parami metalu odbywalo sie w ten sposób, ze do spirali gmzejnej poprzez elektrody doprowadzalo sie prad elektryczny, który powodowal wówczas ogrzanie osadzonych na nich kawalków drutu aluminiowego, do temperatury wrzenia, która jest odpowiednio obnizona dzieki wytworzonej w bance prózni. Wskutek tego metal intensywnie paruje Osadzajac sie równomierna warstwa na wewnetrznej powierzchni banki szklanej.Znane urzadzenia do stosowania tych metod z opisu patentowego polskiego nr 49 613 i czeskiego nr 132402 charakteryzowaly sie tym, ze skladaly sie z podstawy i klosza, który razem z podstawa two-j rzyl komore prózniowa, która byla polaczona z ukladem prózniowym. Banka umieszczona wew¬ natrz komory osadzona byla w gniezdzie, z którego wyprowadzone szyny, lub elektrody polaczone w górnej swojej czesci spirala grzejna, na której umieszczone byly kawalki topionego metalu (alu¬ minium). Prad elektryczny doprowadzano do spirali poprzez wspomniane elektrody.Wada przedstawionego sposobu byla skompliko¬ wana i dlugotrwala operacja przygotowania stano- i wiska do metalizowania kolejnej banki po zakon¬ czeniu jednego cyklu, niemozliwa w praktyce me¬ talizacja baniek szklanych z dluga cienka szyjka, co w znacznym stopniu ograniczalo stosowanie wspomnianego sposobu i urzadzenia. Szybkie zu- u zywanje sie elementu grzejnego co powodowalo czeste awarie urzadzenia. Stosunkowo dlugi czas potrzebny na metalizacje i trudnosci z precyzyjnym usytuowaniem topionego metalu w centrum geome¬ trycznym banki. Kazdorazowo po skonczonym cyklu. u trzeba bylo oczyszczac spirale z niestopionych ka- walków metalu, jak równiez z osadzajacych sie na nich zanieczyszczeniach z procesu topienia metalu.* Opisane sposoby i urzadzenia ze wzgledu na wy¬ mienione wady, nie znalazly zastosowania w prak- 20 tyce.Postawiono sobie za cel eliminacje powyzszych wad przez wprowadzenie takiego sposobu i urza¬ dzenia, które pozwoliloby na przemyslowe stosowa¬ nie metalizacji baniek szklanych od wewnatrz, w M produkcji seryjnej, wszystkich rodzajów baniek szklanych. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie sposobu i urzadzenia wedlug wynalazku.Istota wynalazku polega na wykorzystaniu znanej technologu indukcyjnego topienia metali do meta- u lizacji baniek, wprowadzeniu operacji precyzyjnego 128 356128 356 3 4 dozowania materialu topionego, oraz sposobie r.ie-) cyzyjnego usytuowania banki w odniesieniu dc topionego metalu.Ponadto na .skonstruowaniu urzadzerh skladaja- ' cego sie z klosza (uimieszczonego na podstawie, sta¬ nowiacego z ta podstawa komore prózniowa pola¬ czona z ukladem prózniowym i wewnatrz której umieszczona jelst cewka indukcyjna a centrycznie ...w..osi cewki usytuowany jest pret metalowy, jed¬ nym koncem umocowany w podajniku umozliwia¬ jacym jego przesuwanie.Zaleta takiego sposobu i urzadzenia jest wprowa¬ dzenie metalizacji baniek szklanych na skale prze* myslowa w produkcji wielkoseryjnej. Uzyskanie trwalej i równomiernej warstwy metalu na szkle j co polepsza walory estetyczne produkowanych wy-j robów. Skrócenie do minimom czasu potrzebnego na metalizacje co w znacznym stopniu zwieksza ilosc baniek metalizowanych ta metoda a to zwia¬ zane jest ze zwiekszona wydajnoscia.Sposób wedlug wynalazku polega na wykorzysta¬ niu indukcyjnej metody topienia metalu w prózni gdy metal naparowywany na powierzchnie banki wprowadzony jest do wnetrza tej banki a banke szklana naklada sie na metalowy pret korzystnie aluminiowy, który centrycznie i suwliwie umiesz¬ czony jest w cewce wysokiego napiecia. Banke na¬ klada sie tak, aby dolna czescia kulista oparla sie na górnym zwoju cewki. Nastepnie w bance wy¬ twarza sie prózoie rzedu od 10-2 dio 10—4 Pascala, wypompowujac powietrze z banki przez szyjke.Z kolei topi sie koncówke metalowego preta, na który nalozona jest banka, oddzialywujac na kon¬ cówke preta pradami wysokiej czestotliwosci wy¬ tworzonymi przez cewke indukcyjna.Po zakonczeniu operacji metalizowania i przed wlozeniem nastepnej banki do metalizowania, pret metalowy jest przesuwany ruchem skokowym do pierwotnej wysokosci, korzystnie na wysokosc gór¬ nej plaszczyzny cewki indukcyjnej.Dodatkowo podczas operacji wytwarzania prózni w bance przeprowadza sie jonizacje powietrza w tej bance, przykladaja c napiecie elektrostatyczne do preta metalowego i klosza. Urzadzenie wedlug wy¬ nalazku przedstawione jest na rysunku schematycz¬ nym fig. 1.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z klo¬ sza 2 osadzonego na podstawie 1 i stanowiacego z ta podstawa komore prózniowa. Wewnatrz klo¬ sza 2 umieszczona jest cewka indukcyjna 4, która jest gniazdem w którym osadza sie banke 9.Cewka 4 jest podlaczona do generatora wysokiej czestotliwosci 7, który znajduje sie na zewnatrz klosza. Komora prózniowa jest podlaczona do ukla¬ du prózniowego 3. Przez os cewki 4 centrycznie i suwliwie przeprowadzony- jest pret metalowy 5 korzystnie aluminiowy, umocowany jednym kon¬ cem w podajniku 6 a drugim koncem wprowadzony do wnetrza banki 9. Pret metalowy 5 i klosz 2 podlaczone sa do zasilacza wysokiego napiecia 8, umieszczonego na zewnatrz ukladu.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepu¬ jacy sposób. Banke 9 wklada sie do gniazda utwo-i rzonego z cewki 4, a nastepnie ustawia sie pret metalowy 5 na zadana wysokosc przez podajnik 6.Z kolei po zamknieciu klosza 2 z podstawa 1, wy¬ twarza sie pod kloszem podcisnienie za pomoca ukladu prózniowego 3. Po uzyskaniu wymaganej 5 prózni wlacza sie napiecie duzej czestotliwosci wy¬ tworzone przez generator 7 do cewki indukcyjnej 4.Prady wirowe wytworzone przez cewke 4 spo¬ woduja stopienie koncówki drutu metalowego 5 i jego parowanie, powodujac tym samym odklada¬ nie sie warstwy metalu na powierzchni banki 9.Pomiedzy klosz 2 a pret metalowy 5 przyklada sie wysokie napiecie stale wytworzone przez zasilacz 8, które spowoduje jonizacje rozrzedzonego powietrza w trakcie odgazowywania komory, a w trakcie to¬ pienia i parowania koncówki preta 5 powoduje szybsze jej parowanie, oraz bardizriej równomierne rozlozenie sie metalicznej powloki na wewnetrznej powierzchni ozdoby 9.Sposób i urzadzenie znajduja zastosowanie przy produkcji ozdób choinkowych i moze byc stosowa¬ ny przez wszystkie zaklady zajmujace sie produkcja ozdób choinkowych.- Zastrzezenia patentowe 1. Sposób metalizacji baniek szklanych zwlaszcza ozdób choinkowych, w którym wykorzystuje sie indukcyjna metode topienia metali w prózni, a me¬ tal naparowywany na powierzchnie banki wprowa¬ dzony jest do wnetrza banki, znamienny tym, ze banke szklana naklada sie na metalowy pret, ko¬ rzystnie aluminiowy, który centrycznie i suwliwie umieszczony jest w cewce wysokiego napiecia, tak aby banka oparla sie dolna czescia kulista na tej cewce, nastepnie w bance wytwarza sie próznie rzedu 10-2 do 10-4 Pascala wypompowujac po¬ wietrze z banki przez szyjke, z kolei topi sie kon¬ cówke preta, na którym jest nalozona banka, przy pomocy pradów wysokiej czestotliwosci wytworzo¬ nych przez cewke indukcyjna. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kazdorazowo po operacji metalizowania pret me¬ talowy jest przesuwany ruchem skokowym do pierwotnej wysokosci, korzystnie na wysokosc plaszczyzny górnej cewki indukcyjnej. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w trakcie wytwarzania prózni w bance, przeprowa¬ dza sie jonizacje powietrza w tej bance. 4. Urzadzenie do metalizacji baniek szklanych po¬ siadajace klosz umieszczony na podstawie stano¬ wiacy z podstawa komore prózniowa polaczona z ukladem prózniowym, znamienne tym, ze wew¬ natrz klosza (2) umieszczona jest cewka indukcyjna wysokiej czestotliwosci (4) przez której os prze¬ chodzi pret metalowy (5) korzystnie aluminiowy, umocowany jednym koncem w podajniku (6), a drugim koncem wprowadzony do wnetrza ban¬ ki (9). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze pret metalowy (5) i klosz (2) podlaczone sa do zasilacza wysokiego napiecia (8), a cewka induk¬ cyjna (4) podlaczona jest do generatora wysokiej czestotliwosci (7). u 20 n x M W 1128 356 Fig. 1 PL