Przedmiotem wynalazku jest zawór podwójny dwugniazdowy jednotrzpieniowy, przeznaczony zwlaszcza do ogrzewaczy wlaczanych szeregowo w obieg grzanego medium z równoczesna mozli¬ woscia ich^pelnego wylaczenia bez zaklócenia prze¬ plywu .medium w rurociagu.Zawór taki posiada wlaczany w rurociag nie¬ przelotowy korpus z komora obejsciowa i nape¬ dzane wspólnym wrzecionem, za posrednictwem trawersy, dwa grzybki odcinajace, zamykajace al¬ ternatywnie przeplyw medium przez ogrzewacz lub przez komore objetosciowa.Dotychczas tego typu zawory, jak na przyklad przedstawiono w Normie Branzowej BN-75/2'670-02, posiadaja dwa jednakowe dwustronne grzybki od¬ cinajace — przy ich otwieraniu nalezy pokonywac caly opór wynikajacy z dzialajacej na powierz¬ chnie obu grzybków róznicy cisnien poimiedzy wnetrzem rurociagu a pustym ogrzewaczem, zas specyficzna budowa, wymagajaca pelnego zamknie¬ cia w obu krancowych polozeniach grzybków od¬ cinajacych, uniemozliwia zastosowanie w nich zna¬ nych zaworków wstepnego otwarcia.W rozwiazaniu wedlug wynalazku zawór posiada grzybki odcinajace zróznicowane — jeden dwu¬ stronny, a drugi jednostronny ze znanym zawor- kiem wstepnego otwarcia, przy czym dwustronny grzybek odcinajacy osadzony jest w stosunku do trawersy suwliwie, z ograniczonym zderzakiem poosiowym luzem nie wiekszym niz skok zaworka 10 15 20 25 30 wstepnego otwarcia w jednostronnym grzybku od¬ cinajacym. Poosiowy luz osadzenia dwustronnego grzybka odcinajacego w stosunku do trawersy osiaga sie poprzez suwliwe osadzenie jego trzpie¬ nia w wodziku trawersy, ze zderzakami, ograni¬ czajacymi ten luz, w postaci osadzenia i nakretki regulacyjnej, wzglednie przez analogiczne suwliwe osadzenie trzpienia w tulei dwustronnego grzybka odcinajacego z tym, ze w skrajnych polozeniach trzpienia jego styk z dwustronnym grzybkiem jest odpowiednio uszczelniony.Rozwiazanie to umozliwia uzyskanie efektu wstepnego otwierania zaworu w postaci wielokrot¬ nego zmniejszenia sily potrzebnej do jego otwarcia przy pelnym zachowaniu podstawowej zasady pra¬ cy zaworu podwójnego dwugniazdowego jedno¬ wrzecionowego, co w rezultacie otworzylo mozli¬ wosci stosowania tego typu zaworów do bardzo duzych ogrzewaczy pracujacych przy znacznych cisnieniach.Najkorzystniejsze parametry pracy, a szczególnie znaczne ograniczenie niezbednego czasu wstepnego otwarcia, osiaga zawór, w którym na przesuwaja¬ cym sie w tulei dwustronnego grzybka odcinaja¬ cego trzpieniu osadzone sa spelniajace role zde¬ rzaków i krancowych uszczelnien grzybek wstep¬ nego otwarcia i lezacy po drugiej stronie grzybka odcinajacego grzybek zaporowy.Przykladowe rozwiazanie zaworu wedlug wyna¬ lazku objasniono dokladniej na rysunkach, gdzie 128 284128 284 3 4 fig. 1 przedstawia zawór z trzpieniem dwustron¬ nego grzybka odcinajacego osadzonym suwliwie w trawersie — w stanie zamknietym, fig, 2 — zawór z trzpieniem osadzonym suwliwie w dwu¬ stronnym grzybku, wy\posazony w grzybek wstep¬ nego- otwarcia — w stanie otwartym, a fig. 3 — wycinkowy przekrój innego rozwiazania samego*' prowadzenia trzpienia w dwustronnym grzybku.Zawór zawiera przystosowany do wlaczania w rurociag korpus 1 podzielony przegroda 2 na dwie pólkomory 3 i 4 polaczone ze soba komora obej¬ sciowa 5, dwa grzybki odcinajace — jednostron¬ ny 6 i dwustronny 7 oraz uklad ich napedu zlo-- zony z gwintowanego wrzeciona 8 i dwóch trzpieni 9 i 10 polaczonych ze soba trawersa 11. Trzpie¬ nie 9 i 10 osadzone sa w korpusie 1 suwliwie w prowadnicach 12 uszczelnionych dlawikami 13. W sciankach korpusu 1 wykonane sa, po jednym w kazdej pólkomorze 3 i 4, otowry wlotowe 14 do ogrzewacza, i wloty 15 do komory obejsciowej 5, lezace w jednej osi z prowadnicami 12. Jedno¬ stronny grzybek odcinajacy 6 iposiada zawór wstep¬ nego otwarcia 16. Dwustronny grzybek odcinaja¬ cy-7 w wersji pokazanej na fig. 1 posiada trzpien 10 osadzony suwliwie w wodziku 17 trawersy 11 ze skokiem ograniczonym odsadzeniem 18 i regula¬ cyjna nakretka 19.W trakcie otwierania zaworu — trawersa U otwiera zawór wstepnego otwarcia 16, równocze¬ snie przesuwajac sie po trzpieniu dwustronnego zaworu 10 az do oparcia sie o nakretke regula¬ cyjna 19. Po osiagnieciu przez medium naplywa¬ jace do ogrzewacza poprzez zaworek wstepnego otwarcia 16 cisnienia zblizonego do cisnienia w ru¬ rociagu — nastepuje dalszy przesuw trawersy 11 wraz z -wrzecionami 9 i 10 i w rezultacie otwarcie roboczego przeplywu medium przez ogrzewacz.W koncowej fazie otwierania zawór — grzybki odcinajace 6 i 7 wchodza w gniazda wlotów obej¬ sciowych 15, a grzybek dwustronny 7 calkowicie przerywa przeplyw medium przez komore obej¬ sciowa 5. W trakcie zamykania zaworu czynnosci te' przebiegaja w odwrotnej kolejnosci z tym, ze zaleznie od kierunku przeplywu medium w sto¬ sunku do zaworu — niewielka róznica cisnien po¬ miedzy komora obejsciowa a pólkomora 4 pod grzybkiem dwustronnym 7, spowodowana oporami przeplywu medium w ogrzewaczu, moze wspoma¬ gac sile oporu otwarcia lub sile otwierajaca.W wersjach rozwiazania przedstawionych na fig. 2 i fig. 3 trzpien 10 jest zblokowany z trawersa 11, a osadzony suwliwie w tulei 20 dwustronnego grzybka 7, z ograniczeniem' skoku odsadzeniem 18 i nakretka regulacyjna 19 lub osadzonymi na nim grzybkiem wstepnego otwarcia 21 i grzybkiem za¬ porowym 22 o regulowanym polozeniu. Zasada pracy tej wersji zaworu jest analogiczna jak za¬ woru z trzpieniem 10 osadzonym suwliwie w tra¬ wersie 11 z tyim, ze ograniczamy przesuw poosiowy dwustronnego grzybka odcinajacego 7 wzgledem trawersy 11 nastepuje poprzez przesuniecie trzpie¬ nia 10 w tulei 20. Przy tych rozwiazaniach w po¬ lozeniach posrednich trzpienia 10 wzgledem dwu¬ stronnego grzybka 7 mozliwy jest przeplyw me¬ dium '/pomiedzy nimi, a przy grzybku wstepnego otwarcia 21 jest to przeplyw równorzedny z prze¬ plywem przez zawór wstepnego otwarcia 16 i za- 5 zasdniczo skraca czas wstepnego napelniania ogrze¬ wacza przy wlaczaniu igo do pracy. W krancowych polozeniach styk trzpienia 10 z dwustronnym grzybkiem 7 jest uszczelniony czolowymi uszczel¬ kami 23, a przy grzybku wstepnego otwarcia 21 i grzybku odcinajacym 22 — nakladkami uszczel¬ niajacymi 24.Warunkiem prawidlowej pracy zaworu jest takie ustawienie obu grzybków odcinajacych 6 i 7, by w stanie zamknietym bylo one jednakowo docisnie- zas wielkosc skoku zaworu wsteppnego otwarcia 16 jednostronnego grzybka odcinajacego 6 byla nie mniejsza niz wielkosc swobdnego przesuwu poosiowego dwustronnego grzybka odcinajacego 7 wzgledem trawersy, co zapewnia przy wszystkich wersjach dokladne zamkniecie, przy otwartym za¬ worze, przeplywu medium przez komore obejscio¬ wa 5. Najkorzystniejszym rozwiazaniem jest usta¬ wienie tych skoków, prawie jednakowych, wów¬ czas grzybek dwustronny 7 swój wlot 15 dokladnie zamyka, a grzybek jednostronny 6, chociaz otwarty przez zaworek wstepnego otwarcia 16, tez przylega do swego wlotu 15 i nie wpada w wibracje.Zastrzezenia patentowe i 1. Zawór podwójny dwugniazdowy jednotrzpie- niowy zwlaszcza do ogrzewaczy wlaczanych szere¬ gowo w obieg grzanego medium, zawierajacy wlaczany w'rurociag nieprzelotowy korpus z ko¬ mora obejsciowa i napedzane wspólnym wrzecio¬ nem, za posrednictwem trawersy, dwa grzybki odcinajace, zamykajace alternatywnie przeplyw medium przez ogrzewacz lub przez komore obej¬ sciowa, znamienny tym, ze posiada grzybki odci¬ najace zróznicowane — dwustronny (7) i jedno¬ stronny (6) ze znanym zaworkiem wstepnego otwarcia (16), przy czym dwustronny grzybek od¬ cinajacy (7) osadzony jest w stosunku do trawer¬ sy (11) suwliwie, z ograniczonym zderzakiem po¬ osiowym luzem nie wiekszym niz skok zaworka wstepnego otwarcia (16) w jednostronnym grzybku odcinajacym (6). 2. Zawór podwójny wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze trzpien dwustronnego grzybka (10) osadzo¬ ny jest suwliwie w wodziku (17) trawersy (11), a jego zderzaki ograniczajace poosiowy luz sta¬ nowia odsadzenie (18) i nakretka regulacyjna (19). 3. Zawór podwójny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze trzpien dwustronnego grzybka (7) osadzo¬ ny jest suwliwie w jego tulei (20), przy czym w skrajnych polozeniach trzpienia (10) jego styk z dwustronnym grzybkiem (7) jest uszczelniony. 4. Zawór podwójny wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze dwustronny grzybek odcinajacy (7) posia¬ da spelniajace role zderzaków i krancowych usz¬ czelnien osadzone na trzpieniu (10) grzybek wstepnego otwarcia (21) i lezacy po drugiej stro¬ nie grzybka odcinajacego (7) grzybek zaporowy (22), 15 25 40 45 50 55128 284/ 128 284 fig./ WZOral Z-d 2 — 267/85 — 100+16 Cena 100 zl PL