Przedmiotem wynalazku jest sposób badania równomiernosci rozsiewu nasion oraz uklad elektroniczny klasyfikatora rozkladu nasion.Podstawowym parametrem pracy siewników do punktowego wysiewu nasion jest jego zdol¬ nosc do wysiewu ze stala zadana podzialka. Podzlalka wysiewu jest definiowana jako od¬ leglosc jednego nasiona od drugiego w rzedzie. Wybór podzialki zalezy miedzy innymi oci takich czynników jak rodzaj nasiona i warunki glebowe. Badania jakosciowe siewników od¬ bywaja sie poprzez analize wysiewu sekcji siewnych na specjalizowanych do tego celu sta¬ nowiskach. Dotychczas sa znane i stosowane nastepujace metody analizy równomiernosci roz¬ siewu nasion.Najprostsza i tradycyjna metoda jest wysiew nasion do kanalu glebowego oraz reczny pomiar podzialek wysiewu. Z opracowania JBMER - Warszawa, dokumentacja XXIX/247 pt. "Stanowisko do zliozenia nasion buraków cukrowych wysiewanych punktowo" znana jest metoda polegajaca na wysiewie nasion na przesuwajaca sie tasme klejowa oraz dokonywanie recznego pomiaru odleglosci miedzy nasionami po zatrzymaniu tasmy. Znany i stosowany jest w tej metodzie automatyczny pomiar odleglosci..Na wale od napedu pasa transmisyjnego umieszczony jest przetwornik obrotowo-impulso- wy sluzacy do pomiaru predkosci i przebytej drogi punktu na pasie transmisyjnym. Nasiona wysiewne z sekcji siewnej padaja na pas transmisyjny pokryty substancja klejowa, który imituje kanal glebowy. Naped sekcji siewnej i pasa transmisyjnego sa ze soba sprzezone.W okreslonym punkcie pasa zainstalowany jest czujnik fotoelektryczny, wytwarzajacy im¬ puls elektryczny w chwili pojawienia sie w strefie jego dzialania wysianego nasiona.Ilosc impulsów z ukladu czujnika obrotów /ukladu impulsów drogi/ przypadajaca na inter¬ wal miedzy dwoma kolejnymi impulsami z czujnika fotoelektrycznego okresla przebyta dro¬ ge miedzy dwoma kolejno wysianymi nasionami. Impulsy te zliczane sa przez odpowiednio dobrany uklad liczników stanowiacy zespól klasyfikatora klas.2 128 202 Uklad zawiera programator pozwalajacy na wybór predkosci przesuwu tasmy oraz ustale¬ nia sranie przedzialów klasyfikacji. Stanowisko do takich pomiarów Jest stosowane w Fabryce Maszyn Rolniczych "Agroraet-Kraj" w Kutnie. Z pozycji literaturowej Waselczyk .1. pt. "Badania wysiewu nasion precyzyjnym siewnikiem komórkowym11 Jlocz. Nauk. Hol. t. 70-C-4 znane sa dwie ponizej opisane metody analizy wysiewu nasion.Trzecia znana i stosowana metoda analizy rozsiewu jest rejestracja filmowa wysiewu przy pomocy specjalnie przystosowanej kamery do zdjec przyspieszonych. Nastepnie prze¬ prowadza sie analize toru na zdjeoiach poklatkowych nieruchomych albo w czasie pro¬ jekcji zwolnionej. Ponadto znana jest metoda kinematograficzno-stroboskopowa polegajaca na filmowej rejestracji wysiewanyoh nasion za pomoca kamery pracujacej z mala czesto¬ tliwoscia. Przed obiektywem kamery umieszcza sie wirujaca tarcze fotostroboskopowa, dzieki czemu na jednej klatce uzyskuje sie caly tor wysiewu ziarna.Metody dotychczas stosowane maja okreslone wady. Najpowazniejsza z nich to przekla¬ mania pomiaru wskutek odbic nasion przy wysiewie na tasme lepka oraz niszczenie nasion wskutek pokrycia ich substancja klejowa. Niedogodnoscia metod fotograficznych jest duza pracochlonnosc przy malej czasowej wydajnosci.Powyzsze metody nie nadaja sie do zastosowania przemyslowego, gdyz nie zapewniaja w sposób wystarczajaco szybki 1 jednoznaczny na ustalenie czy wysiew sekcji odpowiada warunkom okreslonym w normach krajowych lub zagranicznych. Normy okreslaja wielkosci statystyczne dopuszczalnych odohylek podzlalek wysiewu od teoretycznej jak równiez ilos¬ ci wysiewów podwójnych oraz przepustów jedno i wielokrotnych.Celem wynalazku jest mozliwosc wykonania szybkiej analizy wysiewu nasion z interpre¬ tacja wyniku w postaci podzialu wysiewu na klasy, przy równoczesnym wyeliminowaniu nie¬ dogodnosci znanych i stosowanych metod badania równomiernosci rozsiewu. Istota sposobu polega na symulowaniu kanalu glebowego przez uklad elektroniczny umozliwiajacy wykony¬ wanie analizy wysiewu sekcji siewnych róznych typów.Sposób badania równomiernosci rozsiewu polega na tym, ze rejestr przesuwajacy za¬ wierajacy komórki równoleglo-szeregowe traktuje sie z czestotliwoscia odpowiadajaca predkosci przesuwu stanów logicznych wpisywanych do rejestru.Uklad wedlug wynalazku zawiera naped sekcji siewnej polaczony zwrotnie z tarcza siewna, która polaczona jest z przetwornikiem obrótowc-impulsowym. Przetwornik polaczo¬ ny jest z ukladem generacji Impulsów drogi, Jctóry polaczony Jest z ukladem testujacym, rejestrem przesuwajacym, ukladem pomiaru odleglosci i ukladem pomiarów parametrów próby, zas drugimi wejsciami polaczony jest z ukladem start-stop i ukladem nastaw. Uklad nas¬ taw polaczony jest z ukladem testujacym, ukladem pomiaru odleglosci, im ladem klasyfiku¬ jacym, ukladem pomiarów próby i ukladem start-stop polaczonego drugimi wejsciami z ukladem pomiarów parametrów próby i z ukladem pomiaru odleglosci. Uklad pomiaru odle¬ glosci polaczony jest wyjsciem z ukladem klasyfikujacym a wejsciem z rejestrem przesuwa¬ jacym polaczonym z ukladem testujacym i z linia czujników nasion.Uklad zapewnia przeprowadzenie analizy wysiewu osadzonej w stanowisku pomiarowym, badanej sekcji siewnej przy symulowaniu róznych predkosci liniowych slewnika. Wynik ana¬ lizy uzyskuje sie bezposrednio po ukonczeniu pomiaru wysiewu. Uklad wedlug wynalazku zapewnia programowanie granlo klas wysiewu przez co mozna ustalic parametry analizy wy¬ siewu wedlug norm zarówno krajowych jak i zagranicznyoh. Nasiona w trakcie badania sekcji siewnej nie ulegaja zniszczeniu.'Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, na którym obszar ograniczony linia przerywana obejmuje uklad elektronicznego klasyfikatora rozkladu nasion. Naped sekoji siewnej 11 polaczony jest z taroza siewna 10, która polaczona jest z napedem sekcji siewnej ii oraz z przetwornikiem obrótowo-impulsowym 9. Przetwornik obrótowo-impulsoiw 9 polaczony jest z ukladem generacji impulsów drorU 1, który polaczony jest z ukladem tes¬ tujacym 2, rejestrem przesuwajacym 3, ukladem pomiaru odleglosci 6 i ukladem pomiaru parametrów próby 5. Uklad testujacy 2 polaczony jest z rejestrem przesuwajacym 3, który123 202 polaczony jest z ukladom testujacym 2 i ukladom pomiaru odleglosoi R. Ukladu pomiaru odleglosoi 6 polaczony Jest z ukladem start-stop 4 1 z ukladem klasy fikujacy ni 8. Uklnd start-stop 4 polaczony jest z ukladem generacji impulsów droci 1. Uklad pomiarów para¬ metrów próby 5 polaczony jest z ukladem start-stop 4. Uklad nastaw 7 polaczony jest z ukladem start-stop 4, ukladem generacji impulsów drogi i, ukladem pomiaru parametrów próby 5, ukladem testujacym 2f ukladem pomiaru odleglosci 6 i ukladem klasyfikujacym 8.Linia czujników nasion 12 polaczona jest z rejestrem przesuwajacym 3.Dzialanie ukladu opisano ponizej. Naped sekcji siewnej 11 wprawia w ruclj obrotowy taroze siewna badanej sekcji siewnej siennika. Naped zapewnia mozliwosc regulacji pred¬ kosci obrotowej tarczy siewnej, jak równiez stabilizacje predkosci obrotowej. Wysiewane nasiona przelatuja przez linie czujników nasion 12. Linia ta sklada sie z czujników za¬ pewniajacych wykryoie przeciecia toru nasiona z linia czujników. Czujniki umieszczone sa w rzedzie w odleglosci s jeden od drugiego. Kazdemu wyjsciu czujnika przyporzadkowana jest Jedna komórka równoleglo-szeregowego rejestru przesuwajaoego 3. I tak k-temu czuj¬ nikowi przyporzadkowana jest k-ta komórka rejestru, gdzie k = 1, 2 ..., n. Nasiono prze¬ latujac przez linie ozujników powoduje wyslanie krótkiego Impulsu przez czujnik, w któ¬ rego obszarze pomiaru sie znalazlo. Powoduje to wpisanie Informacji zwanej dalej logicz¬ nym stanem charakterystycznym do odpowiedniej komórki rejestru 3. Dwóm stanom logicznyn wpisanym do dwóch sasiednich komórek rejestru odpowiada odleglosc a miedzy dwoma sasied¬ nimi czujnikami.Rejestr taktowny jest z taka czestotliwoscia f2, by predkosc przesuwu stanów logicz¬ nych charakterystycznych wpisywanych do rejestru odpowiadala predkosci liniowej z jaka poruszalby sie slewnik przy danej predkosci obrotowej tarczy siewnej. W ten sposób uzys¬ kuje sie elektroniczna symulacje kanalu glebowego. Sygnal o czestotliwosci f2 taktujacy rejestr przesuwajacy wypracowany jest w ukladzie generacji impulsów drogi 1. Uzyskujr sie go przez podzielenie ozestotliwosci t, sygnalu wytwarzanego przez przetwornik obro- towo-impulsowy zwiazany z napedem tarczy siewnej przez liczbe k : a . Liczba k zalozy o<^ typu badanej tarczy siewnej oraz parametrów konstrukcyjnych stanowiska. Liczba a jest teoretyczna odlegloscia z jaka maja byc wysiewane nasiona w rzedzie. Nastaw odpowiednich wartosci kia dokonuje sie przed rozpoczeoiem próby w ukladzie nastaw 7. Ilosc impul¬ sów m o czestotllwosol f~ zdefiniowanej powyzej, taktujacej rejestr przesuwajacy, zli¬ czona miedzy dwoma kolejnymi stanami charakterystycznymi, pojawiajacymi sie w ostatniej komórce rejestru, Jest miare odleglosci miedzy dwoma kolejnymi wysianymi nasionami i wynosi m*s. Ilosc tych impulsów zliczona jest w ukladzie pomiaru odleglosci 6* Oo ukladu 6 dopro¬ wadzona jest równiez z ukladu na6taw 7 informacja o wielkosci wysiewanych nasion. Umozliwia to stwierdzanie przez uklad pomiaru podzialek wysiewu wystepienia wysiewu podwójnego.Kazdorazowo pomierzona odleglosc miedzy kolejnymi wysianymi nasionami podawana jest do ukladu klasyfikujacego 8. Uklad ten zawiera programowane komparatory oraz liczniki klas. W kompa¬ ratorach mozna zadawac dolne i górne granice klas za pomóca zadajników znajdujacych sie w ukladzie nastaw 7. Odleglosc zostaje zakwalifikowana do jednej z klas. Powoduje to takto¬ wanie licznika odpowiedniej klasy, w której zawiera sie pomierzona odleglosc.Przez caly czas trwania próby kontrolowane sa parametry pomiaru w ukladzie pomiaro¬ wym 5. Mierzone sa: czas próby, predkosc liniowa i przebyta droga. Uklad start-stop 4 powoduje rozpoczecie oraz zatrzymanie pomiaru. Zatrzymanie nastezuje tez automatycznie po osiagnieciu zadanego w ukladzie nastaw czasu lub drogi pomiaru lub w przypadku nie¬ prawidlowej pracy ukladu linii czujników. Uklad testujacy 2 zapewnia mozliwosc przetes¬ towania linii czujników nasion 12 oraz calego bloku elektronicznego.Zastrzezenia patentovre 1. Sposób badania równomiernosci rozsiewu polegajacy na wysiewaniu nasion z unioco*.?,?- nego w jednym miejscu urzadzenia rozsiewajacego o regulowanej Ilosci wysiewanych nasion w czasie, znamienny tym, ze nasiona wysiewa sie przez linie umocowanych na stale czujników emitujacych impulsy do odpowiednich komórek rejestru przesuwajacego/n/128 202 przy czym rejestr ten taktuje sie z czestotliwoscia f^ zalezna od symulowanej predkosci przesuwu urzadzenia rozsiewajacego, 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czestotliwosc f wyzna- a <- cza sie wedlug zaleznosci f. . -r2- , przy czym i. oznacza czestotliwosc sygnalu wytwarza¬ nego przez przetwornik obrotowo-irapu1sowy /9/ zwiazany z napedem tarczy siewnej /li/, a oznacza teoretyczny zadany odstep pomiedzy nasionami w rzedzie, zas k oznacza liczbe » ustalona zaleznie od typu tarczy siewnej oraz parametrów konstrukcyjnych stanowiska. 3. Uklad elektronicznego klasyfikatora rozkladu nasion zawierajacy nieruchomy symu¬ lator drogi, znamienny tyra,' ze naped sekcji siewnej /ii/ polaczony jest z tarcza siewna /10/ polaczona ukladem napedu /ii/ oraz z przetwornikiem obrotowo-impul- sowym /9/f którego wyjscie polaczone jest z ukladem generacji impulsów dro^i /i/ pola¬ czonym wyjsciami z ukladem testujacym /2/, z rejestrem przesuwajacym /3/, z ukladem po¬ miaru odleglosci /6/ i z ukladem pomiarów parametrów próby /5/ oraz z ukladem start-ston /i/ i z ukladem nastaw /7/, którego wyjscia polaczone sa z ukladem testujacym /2/f z ukladem pomiaru odleglosci /6/, z ukladem klasyfikujacym /8/, z ukladem pomiarów parametrów pró¬ by /5/ i z ukladem start-stop /4/, którego drugie wejscia polaczone sa z ukladom poniarn? parametrów próby /5/ i z ukladem pomiaru odleglosci /6/, polaczonym z ukladem klasyfiku¬ jacym /8/f którego wejscie polaczone jest z rejestrem przesuwajacym /3/ a wyjscie z u!:In¬ dem testujacym /2/ a wejscia ukladu /8/ polaczone sa z ukladem testujacym /2/ i z linia czujników nasion /i2/# 10 11 12 1 TT TT _I L. 7T H 5 8 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL