Przedmiotem wynalazku jest uklad hamowania pojazdów na pochylosciach drogi, znajdujacy zastosowanie szczególnie w ciezkich pojazdach specjalnych na podwoziach samochodowych, takich jak koparki, zurawie, ladowarki itp.Znane sa hamulce ciaglego hamowania pojazdów na pochylosciach drogi z ksiazki pt. „Samo¬ chody od A do Z„. Praca zbiorowa, WKiL, Warszawa 1978, wyd. IV str. 793 i 794, nazywane zwalniaczami. Tedodatkowe urzadzenia hamujace dzialaja na zasadzie mechanicznej lub elektry¬ cznej, czy hydraulicznej lub aerodynamicznej i sa zabudowane w ukladzie napedowym pojazdu, natomiast uruchamiane sa przez kierowce. Stosowanie zwalniaczyjest niedogodne, bowiem zwiek¬ sza ilosc mechanizmów pojazdu, komplikuje konstrukcje, a ich uruchomienie zalezne jest od oceny kierowcy, nie zawsze trafnej.Istota wynalazku polega na tym, ze uklad wedlug wynalazku ma zawór elektropneumatyczny obwodu recznego sterowania hamulcem pomocniczym polaczony z zespolem elektronicznym progowym, który jest sterowany napieciem proporcjonalnym do obrotów walu korbowego lub innego elementu ukladu napedowego. Zespól elektroniczny progowy jest ponadto polaczony z lampka sygnalizacyjna, która zasila impulsami przerywanymi.Uklad wedlug wynalazku pozwala na hamowanie pojazdów na pochylosciach przez samo¬ czynne wlaczenie hamulca pomocniczego, a przez to dzialanie samoczynne,pozwala na wyelimino¬ wanie bledów popelnianych przez kierowce w ocenie predkosci pojazdu na pochylosciach, zwlaszcza wtedy, gdy predkosc pojazdu nie jest niebezpieczna dla pojazdu,jednak silnik napedzany kolami poprzez przekladnie glówna, skrzynie rozdzielcza i skrzynie biegów osiaga obroty przekra¬ czajace wartosc graniczna, mimo wlaczonego hamulca silnikowego i wlasciwego dzialania regula¬ tora predkosci obrotowej silnika, a sa to wtedy obroty, które prowadza do zniszczenia silnika.Wynalazek przedstawiony jest w przykladzie wykonania i na rysunku.Uklad sklada sie zpradniczki tachometrycznej 1, sprzezonej mechanicznie z walem korbowym silnika 2 i polaczonej przewodem z zespolem elektronicznym progowym 3 na jego wejsciu. Na wyjsciu zespól elektroniczny progowy 3 polaczony jest z zaworem elektro-pneumatycznym 42 128 097 obwodu recznego sterowania hamulcem pomocniczym i drugim przewodem z lampka sygnaliza¬ cyjna 5. Zespól elektroniczny progowy 3 zawiera dwa równolegle obwody polaczone ze zródlem pradu 6 o stalym napieciu. Jeden obwód zlozonyjest z pólprzewodnikowego elementu scalonego 7 realizujacego funkcje nastawnego wzmacniacza róznicowego i polaczony jest z przekaznikiem elektromagnetycznym 8, który polaczony jest z zaworem elektropneumatycznym 4. Drugi obwód zlozony jest z pólprzewodnikowego elementu scalonego 9 realizujacego funkcje nastawnego wzmacniacza róznicowego i polaczony jest z przerzutnikiem 10, którego wyjscie polaczone jest z lampka sygnalizacyjna 5. Lampka sygnalizacyjna 5 umieszczona jest w kabinie kierowcy zurawia, a zawór elektropneumatyczny 4 umieszczony jest w linii recznego sterowania hamulcem pomocni¬ czym 11 i stanowi element dodatkowy oprócz zaworu recznego 12 do uruchamiania hamulca pomocniczego 11.Gdy wal korbowy silnika 2 osiagnie 2300 obr/min. to pradniczka tachometryczna 1 podaje napiecie do zespolu elektronicznego progowego 3 o takiej wartosci, na jaka nastawiony jest pólprzewodnikowy element scalony 9, który porównuje to napiecie z napieciem definiujacym jego próg zadzialania, a na jego wyjsciu pojawia sie impuls uruchamiajacy przerzutnik 10, który podaje przerywane impulsy do lampki sygnalizacyjnej 5.Natomiast, gdy obroty walu korbowego silnika 2 osiagna wartosc graniczna dla biegu jalo¬ wego 2450 obr/min. to pradniczka tachometryczna 1 podaje do zespolu elektronicznego — progo¬ wego 3 napiecie proporcjonalnie wyzsze. Na takie napiecie nastawiony jest pólprzewodnikowy element scalony 7, który porównuje to napiecie z napieciem definiujacym jego próg zadzialania, a na jego wyjsciu pojawia sie impuls uruchamiajacy przekaznik elektromagnetyczny 8, a ten odcina napiecie od zaworu elektropneumatycznego 4, który odpowietrza linie recznego sterowania hamulca pomocniczego 11. Przez to odpowietrzona zostaje jedna komora silownika luzujacego szczeki hamulcowe, które pod dzialaniem sprezyny zostaja docisniete do bebna hamulcowego.Powoduje to zmniejszenie predkosci zurawia, a przez to zmniejszaja sie obroty walu korbowego silnika 2 i proporcjonalnie obroty pradniczki tachometrycznej 1, która z kolei podaje do zespolu elektronicznego progowego 3 napiecie nizsze od nastawionego, a to powoduje przeplyw pradu do zaworu elektropneumatycznego 4. Na skutek tego hamulec pomocniczy 11 zostaje zluzowany, a dalsze obnizenie obrotów walu korbowego silnika 2 ponizej 2300 obr/mun. i odpowiednio obrotów pradniczki tachometrycznej 1 powoduje wylaczenia przerzutnika 10 i lampki sygnalizacyjnej 5.Zastrzezenie patentowe Uklad hamowania pojazdów na pochylosciach drogi, wyposazonych w hamulce cierne stero¬ wane pneumatycznie, a z których obwód recznego sterowania hamulcem pomocniczym zaopa¬ trzony jest w zawór elektro-pneumatyczny, znamienny tym, ze zawór elektro-pneumatyczny (4) polaczony jest z zespolem elektronicznym progowym (3), który sterowany jest napieciem propor¬ cjonalnym do obrotów walu korbowego silnika (2) lub innego elementu obrotowego ukladu napedowego (1), a ponadto zespól elektroniczny progowy (3) polaczony jest z lampka sygnaliza¬ cyjna (5), która zasila impulsami przerywanymi.128097 PL